ការចិញ្ចឹមបីបាច់កុមារតូចជួយជំរុញសុខុមាលភាពរបស់កុមារជនជាតិដើមភាគតិច
កម្មវិធីការចិញ្ចឹមបីបាច់កុមារតូចរបស់យូនីសេហ្វ កំពុងពង្រឹងសមត្ថភាពឪពុកម្តាយជនជាតិដើមភាគតិចក្នុងខេត្ត រតនគិរី នូវជំនាញអភិវឌ្ឍន៍កុមារតូចដ៏សំខាន់ ដើម្បីទប់ស្កាត់កង្វះអាហារូបត្ថម្ភ និងលើកកម្ពស់សុខុមាលភាពកុមារ។
- English
- Khmer
ថ្ងៃទី២៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ស្រុកអូរជុំ ខេត្តរតនគីរី - ក្នុងព្រៃដ៏ក្រាស់នៅ ភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា គឺខេត្តរតនគិរី ដែលគេស្គាល់ថា ជាខេត្តសម្បូរទៅដោយដីក្រហម មានគ្រួសារវ័យក្មេងជាច្រើនកំពុងជួបនឹងបញ្ហាប្រឈមជាខ្លាំង រួមមាន ភាពឯកោ ភាពក្រីក្រ និងបញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ ដែលបង្ករឲ្យប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរទៅលើការរីកលូតលាស់ ការអភិវឌ្ឍ និងអនាគតរបស់កុមារ ។
យោងតាមការអង្កេតប្រជាសាស្រ្ត និងសុខភាពកម្ពុជា (CDHS) ចុងក្រោយបង្អស់ កុមារអាយុក្រោមប្រាំឆ្នាំ ជិត ៣៩ភាគរយ នៅខេត្តរតនគីរី មានភាពក្រេសក្រិន កម្ពស់មិនស្របនឹងអាយុ ដោយសារតែបញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ។ កុមារ ១៥ភាគរយផ្សេងទៀត មានភាពស្គមស្គាំងក្នុងកម្រិតគួរឱ្យគ្រោះថ្នាក់ ដោយទម្ងន់របស់ពួកគេមិនត្រូវនឹងកម្ពស់ ។ តួលេខទាំងនេះស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ខ្ពស់បំផុតនៅកម្ពុជា ហើយខេត្ត ឧត្តរមានជ័យ និងខេត្ត ព្រះវិហារ មានកុមារមានភាពក្រេសក្រិន ២៦ភាគរយ និងភាពស្គមស្គាំង លើស ៧ភាគរយ។ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំងមានអត្រាភាពស្គមស្គាំងខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងប្រទេស គឺ ៣០ភាគរយ និងក្រេសក្រិន ១៩ភាគរយ។
