សំឡេងសម្រាប់យុវជនគ្រប់រូប
] ដើម្បីឱ្យគេស្ដាប់ឮសំឡេងរបស់ខ្លួន ក្រុមភាគតិចខ្លះត្រូវបង្កើនសំឡេងឱ្យខ្លាំងជាងអ្នកដទៃ។ នៅខេត្តសៀមរាប កញ្ញា ហ្គិច វ័យ ២៧ ឆ្នាំ កំពុងជួយបើកផ្លូវសម្រាប់ការចូលរួមប្រកបដោយបរិយាបន្នរបស់យុវជន នៅក្នុងអភិបាលកិច្ចមូលដ្ឋាន។
- English
- Khmer
ថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ខេត្តសៀមរាប - “សាររបស់ខ្ញុំសម្រាប់ជំនាន់ក្រោយ៖ មានសេចក្ដីក្លាហានក្នុងការចូលរួម និងមានសេចក្ដីក្លាហានក្នុងការរស់នៅជាខ្លួនឯង។”
នេះ គឺជាសាររបស់ហ្គិចដែលមានវ័យ២៧ឆ្នាំ ទៅដល់យុវជនទាំងអស់នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ ក្នុងនាមជាស្រីកែភេទម្នាក់ នាងដឹងអំពីអារម្មណ៍ ដែលនាងត្រូវបង្កើនសំឡេងរបស់គាត់ឱ្យបានខ្លាំងជាងមិត្តរបស់នាង ដើម្បីឱ្យគេស្ដាប់លឺ។ ហេតុនេះ សូម្បីតែនៅមុនពេលដែលនាងបានក្លាយទៅជាអ្នកតំណាងយុវជននៅក្នុងសង្កាត់របស់នាងនៅក្នុងក្រុងសៀមរាបក្ដី១នាងធ្លាប់ថ្លែងជាសាធារណៈដើម្បីខ្លួនឯង យុវជន និងបញ្ហាប្រឈម ដែលពួកគេប្រឈមមុខជាមួយជារៀងរាល់ថ្ងៃ។
នាងលើកទឹកចិត្តថា “កុំចាត់ទុកខ្លួនឯងជាអ្នកណាម្នាក់ដែលសង្គមមើលរំលង។ ខ្ញុំចង់ឱ្យពួកគេរួបរួមគ្នានៅក្នុងការចូលរួម ការតស៊ូ និងការស្វែងរកការគាំទ្រ ដើម្បីការប្រើប្រាស់សិទ្ធិរបស់ពួកគេ។ ប្រសិនបើពួកគេមិនចូលរួម និងមិនលើកឡើងអំពីបញ្ហារបស់ពួកគេទេ នឹងគ្មានលទ្ធផលអ្វីឡើយ។ ខ្ញុំចង់ឱ្យពួកគេយល់ចំណុចនោះឱ្យបានច្បាស់។”
នៅកម្ពុជា យុវជនមានឱកាសនៅមានកម្រិតក្នុងការប្រើប្រាស់សិទ្ធិរបស់ពួកគេប្រកបដោយអត្ថន័យក្នុងការចូលរួម និងមានឥទ្ធិពលលើសេចក្ដីសម្រេច ដែលមានឥទ្ធិពលលើជីវិតរបស់ពួកគេ។ យុវជនមួយចំនួនប្រឈមមុខនឹងឧបសគ្គកាន់តែខ្លាំងបន្ថែមទៀតចំពោះបរិយាបន្ន រួមមាន ក្រុមងាយរងគ្រោះ ដូចជា ក្មេងស្រីយុវវ័យ ជនជាតិភាគតិចផ្នែកផ្លូវភេទ និងជាតិពន្ធុ ព្រមទាំងយុវវ័យមានពិការភាព។
ថ្វីបើមានវេទិកាដែលមានស្រាប់សម្រាប់ការចូលរួមរបស់យុវជនក្នុងនាមជាពលរដ្ឋនៅទូទាំងប្រទេសក្ដី មន្រ្តីជាច្រើនអាចមិនមើលឃើញគុណតម្លៃ ឬយល់អំពីការទទួលខុសត្រូវចំពោះការរួមបញ្ចូលសំឡេង និងមតិយោបល់របស់យុវជននៅក្នុងអភិបាលកិច្ចមូលដ្ឋានឡើយ ស្របពេលដែលមន្រ្តីជាច្រើនក៏អាចមិនមានសមត្ថភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ និងវេទិកាសមស្របដើម្បីបង្កការចូលរួមរបស់ពួកគេផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ យុវជនខ្វះជំនាញ និងទំនុកចិត្តក្នុងការចូលរួមជាមួយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន និងរួមចំណែកប្រកបដោយអត្ថន័យចំពោះសហគមន៍របស់ពួកគេ។
