កម្ពុជាពន្លឿនការបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន តាមរយៈយុទ្ធនាការ  ផ្តល់ថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនដល់ក្មេងស្រីវ័យជំទង់ 

រាជធានីភ្នំពេញ ថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦ ថ្ងៃនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងសុខាភិបាល និងកម្មវិធីជាតិផ្តល់ថ្នាំបង្ការ បានបើកដំណើរការយុទ្ធនាការផ្តល់ថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន Human Papillomavirus (HPV) សម្រាប់ច្រើនក្រុមអាយុ(Multi-Age Cohort-MAC) ក្នុងពេលតែមួយនៅទូទាំងប្រទេសដែលនឹងផ្តល់ជូនក្មេងស្រីវ័យជំទង់ ព្រមទាំងសកម្មភាពការចាក់បង្គ្រប់ (Catch-up Vaccination) ដើម្បីពង្រីកការការពារពីជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនសម្រាប់ក្មេងស្រីវ័យជំទង់ទូទាំងប្រទេស។ 

ជំងឺមហារីកមាត់ស្បូននៅតែជាបញ្ហាសុខភាពសាធារណៈដ៏ចំបងមួយនៅកម្ពុជា និងជាជំងឺមហារីកដែលស្ថិត នៅចំណាត់ថ្នាក់លេខរៀងទី២ក្នុងចំណោមស្ត្រីគ្រប់វ័យⁱ។ ស្ទើរតែគ្រប់ករណីនៃជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនគឺបណ្តាលមកពីការឆ្លងវីរុស HPV ប្រភេទហានិភ័យខ្ពស់។ ដោយសារហេតុនេះ ការផ្តល់ថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាវិធានការបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតⁱⁱ។ រួមទាំងនឹងការពិនិត្យរកជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន និងការព្យាបាលនៅដំណាក់កាលដំបូមុនបង្ករទៅជាជំងឺមហារីក។ ការផ្តល់ថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការលុបបំបាត់ជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនដែលជាបញ្ហាសុខភាពសាធារណៈជាសកល។ 

ដោយយោងទៅលើភាពជោគជ័យនៃការអនុវត្តការដាក់បញ្ចូលថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ក្នុងកម្មវិធីជាតិផ្តល់ថ្នាំបង្ការនៃកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៣កន្លងមក។ យុទ្ធនាការនេះផងដែរ នឹងត្រូវអនុវត្តដូចគ្នាជាមួយនឹងការផ្តល់ថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនជាប្រចាំសម្រាប់ក្មេងស្រីអាយុ៩ឆ្នាំ។ យុទ្ធនាការផ្តល់ថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូននេះ នឹងផ្តល់ដោយឥតគិតថ្លៃដល់ក្មេងស្រីគ្រប់រូប ដែលមានអាយុពី ១៣ ដល់អាយុ១៤ឆ្នាំ ព្រមទាំងការចាក់បង្គ្រប់ ក្មេងស្រីពី អាយុ១០ ដល់អាយុ ១២ឆ្នាំ ដែលអាចខកខានមិនបានទទួលតាមក្នុងកម្មវិធីផ្តល់ថ្នាំបង្ការជាប្រចាំក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០២៣ ដល់២០២៥។ វិធីសាស្ត្រផ្តល់ថ្នាំបង្ការបង្គ្រប់នេះ មានគោលបំណងដើម្បីបំពេញចន្លោះភាពស៊ាំដែលនៅសេសសល់ និងធានាថាក្មេងស្រីដែលមិនបានទទួលថ្នាំបង្ការមានសិទ្ធិទទួលបានការការពារគ្រប់ៗគ្នា។ ដោតយោងតាមអនុសាសន៍របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក(WHO) ការផ្តល់ថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ត្រឹមមួយដូស អាចផ្តល់ការការពារដ៏មានប្រសិទ្ធភាព និងយូរអង្វែងសម្រាប់ប្រឆាំងនឹងការឆ្លងវីរុស HPV និងជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនផងដែរ។ 

ដើម្បីសម្រេចបាននូវអត្រាគ្របដណ្តប់ថ្នាំបង្ការខ្ពស់ យុទ្ធនាការទូទាំងប្រទេសនេះនឹងត្រូវអនុវត្តជាពីរដំណាក់កាល ដែលនឹងចាប់ផ្តើមពី ខែ វិច្ឆិកា ដល់ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៦។ យុទ្ធនាការនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំរបស់កម្ពុជាក្នុងការបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន និងធានានូវអនាគតដែលមានសុខភាពល្អប្រសើរសម្រាប់ក្មេងស្រី និងស្ត្រី។ 