ភាពក្រេសក្រិនរបស់កុមារអាយុ ២ឆ្នាំ មិនអាចវិលត្រលប់ថយក្រោយវិញបានឡើយ។ រយៈពេល ១.០០០ថ្ងៃដំបូង ពោលគឺចាប់ពីពេលមានគត៌រហូតដល់មានអាយុ ២ឆ្នាំ គឺជាពេលវេលាដ៏សំខាន់សម្រាប់ការរីកលូតលាស់ និងការអភិវឌ្ឍខួរក្បាល។ ប្រសិនបើគ្មានអាហារប្រកបដោយជីវជាតិដ៏ចាំបាច់នៅក្នុងរយៈពេលនេះទេ រាងកាយ និងខួរក្បាលរបស់កុមារអាចទទួលរងការប៉ះពាល់់ជាអចិន្រ្តៃយ៍ ហើយការអភិវឌ្ឍដែលបានបាត់បង់ មិនអាចស្ដារឡើងវិញនៅពេលក្រោយបានឡើយ។
ដើម្បីជួយដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភនៅកម្ពុជា យូនីសេហ្វ អង្គការសុខភាពពិភពលោក និងធនាគារពិភពលោក បានដាក់ចេញនូវក្របខ័ណ្ឌនៃការចិញ្ចឹមបីបាច់កុមារតូចនៅឆ្នាំ២០១៨។ យូនីសេហ្វបានបង្កើតជាកម្មវិធីដែលធ្វើឲ្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក្រសួងសុខាភិបាល ក្រសួងកិច្ចការនារី និងក្រសួងមហាផ្ទៃ សហការគ្នាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ និងលើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍកុមារតូចតាមរយៈអភិក្រមរួម។ យូនីសេហ្វដឹកនាំការរៀបចំកម្មវិធី ផ្ដល់ជំនាញបច្ចេកទេស និងគាំទ្រកិច្ចសហការនៅក្នុងចំណោមបណ្ដាក្រសួងនានា ដើម្បីធានាដល់ការអនុវត្តប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
ដោយទទួលបានមូលនិធិពីរដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី កម្មវិធីនេះបានបណ្តុះបណ្តាលឪពុកម្ដាយ និងអ្នកថែទាំនូវជំនាញចាំបាច់លើផ្នែកអាហារូបត្ថម្ភ និងការថែទាំកូន និងធ្វើឲ្យសុខភាពកុមារមានភាពប្រសើរឡើង ចាប់តាំងពីពេលចាប់កំណើរហូតដល់អាយុប្រាំមួយឆ្នាំ។ ចំណុចសំខាន់ចំពោះភាពជោគជ័យនៃកម្មវិធីនេះ គឺសមាហរណកម្មនៃកម្មវិធីនេះទៅក្នុងគោលនយោបាយជាតិស្តីពីការគាំពារ និងអភិវឌ្ឍន៍កុមារតូច ។ យូនីសេហ្វ និងដៃគូរបស់ខ្លួន បានរៀបចំសិក្ខាសាលានានាសម្រាប់ឪពុកម្ដាយស្ដីពីការអភិវឌ្ឍកុមារតូច ហើយសិក្ខាសាលាទាំងនេះផ្ដល់ការណែនាំដែលអាចអនុវត្តបាន ក្នុងវិស័យផ្សេងៗ ដូចជា អាហារូបត្ថម្ភ ការថែទាំប្រកបដោយការឆ្លើយតប ការរៀនសូត្រពីដំបូង និងសុវត្ថិភាពរបស់កុមារ។ អភិក្រមនេះបានផ្ដល់លទ្ធផលជាក់ស្ដែង ដែលបង្ហាញអំពីការកែប្រែគួរឱ្យកត់សម្គាល់ចំពោះសុខភាព និងសុខុមាលភាពរបស់កុមារអាយុពី ០ ទៅ ៦ឆ្នាំនៅក្នុងសហគមន៍ដាច់ស្រយាល។ផលជះនៃកម្មវិធីនេះ គឺមិនអាចប្រកែកបានឡើយ។
