យុវជនកម្ពុជាស្វែងរកគាំទ្រអនាគតបៃតងនៅកិច្ចប្រជុំ COP29
នៅ COP29 ឆ្នាំនេះនៅប្រទេសអាស៊ែបៃហ្សង់ គណៈប្រតិភូយុវជនថ្លឹងថ្លែងលើការបាត់បង់ និងផលចំណេញពីសន្និសីទសកលស្ដីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ថ្វីបើមានឧបសគ្គក្ដី ពួកគេមានក្ដីសង្ឃឹមខ្ពស់ចំពោះសកម្មភាពអាកាសធាតុរបស់យុវជន
- English
- Khmer
ថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ រាជធានីភ្នំពេញ - គណៈប្រតិភូយុវជនកម្ពុជានៅតែមានសេចក្ដីរំភើបចិត្តខ្លាំងក្លាចំពោះ កិច្ចប្រជុំកំពូលក្របខណ្ឌអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ COP29 នៅទីក្រុងបាគូ សូម្បីតែសន្និសីទនេះបានកន្លងផុតទៅជាច្រើនសប្ដាហ៍ហើយក្ដី។ ដោយធ្វើជាអ្នកតំណាងឱ្យប្រទេសកម្ពុជានៅវេទិកាអាកាសធាតុដឹកនាំដោយយុវជននៅ COP29 កញ្ញា វ៉ា ផាវ៉ាន និងលោក ស៊ីថាន ស៊ីលីដា បានចូលរួមនៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សាប្រកបដោយភាពស្ថាបនាជាមួយនឹងអ្នកចូលរួមជាយុវជនមកពីទូទាំងពិភពលោក។ យូនីសេហ្វប្រចាំកម្ពុជាបានជ្រើសរើស និងបានគាំទ្រអ្នកស្វែងរកមតិគាំទ្រអាកាសធាតុ និងបរិស្ថានប្រកបដោយសក្ដានុពលទាំងពីររូប ដែលជាផ្នែកមួយនៃគំនិតផ្ដួចផ្ដើមវិធានការអាកាសធាតុរបស់យុវជន ដើម្បីចូលរួមនៅក្នុងសន្និសីទសកលប្រចាំឆ្នាំរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។
ចំពោះលោក ស៊ីលីដា កិច្ចពិភាក្សាដែលដឹកនាំដោយយុវជននៅ COP29 មានលក្ខណៈ “បរិយាបន្ន មានព័ត៌មានជាច្រើន និងមានការចូលរួមយ៉ាងសកម្ម”។
លោកបានថ្លែងថា “វាគឺជាវេទិកាបើកចំហដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់អ្នកស្វែងរកមតិគាំទ្រវ័យក្មេង ដើម្បីបង្ហាញអំពី គម្រោងជាបន្តបន្ទាប់របស់ពួកគេ ហើយបំណងប្រាថ្នារបស់ពួកគេពិតជាជំរុញចិត្តពីខ្ញុំខ្លាំងណាស់ ក្នុងការធ្វើឱ្យពិភពលោកនេះកាន់តែល្អប្រសើរ។ យើងសូមអរគុណចំពោះយូនីសេហ្វ ដែលបានធ្វើឱ្យព្រឹត្តិការណ៍នេះកើតឡើង។ ការទទួលបានទស្សនវិស័យថ្មីៗពីគណៈប្រតិភូយុវជនដទៃទៀត គឺជាបទពិសោធន៍ដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់ខ្ញុំ។”