ការអនុវត្តយុទ្ធនាការនេះ ទទួលបានការសហការ និងសម្របសម្រួលមួយពី ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា អាជ្ញាធរជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ ព្រមទាំងដៃគូសហគមន៍ដោយមានការគាំទ្រពី អង្គការសម្ព័ន្ធសកលសម្រាប់ថ្នាំបង្ការ និងការផ្ដល់ថ្នាំបង្ការ (Gavi) អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) មូលនិធិកុមារអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNICEF) និងអង្គការគ្លីនតុនហែល្ស អែកសេស អ៊ីនីតស៊ីអេធីវ​ ​(CHAI)។ 

ក្នុងឱកាសបើកដំណើរការយុទ្ធនាការ ឯកឧត្តម សាស្រ្តាចារ្យ ឈាង​ រ៉ា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល បានបញ្ជាក់ជាថ្មីអំពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជា ក្នុងការការពារមនុស្សជំនាន់ក្រោយពីជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន។ 

«ក្មេងស្រីគ្រប់រូបសមនឹងទទួលបានការការពារពីជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន។ តាមរយៈយុទ្ធនាការពង្រីកការផ្តល់ថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន នៅទូទាំងប្រទេស យើងចង់ធានាថា ក្មេងស្រីគ្រប់រូប រួមទាំងអ្នកដែលមិនទាន់បានទទួលថ្នាំបង្ការកាលពីពេលកន្លងមក មានឱកាសទទួលបានការការពារពីថ្នាំបង្ការដែលមានសុវត្ថិភាព ប្រសិទ្ធភាព និងអាចជួយការពារអាយុជីវិតបាន។ យើងសូមអំពាវនាវដល់អាណាព្យាបាល ឪពុកម្តាយ អ្នកថែទាំ លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ បុគ្គលិកសុខាភិបាល និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ឱ្យចូលរួមសហការគ្នា ដើម្បីធានាថាក្មេងស្រីគ្រប់រូបដែលមានសិទ្ធិទទួលថ្នាំបង្ការ អាចទទួលបានថ្នាំបង្ការនេះ។» 

យុទ្ធនាការនេះនឹងត្រូវអនុវត្តតាមរយៈការផ្តល់ថ្នាំបង្ការនៅតាមសាលារៀន សហគមន៍ និងគ្រឹះស្ថានសុខាភិបាល។ ក្រុមការងារផ្តល់ថ្នាំបង្ការនឹងធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ ក្រុមគាំទ្រទ្រង់សុខភាពភូមិ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន និងមេដឹកនាំសហគមន៍ ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណ និងឈានទៅដល់ក្មេងស្រីទាំងអស់ដែលមានសិទ្ធិទទួលថ្នាំបង្ការ ជាពិសេសក្មេងស្រីដែលមិនបានចូលសាលា និងអ្នកដែលរស់នៅក្នុងតំបន់ដាច់ស្រយាល ឬតំបន់ពិបាកទៅដល់។ 

លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត Marianna Trias តំណាងអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រចាំកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ថា៖ 

«ការផ្តល់ថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន គឺជាមធ្យោបាយដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតមួយក្នុងការបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន។ អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានណែនាំឱ្យផ្តល់ថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ដល់ក្មេងស្រីអាយុ ពី៩ ដល់ ១៤ឆ្នាំ មុនពេលពួកគេប្រឈមនឹងការឆ្លងវីរុសHPV។ កម្ពុជាកំពុងពន្លឿនវឌ្ឍនភាពឆ្ពោះទៅរកការលុបបំបាត់ជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន សម្រាប់ការពារសុខភាព និងសុខុមាលភាពរបស់មនុស្សជំនាន់ក្រោយតាមរយៈការពង្រីកឱកាសទទួលថ្នាំបង្ការដល់ក្មេងស្រីអាយុរហូតដល់១៤ឆ្នាំ »។ 

គោលបំណងចម្បងនៃយុទ្ធនាការនេះ គឺដើម្បីធានាថាមិនមានក្មេងស្រីណាម្នាក់ដែលមានសិទ្ធិទទួលថ្នាំបង្ការ ត្រូវបានទុកចោលឡើយ ជាពិសេសក្មេងស្រីដែលមិនបានចូលរៀន និងរស់នៅក្នុងតំបន់ដាច់ស្រយាល និងតំបន់ពិបាកទៅដល់។ ការចូលរួមរបស់សហគមន៍ ការកៀរគរសង្គម ការចូលរួមពីវិស័យអប់រំ និងភាពជាអ្នកដឹកនាំនៅតាមមូលដ្ឋាន នឹងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជួយឱ្យគ្រួសារយល់ដឹងអំពីអត្ថប្រយោជន៍ និងសុវត្ថិភាពនៃថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ព្រមទាំងផ្តល់ដំណឹង ពីកាលបរិច្ឆេទ ពេលវេលា និងទីកន្លែងដែលផ្តល់សេវាថ្នាំបង្ការផងដែរ។ 

លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត Maha Damaj តំណាង អង្គការ UNICEF ប្រចាំកម្ពុជាបានមានប្រសាសន៍ថា៖ 

«ក្មេងស្រីគ្រប់រូបដែលមានសិទ្ធិទទួលថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន គួរតែមានឱកាសស្មើគ្នាក្នុងការទទួលបាន ដោយមិនគិតពីទីកន្លែងរស់នៅ ឬស្ថានភាពនៃការសិក្សារបស់ពួកគេឡើយ។ ការឈានទៅដល់ក្មេងស្រីដែលប្រឈមនឹងការខកខានការទទួលសេវា ជាពិសេសអ្នកដែលមិនបានចូលរៀន និងរស់នៅក្នុងតំបន់ពិបាកទៅដល់ គឺជា ពិតជាសំខាន់ណាស់ ដើម្បីធានាថាក្មេងស្រីគ្រប់រូបបានទទួលការការពារពីជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន។» 

យុទ្ធនាការនេះផងដែរនឹងអនុវត្តដោយបានយោងតាមបទពិសោធ នៃការផ្តល់ថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន កន្លងមកនៅកម្ពុជាកន្លងមក ជាពិសេសលើការកំណត់អត្តសញ្ញាណក្មេងស្រីដែលមានសិទ្ធិទទួលថ្នាំបង្ការ ការពង្រឹងការធ្វើផែនការលម្អិត ការបង្កើនការចូលរួមរបស់សហគមន៍ និងការត្រួតពិនិត្យតាមដានប្រកបដោយភាពត្រឹមត្រូវពេញមួយដំណើរការអនុវត្តយុទ្ធនាការនេះ។ 

លោក ឡាន ម៉ៅ នាយកស្តីទី អង្គការ CHAI នៅកម្ពុជាបានមានប្រសាសន៍ថា៖ 

«កម្ពុជាបានបង្ហាញរួចមកហើយនូវភាពជាអ្នកដឹកនាំដ៏រឹងមាំក្នុងការដាក់ឱ្យអនុវត្តកម្មវិធីផ្តល់ថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ។ យុទ្ធនាការនេះបន្តពង្រឹងលើសមិទ្ធផលដែលសម្រេចបាន ដោយអភិវឌ្ឍន៍ប្រព័ន្ធដែលចាំបាច់សម្រាប់កំណត់អត្តសញ្ញាណ ឈានទៅដល់ និងផ្តល់ថ្នាំបង្ការដល់ក្មេងស្រីដែលមានសិទ្ធិទទួលបានគ្រប់ៗគ្នា ជាពិសេសក្មេងស្រីដែលអាចប្រឈមនឹងការខកខានការទទួលថ្នាំបង្ការ។» 

បច្ចុប្បន្នកម្មវិធីផ្តល់ថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ថ្នាក់ជាតិ ត្រូវបានដាក់ឱ្យអនុវត្តក្នុងប្រទេសជាង១៦២ ទូទាំងពិភពលោក ដោយបានរួមចំណែកការពារជីវិតមនុស្សរាប់លាននាក់។ ដោយបានទទួលបានការគាំទ្រពីអង្គការ Gavi នៅក្នុងបណ្តាប្រទេសដែលមានចំណូលទាប និងមធ្យម បានជួយផ្តល់ការការពារដល់ក្មេងស្រីប្រមាណ៩៥លាននាក់ និងត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថា បានបង្ការពីការស្លាប់នាពេលអនាគតដោយសារជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនចំនួន១,៩លាននាក់។ ការផ្តល់ថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន គឺជាវិធានការបង្ការជំងឺមួយដែលមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុតក្នុងចំណោមអន្តរាគមន៍របស់អង្គការ Gavi គាំទ្រ ដោយអាចជួយបង្ការការស្លាប់ប្រមាណ១៣ ករណី សម្រាប់កុមារ ១,000 នាក់ដែលបានទទួលថ្នាំបង្ការ។ 

លោកស្រី Priya Gajraj នាយកប្រតិបត្តិទទួលបន្ទុកប្រទេសនៃអង្គការGavi បានមានប្រសាសន៍ថា៖ 

"យើងសូមកោតសរសើររាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចំពោះកិច្ចសហការ និងការខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការបង្ការនឹងជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន តាមរយៈការវិនិយោគលើកម្មវិធីពិនិត្យរកជំងឺ ការព្យាបាល និងការបង្ការ។ យុទ្ធនាការនេះផងដែរបង្ហាញពី ភាពជាអ្នកដឹកនាំដ៏រឹងមាំរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល រួមជាមួយការវិនិយោគជាបន្តបន្ទាប់ អាចនាំមកនូវលទ្ធផលដ៏មានសារៈសំខាន់។ " 

ការផ្តល់ថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន គឺជាអន្តរាគមន៍ដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតមួយដែលអង្គការGavi បានគាំទ្រ ដើម្បីការពារសុខភាព និងសង្គ្រោះជីវិតមនុស្ស។ តាមរយៈថវិកាគាំទ្រជាង ៣លានដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់យុទ្ធនាការនេះ ដែលមានគោលដៅផ្តល់ការការពារដល់ក្មេងស្រីជាង ៧០០,០០០នាក់ នៅតាមសាលារៀន និងសហគមន៍។ អង្គការ Gavi សូមបញ្ជាក់ជាថ្មី នូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួន ក្នុងការគាំទ្រកម្ពុជាឱ្យពង្រឹងការទទួលបានសេវាសុខភាពចាំបាច់សម្រាប់ក្មេងស្រីវ័យជំទង់"។ 

យុទ្ធនាការផ្តល់ថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន សម្រាប់ក្មេងស្រីច្រើនក្រុមអាយុនេះ និងការចាក់បង្គ្រប់ រួមជាគ្នាជាមួយកម្មវិធីផ្តល់ថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនជាប្រចាំ នឹងជួយបង្កើនភាពស៊ាំ កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការឆ្លងវីរុស HPV និងគាំទ្រដល់គោលដៅរយៈពេលវែងរបស់កម្ពុជា ដើម្បីលុបបំបាត់ជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនឱ្យលែងជាបញ្ហាសុខភាពសាធារណៈនៅទូទាំងប្រទេស។" 

កំណត់សម្គាល់សម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន៖ 

អង្គការ Gavi គាំទ្រប្រទេសដែលមានចំណូលទាប ក្នុងការដាក់ឱ្យអនុវត្ត និងរក្សានិរន្តរភាពកម្មវិធីផ្តល់ ថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ថ្នាក់ជាតិ តាមរយៈការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានសម្រាប់ការទិញថ្នាំបង្ការ ការផ្តល់សេវាផ្តល់ថ្នាំបង្ការ និងការរៀបចំយុទ្ធនាការផ្សេងៗ។ អង្គការ Gavi ក៏ជួយពង្រឹងប្រព័ន្ធផ្តល់ថ្នាំបង្ការ ផ្តល់ជំនួយបច្ចេកទេស និងគាំទ្រដល់ការបង្កើតទីផ្សារថ្នាំបង្ការសកលដែលមានស្ថិរភាព និងតម្លៃសមរម្យផងដែរ។ ត្រឹមដំណាច់ឆ្នាំ ២០២៥ អង្គការ Gavi បានគាំទ្រប្រទេសចំនួន៥៣ ក្នុងការដាក់ឱ្យអនុវត្តកម្មវិធីផ្តល់ថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ថ្នាក់ជាតិ ដោយបានជួយឱ្យក្មេងស្រីជាង ៩៥លាននាក់ ទទួលបានការការពារពេញលេញ និងបានបង្ការការស្លាប់នាពេលអនាគតដោយសារជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនប្រមាណ ១,៩ លាននាក់។ តាមរយៈកម្មវិធីថ្នាំបង្ការជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន របស់ខ្លួន អង្គការ Gavi កំពុងធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសជាសមាជិក និងដៃគូពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីពង្រីកការគ្របដណ្តប់ថ្នាំបង្ការប្រកបដោយសមធម៌ ឈានទៅដល់ក្មេងស្រីដែលអាចខកខានការទទួលថ្នាំបង្ការតាមសាលារៀន និងបញ្ចូលការផ្តល់ថ្នាំបង្ការទៅក្នុងកម្មវិធីលើកកម្ពស់សុខភាពយុវវ័យឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ។ព័ត៌មានបន្ថែម៖ here. 

ⁱ GCO Cancer Today 

ⁱⁱ WHO Fact Sheet: Cervical cancer