“ខ្ញុំធ្លាប់គិតថា បាយគឺគ្រប់គ្រាន់ហើយសម្រាប់កូនរបស់ខ្ញុំ” នេះជាការឆ្លុះបញ្ចាំងរបស់ស្រ្តីជាម្ដាយជនជាតិដើមភាគតិចម្នាក់ឈ្មោះ ម៉ង់រ៉ ស្រីពិច។ គាត់បានបន្ថែមទៀតថា “ប៉ុន្តែឥឡូវនេះខ្ញុំដឹងថាកូនរបស់ខ្ញុំត្រូវការសាច់ បន្លែ និងការយកចិត្តទុកដាក់បន្ថែមទៀតដើម្បីលូតលាស់រឹងមាំ។”
សម្រាប់អ្នកស្រី ស្រីពិច និងបងប្អូនជីដូនមួយរបស់គាត់ឈ្មោះ ឈួន ខំ កម្មវិធីនេះបានបង្ហាញអំពីគុណតម្លៃនៃអាហារូបត្ថម្ភដែលមានតុល្យភាពគ្នា ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់អនាគតកាន់តែភ្លឺស្វាង និងកាន់តែមានសុខភាពល្អ។ ស្រ្តីទាំងពីរនាក់ គឺជាសមាជិកនៃសហគមន៍ជនជាតិគ្រឹង ដែលជាជនជាតិដើមភាគតិចមួយក្នុងចំណោមក្រុមជនជាតិដើមភាគតិចទាំង ២៤ក្រុមនៅកម្ពុជា ហើយសហគមន៍ជនជាតិគ្រឹងមានប្រជាជនចំនួនជាង ២១.៥០០នាក់។ ក្រុមជនជាតិដើមភាគតិចទាំងអស់មានចំនួនស្មើនឹង ១,៧ភាគរយនៃប្រជាជនកម្ពុជា ដែលមានចំនួនជាង ១៧លាននាក់ នេះបើយោងតាមជំរឿនប្រជាជនចុងក្រោយបំផុតនៅឆ្នាំ២០១៩។ កុមារជាង ៣.៥០០នាក់នៅសហគមន៍គ្រឹង មានអាយុតិចជាងប្រាំមួយឆ្នាំ។
អ្នកស្រី ស្រីពិច អាយុ ២៤ឆ្នាំ ដែលជាម្ដាយចិញ្ចឹមកូនតែម្នាក់ឯង មកពីភូមិកាឡៃ ៣ ដែលជាភូមិក្រីក្រមួយ ចំពោះគាត់ការបង្រៀនរបស់កម្មវិធីនេះមានឥទ្ធិពលយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។ គាត់ទើបតែនឹងលែងលះគ្នា និងកំពុងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមពាក់ព័ន្ធនឹងការចិញ្ចឹមកូនស្រី អាយុ ២ឆ្នាំកន្លះ របស់គាត់តែម្នាក់ឯង ហើយគាត់បានតាំងចិត្តផ្ដល់ដល់នាងនូវឱកាស ដែលគាត់ខ្លួនឯងមិនដែលធ្លាប់ទទួលបាន។ អ្នកស្រី ស្រីពិច ពន្យល់ថា “ខ្ញុំធ្លាប់គិតថា ការចិញ្ចឹមកូនគឺជាការផ្ដល់ចំណីអាហារ និងការពារសុវត្ថិភាពកូន។ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ ខ្ញុំដឹងថាខួរក្បាលរបស់នាងក៏ត្រូវការលូតលាស់ដែរ។ ខ្ញុំបានរៀនថា ឆ្នាំដំបូងៗរបស់កូនស្រីខ្ញុំមានសារសំខាន់ខ្លាំងបំផុត។”