នៅឆ្នាំនេះ វេទិកាអាកាសធាតុក្រោមការដឹកនាំរបស់យុវជននៅ COP29 បានរៀបចំកិច្ចសន្ទនាជាច្រើនក្នុងរយៈពេលប្រាំថ្ងៃ ដោយកុមារ និងយុវជនទទួលបានការអញ្ជើញឱ្យចូលរួមដើម្បីចែករំលែកអាទិភាពគោលនយោបាយដោយផ្ទាល់ ជាមួយនឹងអ្នកធ្វើសេចក្ដីសម្រេចចិត្តអំពីប្រធានសំខាន់ៗ ដូចជា ការចូលរួមចំណែកដើម្បីអនុវត្តអនុសញ្ញាក្របខណ្ឌសហប្រជាជាតិស្ដីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ការបាត់បង់ និងការខូចខាត ការគ្រប់គ្រងកសិកម្ម និងធនធានទឹកប្រកបដោយចីរភាព សុខភាព និងការអប់រំ ព្រមទាំងហិរញ្ញប្បទានអាកាសធាតុ។
លោក ស៊ីលីដា និងកញ្ញា ផាវ៉ាន់ បានទទួលការជ្រើសរើសដើម្បីចូលរួមនៅក្នុងសន្និសីទនេះពីសំណាក់ក្រុមប្រឹក្សាយុវជនដើម្បីសកម្មភាពអាកាសធាតុ ដែលយូនីសេហ្វបានគាំទ្រតាំងពីដើមឆ្នាំ២០២៤ និងជាផ្នែកមួយនៃគំនិតផ្ដួចផ្ដើមដើម្បីផ្ដល់ភាពអង់អាចជូនយុវជនកម្ពុជាក្នុងការដឹកនាំសកម្មភាពអាកាសធាតុនៅក្នុងសហគមន៍របស់ពួកគេ។ នៅដើមឆ្នាំនេះ យូនីសេហ្វ បានរៀបចំសន្និសីទយុវជនក្នុងស្រុក ដែលជាវេទិកាសម្រាប់យុវជនដាក់បញ្ចូលសេចក្ដីត្រូវការផ្នែកអាកាសធាតុរបស់ពួកគេទៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់យុវជនជាតិ ដើម្បីបង្ហាញនៅកិច្ចប្រជុំ COP និងកិច្ចប្រជុំកំពូលស្ដីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុកម្ពុជាឆ្នាំ២០២៤ ។
“ជាមួយនឹងសន្និសីទយុវជនក្នុងស្រុក (LCOY) នៅឆ្នាំនេះ យើងទទួលបានសន្ទុះពេញលេញសម្រាប់ការស្វែងរកមតិគាំទ្រអាកាសធាតុក្រោមការដឹកនាំរបស់យុវជននៅកម្ពុជា” នេះជាសម្ដីរបស់កញ្ញា ផាវ៉ាន់ ដោយនាងលើកសរសើរកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងប្រកបដោយការលះបង់របស់យុវជនកម្ពុជា ដែលបានធ្វើឲ្យសន្និសីទកាលពីខែសីហាទទួលបានជោគជ័យ។
“យើងមានមោទកភាពក្នុងការបង្ហាញ ‘សេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់យុវជនកម្ពុជាស្ដីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុឆ្នាំ២០២៤’ ដែលបានទទួលការឯកភាពនៅ LCOY និងបានទទួលការអនុម័តជាផ្លូវការដោយក្រសួងបរិស្ថាន។ ចំណុចសំខាន់ៗនៃវិធានការយុវជនរបស់យើងត្រូវបានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់យុវជនសកលនៅ COP29 រួមជាមួយនឹងមតិយោបល់ដ៏ល្អផ្សេងទៀតពីអ្នកចូលរួម។”
សេចក្ដីថ្លែងការណ៍សកលរបស់យុវជន គឺជាសេចក្ដីអំពាវនាវរួមពីកុមារ និងយុវជនចំពោះអ្នកដឹកនាំពិភពលោក ដើម្បីចាត់វិធានការចំពោះបញ្ហាប្រឈមផ្នែកអាកាសធាតុ ដែលពិភពលោកកំពុងប្រឈមមុខ។ នៅឆ្នាំនេះ យុវជនបានបង្ហាញសេចក្ដីត្រូវការ និងសំណើរគោលនយោបាយអាកាសធាតុរបស់ខ្លួន ដោយអំពាវនាវឱ្យអ្នករៀបចំគោលនយោបាយពន្លឿនវិធានការខ្លាំងក្លាចំពោះការបាត់បង់ និងការខូចខាត ការឆ្លើយតបចំពោះយេនឌ័រ បរិយាបន្នសម្រាប់ក្រុមដែលមិនសូវទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ និងតម្លាភាពហិរញ្ញវត្ថុ។