ប៉ុន្តែបញ្ហានេះកំពុងមានការផ្លាស់ប្ដូរ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២៣មក យូនីសេហ្វបាន និងកំពុងធ្វើការងារជិតស្និទ្ធជាមួយក្រសួងមហាផ្ទៃ ដើម្បីធ្វើស្ថាប័នីយកម្មការបង្កការចូលរួមរបស់យុវជននៅក្នុងការធ្វើសេចក្ដីសម្រេចនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ។ នៅពេលនេះ អ្នកតំណាងយុវជន គឺជាលក្ខខណ្ឌតម្រូវការផ្លូវការសម្រាប់គណៈកម្មាធិការទទួលបន្ទុកកិច្ចការនារី និងកុមារ ឃុំសង្កាត់ (គ.ក.ន.ក) នៅទូទាំងប្រទេស ដែលជាការផ្ដល់ឱកាសឱ្យអ្នកតំណាងយុវជនមានឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់ទៅលើការរៀបចំផែនការ និងថវិកាឃុំសង្កាត់ និងទទួលបានការឆ្លុះបញ្ចាំងអាទិភាពរបស់ពួកគេនៅក្នុងផែនការអភិវឌ្ឍន៍។ កម្មវិធីនេះទទួលបានមូលនិធិពីរដ្ឋាភិបាលអូស្រ្តាលី តាមរយៈកម្មវិធីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលអូស្រ្តាលី (ANCP)។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២៣មក ហ្គិចបាន និងកំពុងធ្វើការងារយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសង្កាត់របស់នាង ដើម្បីកំណត់អាទិភាពចំពោះសង្កាត់ក្នុងគោលបំណងជួយដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនានា ដែលនាងមើលឃើញនៅក្នុងសហគមន៍របស់នាង រួមទាំង បញ្ហាប្រឈមនៅចំពោះមុខរបស់ក្រុមងាយរងគ្រោះ និងក្រុមមិនសូវទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់។ បន្ទាប់ពីទទួលបានការចាត់តាំងជាអ្នកតំណាងយុវជនជាផ្លូវការ នៅពេលនេះ តួនាទីរបស់នាងពាក់ព័ន្ធនឹងការស្វែងរកយោបល់ត្រលប់ពីយុវជននៅក្នុងសង្កាត់ និងនាំយកកង្វល់របស់ពួកគេទៅកាន់ គ.ក.ន.ក ដោយផ្ទាល់។ ដោយមានការគាំទ្រពីយូនីសេហ្វ អ្នកតំណាងយុវជនជាង ២.០០០នាក់ដូចជារូបនាង នៅទូទាំងខេត្តសៀមរាប ព្រះវិហារ និងរតនគីរី បានទទួលការបណ្ដុះបណ្ដាលអំពី របៀបកំណត់ និងបង្ហាញបញ្ហាអាទិភាព និងដំណោះស្រាយរបស់ពួកគេ ស្របពេលដែលកសាងជំនាញទន់ ដូចជា ភាពជាអ្នកដឹកនាំ និងទំនុកចិត្ត។
បញ្ជីនៃសមទ្ធិភាពរបស់នាង គឺគួរឱ្យកោតសរសើរ នេះជាសម្ដីរបស់លោកស្រី ប៉ាត ម៉ារីយ៉ា អាយុ៣២ឆ្នាំ ដែលជាមិត្តជិតស្និទ្ធិ និងជាសមាជិក គ.ក.ន.