បន្ថែមលើការធ្វើជាម្ដាយ អ្នកស្រី ស្រីពិច ធ្វើការងារស្ម័គ្រចិត្តជាមួយកម្មវិធីគ្រុនចាញ់របស់ក្រសួងសុខាភិបាល ដែលគាត់ធ្វើការត្រួតពិនិត្យរកជំងឺគ្រុនចាញ់ និងយកសំណាកឈាមពីឪពុកម្ដាយផ្សេងទៀតដែលមកចូលរួមវគ្គស្ដីពីការចិញ្ចឹមបីបាច់កូន។ សម្រាប់គាត់ សិក្ខាសាលាទាំងនេះ ផ្ដល់ចំណេះដឹងជាច្រើនដល់គាត់។
វគ្គទាំងនេះក៏ឆ្លើយតបចំពោះការអនុវត្តចាំបាច់នានាផងដែរ ដូចជា ការប្រើប្រាស់ទឹកស្អាតដែលមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ការចម្អិនម្ហូបអាហារ និងការរៀបចំចំណីអាហារចម្រុះគ្នាសម្រាប់កុមារ ដើម្បីទប់ទល់នឹងភាពស្រេកឃ្លានលាក់ខ្លួន ឬកង្វះមីក្រូជីវជាតិ ដែលជាបញ្ហាបន្ទាន់មួយ ដោយកុមារអាយុ ៦ ទៅ ២៣ខែនៅកម្ពុជាចំនួនម្នាក់ក្នុងចំណោមបីនាក់ មិនបានទទួលទានផ្លែឈើ ឬបន្លែឡើយ នេះបើយោងតាម CDHS ឆ្នាំ២០២២។
ស្រ្តីជាម្ដាយជាច្រើនដូចជា អ្នកស្រី ស្រីពិច និងអ្នកស្រី ខំ បានចែករំលែកអំពីបទពិសោធន៍ដោយឡែកផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគេ។ អ្នកស្រី ខំ មានអាយុ ២៣ឆ្នាំ និងមានកូនប្រុសអាយុបីឆ្នាំម្នាក់ គាត់ចែករំលែកថា កម្មវិធីនេះបានកែប្រែផ្នត់គំនិតរបស់គាត់ ចំពោះការអប់រំ កុមារតូច ឥទ្ធិពលនៃសកម្មភាពរៀនសូត្រ ដែលចាប់ផ្ដើមជាដំបូងនៅផ្ទះរបស់គាត់ផ្ទាល់។ “ពីមុន ប្ដីរបស់ខ្ញុំ និងខ្លួនខ្ញុំផ្ទាល់គិតថា យើងនឹងរង់ចាំរហូតដល់កូនអាយុប្រាំមួយឆ្នាំ ទើបឱ្យគាត់ចាប់ផ្ដើមចូលរៀន” នេះជាសម្ដីរបស់គាត់។ “ប៉ុន្តែនៅពេលនេះ ខ្ញុំមើលឃើញអំពីអត្ថប្រយោជន៍នៃឆ្នាំដំបូង ដែលអាចកំណត់អំពីអនាគតរបស់គាត់។” ដោយទទួលបានចំណេះដឹងថ្មី គាត់បានតាំងចិត្តចុះឈ្មោះកូនប្រុសរបស់គាត់នៅមត្តេយ្យសិក្សានៅខែវិច្ឆិកានេះ ដោយគាត់ទទួលស្គាល់ថា ការអប់រំពីវ័យកុមារតូចកសាងជំនាញសង្គម ពុទ្ធិ និងអារម្មណ៍សម្រាប់ការចាប់ផ្ដើមដ៏ល្អនៅសាលារៀនបឋមសិក្សា។
អ្នកស្រី ខំ បានបន្ថែមទៀតថា “ខ្ញុំដឹងតិចតួចអំពីការចិញ្ចឹមកូន ប៉ុន្តែខ្ញុំចង់បំពេញភាពខ្វះចន្លោះទាំងនេះ។ ប្រធាបទដែលមានឥទ្ធិពលបំផុត គឺការផ្ដល់ការថែទាំប្រកបដោយការឆ្លើយតប ។ “ជានិច្ចកាល កូនប្រុសរបស់ខ្ញុំមិនស្ដាប់យើងឡើយ ហេតុនេះ ខ្ញុំចង់រៀនវិធីដើម្បីប្រាស្រ័យទាក់ទងឱ្យបានកាន់តែល្អជាមួយគាត់ និងលើកទឹកចិត្តឱ្យគាត់ស្ដាប់។”