សំខាន់បំផុត កិច្ចប្រជុំ COP29 នៅឆ្នាំនេះបានពិភាក្សាស៊ីជម្រៅអំពីហិរញ្ញប្បទានអាកាសធាតុ។ “ខ្ញុំពិតកោតសរសើរចំពោះរបៀបដែលវាគ្មិនទាំងអស់ជំរុញឱ្យបង្កើនការផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានអាកាសធាតុសម្រាប់កម្មវិធីដែលយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះកុមារ” នេះជាសម្ដីរបស់ ផាវ៉ាន់ ដែលបានចូលរួមកិច្ចពិភាក្សាមួយស្ដីពី ការដោះស្រាយភាពខ្វះចន្លោះផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងការវិនិយោគលើវិធានការអាកាសធាតុសម្រាប់កុមារ សម្របសម្រួលដោយលោកស្រី Kitty van der Heijden នាយិការងប្រតិបត្តិនៃយូនីសេហ្វ។
នៅឆ្នាំនេះ អ្នកចូលរួមបានកំណត់គោលដៅថ្មីមួយ ដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរជំនួសគោលដៅ ១០០ប៊ីលានដុល្លារអាមេរិកមុន ដែលគេហៅថា គោលដៅបរិមាណរួមថ្មីសម្រាប់ហិរញ្ញប្បទានអាកាសធាតុ ដែលបង្កើនការប្ដេជ្ញាចិត្តចំពោះការបន្ស៊ាំនឹងអាកាសធាតុ ព្រមទាំងការបាត់បង់ និងការខូចខាតនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ទៅដល់ចំនួន ៣០០ប៊ីលានដុល្លារអាមេរិក។
“លោកស្រី Kitty បានគូសបញ្ជាក់ថា សម្រាប់ពេលនេះ ថវិកាអាកាសធាតុពហុភាគីត្រឹមតែចំនួន ២,៤ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ដែលត្រូវបានផ្ដល់សម្រាប់កិច្ចការពារកុមារប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែងខាងអាកាសធាតុ។ ហេតុនេះ គោលដៅបរិមាណរួមថ្មីសម្រាប់ហិរញ្ញប្បទានអាកាសធាតុ គឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏សំខាន់ ដែលនឹងជាការរក្សាសុវត្ថិភាពសម្រាប់កុមាររាប់លាននាក់ ដែលកំពុងទទួលរងគ្រោះថ្នាក់ដោយសារវិបត្តិអាកាសធាតុ។”
ទោះបីកិច្ចពិភាក្សាទាំងនេះគឺគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ គណៈប្រតិភូវ័យក្មេងទាំងពីររូបត្រូវគិតអំពីអ្វីដែលអាចត្រូវកែលម្អបាននៅឯកិច្ចពិភាក្សាយុវជននៅ COP29។