ក។ រួមគ្នា ពួកគេបានជួយយុវជនដែលបានឈប់រៀនឱ្យទទួលបានការបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញវិជ្ជាជីវៈ ពួកគេបានកៀរគរធនធានដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាលូបង្ហូរទឹក និងទឹកសំអុយ ដែលនាំឱ្យមានការសាងសង់ផ្លូវបេតុងថ្មី ពួកគេបានដោះស្រាយបញ្ហាស្ទះចរាចរណ៍នៅក្រៅសាលារៀន និងពួកគេបានដំឡើងអំពូលសូឡានៅតាមផ្លូវងងឹង ដែលធ្វើឱ្យសិស្សធ្វើដំណើរពេលយប់កាន់តែមានសុវត្ថិភាព។ នៅឆ្នាំមុន ពួកគេក៏បានដាក់ដំណើរការវេទិកា ២៤ម៉ោង សម្រាប់ឱ្យពលរដ្ឋមកពីភូមិនីមួយៗនៅក្នុងសង្កាត់នេះទាក់ទងមក និងលើកឡើងអំពីកង្វល់របស់ពួកគេដោយផ្ទាល់ជាមួយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន។
បច្ចុប្បន្ន ពួកគេកំពុងធ្វើការងារលើយុទ្ធនាការមួយ ដើម្បីជួយដល់ជនងាយរងគ្រោះ រួមទាំងយុវជន ដែលជាជនចំណាកស្រុក ឬពលករក្រៅប្រព័ន្ធ ក្នុងការទទួលបានការថែទាំសុខភាព តាមរយៈកម្មវិធីកិច្ចគាំពារសង្គមរបស់រដ្ឋាភិបាល។ រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ លោកស្រី ម៉ារីយ៉ាបានមើលឃើញថា ហ្គិចមានភាពរីកចម្រើនក្លាយទៅជាបុគ្គលម្នាក់ពីមនុស្ស ដែលមានភាពអៀនខ្លាំងក្នុងការទៅទទួលសេវាមូលដ្ឋាននៅសាលាសង្កាត់ ទៅជាស្រ្តីម្នាក់ ដែលអាចក្រោកឈរឡើងដើម្បីខ្លួនឯង និងជាអ្នកដឹកនាំនៅក្នុងចំណោមយុវជន ជាពិសេស តាមរយៈការលើកទឹកចិត្តយុវជនផ្សេងទៀតឱ្យចូលរួមនៅក្នុងសហគមន៍របស់ពួកគេផ្ទាល់។
“នាងអាចធ្វើបទបង្ហាញជំនួសមុខយើងនៅថ្នាក់ក្រុង ខេត្ត និងសូម្បីតែនៅខេត្តផ្សេងទៀតផងដែរ” នេះជាសម្ដីរបស់លោកស្រី ម៉ារីណា។ “នាងទទួលបានជោគជ័យលើសពីរដ្ឋបាលសង្កាត់។ ពីមុន នាងមិនក្លាហានឡើយ ប៉ុន្តែនៅពេលនេះ នាងក្លាហាន។ នាងលើកឡើងពីបញ្ហានានា ដែលយើងមិនបានគិតទៅដល់។”
លោកស្រី ម៉ារីយ៉ាគឺជាមន្រ្តីមូលដ្ឋានម្នាក់ក្នុងចំណោមមន្រ្តីមូលដ្ឋាន ១.៩០០នាក់ ដែលបានទទួលការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពដែលគាំទ្រដោយយូនីសេហ្វ អំពីរបៀបធ្វើការងារជាមួយយុវជន និងតួនាទីរបស់អ្នកតំណាងយុវជននៅក្នុងការរៀបចំផែនការ និងថវិកាឃុំ/សង្កាត់។ វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនានាក៏មានបំណងធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរផ្នត់គំនិត ដើម្បីឱ្យអាជ្ញាធរយល់អំពីសិទ្ធិរបស់យុវជនក្នុងការចូលរួម និងទទួលបានការស្ដាប់មតិយោបល់របស់ពួកគេផងដែរ។
លោកស្រី ម៉ារីយ៉ាថ្លែងថា “វាពិតជាចំាំបាច់ និងសំខាន់ខ្លាំងណាស់។ ទស្សនៈយល់ឃើញរបស់ពួកគេ គឺជាទស្សនៈយល់ឃើញថ្មីៗ និងទំនើប។ ជាការពិត មនុស្សមួយចំនួនគិតថា ដោយសារយុវជននៅក្មេង គំនិតរបស់ពួកគេ គឺ “រាក់” ឬ “នៅក្មេងខ្ចី” ឬបញ្ហានោះមិនសំខាន់។ ប៉ុន្តែសំឡេងរបស់ពួកគេមានសារសំខាន់ ដោយសារពួកគេជួបប្រទះនឹងបញ្ហានោះដោយផ្ទាល់។”
ឧទាហរណ៍ នាងព្រួយបារម្ភថា អាចមិនមានការលើកឡើងអំពី ហានិភ័យធ្ងន់ធ្ងរជាច្រើនក្នុងចំណោមហានិភ័យធ្ងន់ធ្ងរនានា ដែលមានឥទ្ធិពលលើយុវជន រួមមាន អំពើជួញដូរមនុស្ស ការកេងប្រវ័ញ្ច និងអំពើហិង្សា ដោយសារអ្នកធ្វើសេចក្ដីសម្រេចចិត្តមិនសូវសកម្មនៅតាមប្រព័ន្ធអនឡាញដូចយុវជនឡើយ។