ក្រៅពីគាត់ ស្រ្តីម្នាក់ទៀតឈ្មោះ រី កែវ ជាម្ដាយដែលមិនចេះអក្សរ ហើយគាត់បានចូលរួមនៅក្នុងវគ្គសិក្ខាសាលាដំបូងក្នុងចំណោមវគ្គសិក្ខាសាលាទាំងប្រាំបី ប៉ុន្តែគាត់បានចូលរួមពិភាក្សា ដោយមានការតាំងចិត្ត។ “ខ្ញុំចង់រៀនអំពីវិធីថែទាំកូនៗមានពិការភាព” នេះជាសម្ដីរបស់គាត់ គាត់បានសម្លឹងមិនដាក់ភ្នែក នៅពេលដែលគាត់ចង្អុលទៅកាន់ភ្នែកស្រឡេវរបស់គាត់។
ការពង្រឹងសហគមន៍តាមរយៈការផ្ដល់ភាពអង់អាចដល់ស្រ្តី
កម្មវិធីការចិញ្ចឹមបីបាច់កុមារតូច គឺលើសពីអាហារូបត្ថម្ភ។ កម្មវិធីនេះផ្ដល់ភាពអង់អាចដល់ស្រ្តីជាម្ដាយជនជាតិដើមភាគតិចពាក់ព័ន្ធនឹងជំនាញថែទាំកូនដ៏ចាំបាច់ ដើម្បីលើកគ្រួសាររបស់ពួកគេចេញពីភាពក្រីក្រ និងផ្ដល់ដល់កូនៗរបស់ពួកគេនូវការចាប់ផ្ដើមប្រកបដោយសុខភាពល្អនៅក្នុងជីវិត។ នៅក្នុងសហគមន៍ដែលមានឱកាសតិចតួច អ្នកម្តាយទាំងនេះកំពុងបំបែកវដ្តនៃសុខភាពទន់ខ្សោយ និងបង្កើតអនាគតកាន់តែភ្លឺស្វាងសម្រាប់ជំនាន់ក្រោយ។ នៅខេត្ត រតនគីរី ការថែទាំកុមារភាគច្រើនធ្លាក់ទៅលើស្រ្តី ហើយវគ្គស្ដីពីការចិញ្ចឹមបីបាច់កូនទាំងនេះដើរតួនាទីជា “មជ្ឈមណ្ឌលធនធាន” សម្រាប់អ្នកថែទាំ ដែលផ្ដល់ដល់ពួកគេនូវជំនាញជាក់ស្ដែង ដើម្បីចិញ្ចឹមបីបាច់កូនៗរបស់ពួកគេ ប្រកបដោយជំនឿចិត្ត។
អ្នកស្រី រី កែវ អាយុ ៣៤ឆ្នាំ កំពុងឈានជើងចូលក្នុងវគ្គទីមួយរបស់គាត់ ដោយគាត់ពាក់មួកពណ៌ក្រហមដិត ដែលមានគែមជះពន្លឺដ៏ធំ និងស្ពាយកន្ត្រកត្បាញមួយ ដែលសហគមន៍នេះហៅថា កាផា នៅក្រោយខ្នង និង ពរកូនក្នុងដៃរបស់គាត់។ ស្រ្តីជាម្ដាយដែលមានកូនបួននាក់រូបនេះបន្លឺសំឡេងថា
“ខ្ញុំមកទីនេះ ដើម្បីរៀនបន្ថែម និងផ្ដល់ជីវិតកាន់តែល្អដល់កូនរបស់ខ្ញុំ។ បើទោះជាខ្ញុំមិនអាចអាន ឬសរសេរបានក្ដី ខ្ញុំចង់ដឹងបន្ថែមទៀត ដើម្បីឱ្យពួកគាត់លូតលាស់កាន់តែល្អប្រសើរ និងស្វែងរកវិធីថ្មីៗ ដើម្បីធ្វើជាម្ដាយ ដែលពួកគេសមនឹងទទួលបាន។”