កញ្ញា ផាវ៉ាន បានថ្លែងថា “ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថា កិច្ចពិភាក្សាដែលដឹកនាំដោយយុវជន មិនសូវទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ដូចកិច្ចពិភាក្សាផ្សេងៗទៀត។ ប្រសិនបើអ្នកគិតអំពីកម្មវិធីទូរទស្សន៍វិញ ម៉ោងល្អសម្រាប់ការផ្សព្វផ្សាយគឺសម្រាប់វាគ្មិនកម្រិតខ្ពស់ ហើយម៉ោងសម្រាប់វគ្គយុវជនគឺនៅពេលពាក់កណ្ដាលអាធ្រាត។ គេមិនបាន “បញ្ជ្រាប” យើងទៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សាសំខាន់ៗឡើយ។”
លោក ស៊ីលីដា ក៏សម្ដែងការព្រួយបារម្ភផងដែរថា គោលដៅប្រកបដោយមហិច្ឆិតាសម្រាប់ហិរញ្ញប្បទានអាកាសធាតុអាចក្លាយទៅជាឱកាសដ៏ខ្ជះខ្ជាយថវិកា។
លោកបានថ្លែងថា “ខ្ញុំដឹងថា គណៈប្រតិភូបានជួបប្រទះនឹងការលំបាកតាមរយៈភាពខ្វែងគំនិតគ្នានៅក្នុងការឈានទៅដល់កិច្ចព្រមព្រៀងសម្រាប់ទំហំទឹកប្រាក់ ៣០០ប៊ីលានដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់ហិរញ្ញប្បទានអាកាសធាតុ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី វាគឺជារឿងរ៉ាវមួយទៀត ដែលត្រូវធ្វើទៅតាមការសន្យា។ យើងដឹងថា កាលពីអតីតកាល មិនមានការបំពេញការប្ដេជ្ញាចិត្តទាំងនេះឡើយ ដែលជាការបន្ថែមការព្រួយបារម្ភចំពោះភាពព្រងើយកន្ដើយរបស់ប្រទេសអ្នកមាន។”
ថ្វីបើមានការសង្ស័យឥតឈប់ឈរចំពោះលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំ COP29 ក្ដី យុវជនទាំងនេះសង្ឃឹមថា នឹងបន្តកសាងសន្ទុះទៅលើការងារ ដែលពួកគេបានធ្វើមកដល់ពេលនេះ។ ពួកគេមានផែនការនាំយកអ្វី ដែលពួកគេរៀនសូត្រនៅក្នុងប្រទេសអាស៊ែបៃហ្សង់ទៅកាន់មាតុប្រទេសវិញ និងប្រើប្រាស់សំឡេងរបស់ពួកគេ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយចំណេះដឹងរបស់ពួកគេ និងអនុវត្តដោយផ្ទាល់នូវអ្វីដែលអាចអនុវត្តទៅបាន និងមានប្រសិទ្ធភាពនៅកម្ពុជា។
ប្រទេសកម្ពុជាមានចំណាត់ថ្នាក់ទី ៤៦ ក្នុងចំណោយម ១៦៣ប្រទេស នៅក្នុងសន្ទស្សន៍ហានិភ័យអាកាសធាតុលើកុមារសកល (CCRI) ហើយរបាយការណ៍នេះគូសបញ្ជាក់នូវផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុទៅលើយុវជន និងហានិភ័យនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុចំពោះសុខភាព ការអប់រំ និងសុវត្ថិភាពរបស់ពួកគេ។ កុមារជិត ២,៣លាននាក់ ពោលគឺ ៤៣ភាគរយ នៃចំនួនកុមារទាំងអស់ ប្រឈមមុខនឹងកម្ដៅធ្ងន់ធ្ងរ ស្របពេលដែលកុមារចំនួន ២,២លាននាក់ ប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃទឹកជំនន់ពីទឹកទន្លេ ជាពិសេស តំបន់ជនបទនៅជិតបឹងទន្លេសាប និងទន្លេមេគង្គ។