“ពួកគេអាចដឹងរឿងរាវនានា ដែលយើងមិនអាចមើលឃើញនៅក្នុងមូលដ្ឋានជាក់ស្ដែង ពោលគឺ រឿងរាវនានា ដែលយើងមើលឃើញតែនៅលើបណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គមប៉ុណ្ណោះ។”
ប៉ុន្តែហ្គិចទទួលបានការលើកទឹកចិត្តពីការផ្លាស់ប្ដូរផ្នត់គំនិត ដែលនាងធ្លាប់បានមើលឃើញចំពោះយុវជន។
នាងថ្លែងថា “នៅក្នុងសង្កាត់សាលាកំរើក រឿងមួយដែលពួកគេផ្ដល់តម្លៃបំផុត គឺយុវជន ជាពិសេស លោកចៅសង្កាត់។ ចំពោះគ្រប់បញ្ហា ដែលយើងបានពិភាក្សារួមគ្នានៅក្នុងសហគមន៍ គាត់តែងតែចំណាយពេលគិតគូរអំពីពួកគេ និងឆ្លើយតបចំពោះពួកយើង។”
នាងក៏មើលឃើញការផ្លាស់ប្ដូរវិជ្ជមានបន្ថែមទៀតនៅក្នុងឥរិយាបថរបស់អាជ្ញាធរចំពោះក្រុមភាគតិចផងដែរ។
នាងថ្លែងថា “ធៀបនឹងពីមុន វាមានភាពខុសគ្នា។ នៅពេលនេះ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថា រដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងចំពោះបរិយាបន្នសង្គម។ វាមិនត្រឹមតែយើង ពោលគឺ សហគមន៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាប៉ុណ្ណោះឡើយ ប៉ុន្តែជនមានពិការភាព ឬអ្នកផ្សេងទៀតក៏ទទួលបានឱកាសក្នុងការចូលរួមផងដែរ។ ពីថ្នាក់ក្រោមរហូតទៅដល់ថ្នាក់លើ នៅពេលដែលមានការចូលរួមពីសំឡេងរបស់យើង ពួកគេសប្បាយចិត្ត។ ជាពិសេស នៅក្នុងអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំ ឬវេទិកានានា ពួកគេធ្វើឱ្យប្រាកដថាមានបរិយាបន្នសង្គម។ មិនថាមានរឿងអ្វីក៏ដោយ ត្រូវតែមានអ្នកតំណាងម្នាក់ដើម្បីចូលរួម។”
លោកស្រី ម៉ារីយ៉ាបន្ថែមថា “នៅពេលនាងចូលរួម អ្នកគ្រប់គ្នាមើលឃើញសមត្ថភាពរបស់នាង។ លែងមានការប្រើប្រាស់ពាក្យពេជន៍ចាស់បែបប្រមាថមើលងាយទៀតហើយ។ នៅពេលនេះ គ្មានអ្នកណាម្នាក់ហ៊ានរើសអើងពួកគេឡើយ។”
ហ្គិចក៏បានចូលរួមនៅក្នុងគំនិតផ្ដួចផ្ដើមសាកល្បងរបស់យូនីសេហ្វ ដែលផ្ដល់ឱកាសដល់យុវជនក្នុងការនាំយកកង្វល់របស់ពួកគេទៅកាន់រដ្ឋបាលក្រុងស្រុកខណ្ឌដោយផ្ទាល់ ដែលជាកម្រិតរដ្ឋបាលនៅលើកម្រិតរដ្ឋបាលឃុំសង្កាត់។ ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៥មក កិច្ចសន្ទនារវាងយុវជន និងអភិបាលក្រុងស្រុកខណ្ឌដែលគាំទ្រដោយយូនីសេហ្វចំនួន ៣០លើកបានកើតឡើងនៅខេត្តរតនគីរី សៀមរាប និងព្រះវិហារ ដោយមានការចូលរួមរបស់អ្នកតំណាងយុវជនចំនួន ៥៣៤នាក់ពី ២០១ឃុំសង្កាត់ ដើម្បីចូលរួមជាមួយអភិបាល និងមន្រ្តីក្រុងស្រុកខណ្ឌ។ នេះជាលើកដំបូង ដែលមានការបង្កើតវេទិកាបែបនេះនៅកម្ពុជា។