កម្មវិធីរបស់យូនីសេហ្វបានជំរុញសមភាពយេនឌ័រ តាមរយៈការផ្ដល់ភាពអង់អាចជូនស្រ្តីជាម្ដាយ ដូចជា អ្នកស្រី ស្រីពិច អ្នកស្រី ខំ និងអ្នកស្រី កែវ ដើម្បីចាប់យកតួនាទីរបស់ពួកគាត់ជាអ្នកថែទាំ ប្រកដោយជំនឿចិត្ត និងមោទនភាព។ អ្នកស្រី ស្រីពិច បាននិយាយក្នុងសម្ដីពោរពេញទៅដោយមោទនភាពថា “ខ្ញុំមិនត្រឹមតែកំពុងរៀនអំពី ចំណីអាហារប៉ុណ្ណោះឡើយ ខ្ញុំកំពុងរៀនអំពីរបៀបជួយកូនរបស់ខ្ញុំឲ្យមានភាពរឹងមាំ ហើយនៅពេលរៀនវគ្គនីមួយៗ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍កាន់តែមានសមត្ថភាពក្នុងនាមជាម្ដាយម្នាក់។”
នៅពេលដែលកម្មវិធីនេះបណ្តុះបណ្តាលស្រ្តីជាម្ដាយកាន់តែច្រើន នៅទូទាំងខេត្តរតនគីរី ផលជះ គឺជាការផ្លាស់ប្ដូរជីវិត គឺមានន័យថា កុមារលូតលាស់ល្អ ហើយម្ដាយទាំងឡាយក្លាយទៅជាបុគ្គលឆ្នើមសម្រាប់សុខភាពគ្រួសាររបស់គាត់។ អ្នកស្រី ស្រីពិច និយាយបន្ថែមដោយកែវភ្នែកពោរពេញទៅដោយការតាំងចិត្តថា “ខ្ញុំចង់ឱ្យកូនរបស់ខ្ញុំធំឡើងដោយមានភាពរឹងមាំ និងទៅរៀននៅសាលារៀន។ នៅពេលនេះ ខ្ញុំមានចំណេះដឹង ហើយខ្ញុំនឹងធ្វើឲ្យបាន។”
ដោយមាន ការគាំទ្ររបស់យូនីសេហ្វ និងការអនុវត្តជាបន្តបន្ទាប់របស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ស្រ្តីជាម្ដាយ ដូចជា អ្នកស្រី ខំ កំពុងត្រួសត្រាយផ្លូវ សម្រាប់អនាគតប្រកបដោយសុខភាពកាន់តែល្អ។ ពួកគាត់ទាំងអស់គ្នា កំពុងជួយកូនៗឲ្យរីកចម្រើនបានល្អ និងផ្តល់ភាពក្លាហានឲ្យកូនអាច សុបិន្តកាន់តែធំ នៅក្រោមមេឃដ៏ទូលាយនៃខេត្តរតនគិរី ។
អ្នកស្រី ខំ ញញឹម ដោយគិតពីការផ្លាស់ប្ដូរយ៉ាងច្រើនចាប់តាំងពីជំនាន់របស់ម្ដាយគាត់ផ្ទាល់។ “នៅពេលនេះ មនុស្សកាន់តែច្រើនទទួលបានការអប់រំ ហើយជីវិតកំពុងល្អប្រសើរឡើង។” ម្ដាយរបស់គាត់មិនចេះអាន ឬសរសេរបានឡើយ ប៉ុន្តែអ្នកស្រី ខំ បានបញ្ចប់ថ្នាក់ទី ១០ ហើយប្ដីរបស់គាត់បានរៀនដល់ថ្នាក់ទី១២។ សម្រាប់គាត់ កញ្ចប់សម្ភារផ្ទះឆ្លាតវៃពីកម្មវិធីនេះមានតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន។ គាត់បើកទំព័រនីមួយៗ ហើយនិយាយថា “វាមានរូបភាព និងការណែនាំសម្រាប់ក្រុមអាយុនីមួយៗ។ ខ្ញុំព្យួរវានៅក្នុងបន្ទប់គេង ដើម្បីខ្ញុំបង្ហាញដល់កូនប្រុសរបស់ខ្ញុំជារៀងរាល់ព្រឹក ដើម្បីឲ្យគាត់មានសុខភាព និងអនាគត កាន់តែល្អ។”