បច្ចុប្បន្ន ផាវ៉ាន់ គឺជាអ្នកដឹកនាំផ្នែកប្រាស្រ័យទាក់ទងនៅក្រុមហ៊ុន GOMI Recycle ជាក្រុមហ៊ុនឯកជនដែលមានឯកទេសកែច្នៃប្លាស្ទិកទៅជាគ្រឿងសង្ហារឹម។ លោក ស៊ីលីដា គឺជាសមាជិកម្នាក់នៃ YCCA និងកំពុងស្វែងរកមតិគាំទ្រចំពោះការអប់រំអំពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៅទូទាំងប្រទេស។ ស៊ីលីដា មានជំនឿចិត្តថា ប្រទេសកម្ពុជានាំមុខប្រទេសផ្សេងទៀតនៅក្នុងការគ្រប់គ្រងសំណល់ ។
លោកបានថ្លែងថា “តំបន់ទីក្រុង និងតំបន់ជនបទមានភាពខុសគ្នាខ្លាំង ពាក់ព័ន្ធនឹងប្រព័ន្ធកែច្នៃឡើងវិញ និងគំនិតផ្ដួចផ្ដើមបរិស្ថានជាច្រើនផ្សេងទៀត។ នៅឯ COP29 យុវជនចូលរួមផ្សេងទៀតបានណែនាំបង្ហាញអំពី គម្រោងរបស់ពួកគេជាមួយនឹងដៃគូក្នុងមូលដ្ឋាន និងរបៀបដែលពួកគេរួមបញ្ចូលក្រុមងាយរងគ្រោះ ពេលអនុវត្តសកម្មភាពក្នុងសហគមន៍។ ពួកគេបានគូសបញ្ជាក់អំពីសារសំខាន់នៃការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីផលប៉ះពាល់ពីអាកាសធាតុ និងរបៀបដែលពួកគេគប្បីផ្ដល់ភាពអង់អាចជូនប្រជាជនដើម្បីកសាងភាពធន់របស់ពួកគេ។ ខ្ញុំបានដឹងថា ជាមួយនឹងវិធានការអាកាសធាតុ និងបរិស្ថាន គ្មានអ្នកណាម្នាក់ត្រូវបានទុកចោលឡើយ។”
ដើម្បីប្រែក្លាយពាក្យសម្ដីទៅជាសកម្មភាព ស៊ីលីដា បានធ្វើដំណើរទៅខេត្តកំពត នៅពាក់កណ្ដាលខែធ្នូ និងផ្សព្វផ្សាយដល់ក្រុមយុវជនអំពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ផាវ៉ាន់ ក៏ត្រូវរំពឹងថា នឹងចែករំលែកការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅ និងការសង្កេតរបស់គាត់ពីកិច្ចពិភាក្សាយុវជន COP29 ផងដែរ។
ដោយមានក្ដីសង្ឃឹមខ្ពស់ កញ្ញា បានថ្លែងថា “យើងកំពុងទន្ទឹងរកចាំរួចហើយក្នុងការចូលរួមក្នុង LCOY នៅឆ្នាំក្រោយ។ កិច្ចពិភាក្សារបស់យុវជននៅ COP29 ផ្ដល់វេទិកានានាសម្រាប់ជាការជំរុញទឹកចិត្ត និងទាំងការកែលម្អ។ វាអាចមានការខកចិត្តខ្លះ ប៉ុន្តែអ្វីក៏ដោយ វាមិនអាចផ្លាស់ប្ដូរត្រឹមរយៈពេលមួយយប់បានឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី ការផ្ដល់ចក្ខុវិស័យរបស់យើងជូនអ្នករៀបចំគោលនយោបាយក្នុងលក្ខណៈខ្លាំងក្លា និងទាក់ទាញ គឺគ្រាន់តែជាការចាប់ផ្ដើមប៉ុណ្ណោះ ហើយយើងគប្បីមានមោទកភាពចំពោះសមិទ្ធផលដែលយើងសម្រេចបានមកដល់ពេលនេះ។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជាលំដាប់ និងប្រកបដោយសង្គតភាពនឹងទទួលបានផលមកវិញនៅក្នុងរយៈពេលវែង។
ទស្សនាវីដេអូបន្ថែមអំពី “ការឆ្លុះបញ្ចាំងរបស់គណៈប្រតិភូយុវជនកម្ពុជាទៅកាន់ COP29’