នាងថ្លែងថា“ខ្ញុំមានភាពភ័យខ្លាចបន្តិច ប៉ុន្តែនៅពេលខ្ញុំកាន់មីក្រូហ្វូន ខ្ញុំដកដង្ហើម និងនិយាយតាមការនឹកឃើញ”។ បញ្ហាដែលនាងជ្រើសរើសយកបង្ហាញជូនដល់ក្រុង គឺ ការកកស្ទះប្រព័ន្ធលូ សំរាម ផ្លូវងងឹត ដែលនាងទទួលបានពីការងារជាបន្តបន្ទាប់របស់នាងជាមួយ គ.ក.ន.ក។
នាងថ្លែងថា នាងទទួលបានការលើកទឹកចិត្តពីយោបល់ត្រលប់របស់មន្រ្តីក្រុង។ “ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថា សំឡេង និងការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់យើងមិនត្រូវបានទុកចោលឡើយ។ វាមានន័យថា ការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់យើងមិនអត់ប្រយោជន៍ឡើយ។ វាមិនមែនដូចជាយើងគ្រាន់តែទៅទីនោះដើម្បីនិយាយឱ្យតែបាននិយាយប៉ុណ្ណោះឡើយ ពួកគេតែងតែស្ដាប់ និងយកចិត្តទុកដាក់។”
“ការចូលរួមរបស់របស់យុវជនមានសារសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ដើម្បីឱ្យយើងដឹងអំពីតម្រូវការរបស់ពួកគេ និងឆ្លើយតបបាន” នេះជាសម្ដីរបស់លោក ឌឿន រដ្ឋា អភិបាលរងក្រុងសៀមរាប ដែលជាសមាជិកម្នាក់ក្នុងក្រុមពិភាក្សានៅក្នុងអំឡុងពេលកិច្ចសន្ទនានេះ។ “ប្រសិនបើពួកគេមិនចូលរួម ពួកគេមិនយល់អំពីរបៀបធ្វើការងាររបស់ស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលឡើយ។ ប្រសិនបើពួកគេចូលរួមជាមួយយើងនៅក្នុងការកសាងផែនការ ពួកគេដឹងអំពីអ្វី ដែលក្រុងមានបំណងធ្វើនៅក្នុងរយៈពេល ៥ ឬ ១០ឆ្នាំខាងមុខ។ យើង គឺជាមនុស្សចាស់។ យើងមិនតែងតែដឹងអំពីអ្វីដែលយុវជនចង់បានឡើយ។ ប្រសិនបើពួកគេលើកឡើងអំពីកង្វល់របស់ពួកគេ យើងអាចជួយបាន។”
ការចូលរួមរបស់យុវជន គឺជាការវិនិយោគលើអនាគតរបស់ប្រទេស លោកថ្លែងថា “យើងទាំងអស់គ្នាសុទ្ធតែជឿថា យុវជន គឺជាទំពាំង។ ដើម្បីឱ្យទំពាំងខ្លាំង យើងត្រូវតែជ្រោមជ្រែងពួកគេ នៅពេលដែលពួកគេនៅតូច។”
នៅវ័យ ២៧ឆ្នាំ ហ្គិចដឹងថា មនុស្សជំនាន់ថ្មីកំពុងត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ក្នុងការទទួលយកការងារ ដែលនាងបានចាប់ផ្ដើម៖ ការធ្វើការផ្លាស់ប្ដូរផ្នត់គំនិត ការជម្នះភាពមាក់ងាយ និងការបង្កើតមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់យុវជនគ្រប់រូបមកពីគ្រប់សាវតារ ក្រុមភាគតិច និងសហគមន៍ ដើម្បីចូលរួមប្រកបដោយអត្ថន័យនៅក្នុងសេចក្ដីសម្រេចដែលមានឥទ្ធិពលលើជីវិតរបស់ពួកគេ ស្វែងរកមតិគាំទ្រលើបញ្ហានានាដែលមានសារសំខាន់ចំពោះពួកគេ និងកសាងសហគមន៍ដែលកាន់តែមានបរិយាបន្ន។
“សូមកុំខ្លាច” នេះជាសម្ដីរបស់នាង។ “កុំខ្លាច និងកុំស្ទាក់ស្ទើរចំពោះអ្វី ដែលចង់ធ្វើ និងចង់សម្រេចបាន។”
១សង្កាត់ គឺជាកម្រិតរដ្ឋបាលនៅកម្ពុជា ដែលស្មើនឹងឃុំ
