“នរណាម្នាក់ត្រូវតែនៅ” ៖ ការតស៊ូរបស់បុគ្គលិកសង្គមដើម្បីកុមារ
នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បុគ្គលិកសង្គមខេត្ត ទឹម ស្រីអូន ឈរនៅជួរមុខ ការពារកុមារដែលគ្មាននរណានៅជាមួយ ។ ដោយមានការគាំទ្រពីយូនីសេហ្វ លោកស្រីតស៊ូដើម្បីកុមារមាន សុវត្ថិភាព ទទួលបានក្តីស្រលាញ់ និងនៅជាមួយគ្រួសារ ។
- English
- Khmer
ថ្ងៃទី ២១ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៥, បាត់ដំបង កម្ពុជា — ទារកនៅម្នាក់ឯង យំនៅលើផ្លូវដែក ពេលដែលនគរបាលបានឃើញគាត់ ។ ម្ដាយរបស់គាត់ បានបាត់ខ្លួនដោយសារជំងឺផ្លូវចិត្តដែលមិនបានព្យាបាល ។ ឪពុករបស់គាត់ មិនដឹងថានៅទីណាទៀត ។
មានតែមនុស្សម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលបានចេញមុខមកចិញ្ចឹមបីបាច់ដើម្បីអនាគតរបស់គាត់ — គឺលោកស្រី តឹម ស្រីអូន ។
ដោយក្រឡេកមើលដំបូង ស្រីអូន ហាក់ដូចជាក្មេងជាងវ័យមែនទែន - សក់ខ្មៅ ត្រង់ វែងរបស់នាង គ្របលើមុខដែលអាចមើលទៅហាក់ដូចជាក្មេងអាយុ ១៦ ឆ្នាំ ។ នាងនិយាយយ៉ាងស្រទន់ ស្ទើរតែដូចសំឡេងខ្សឹប ខណៈដែលនាងដើរកាត់មនុស្សយ៉ាងច្រើនកុះករនៅការិយាល័យខេត្តនៃខេត្តបាត់ដំបង ។ ប៉ុន្តែនៅពីក្រោយឥរិយាបថខាងក្រៅដ៏ទន់ភ្លន់របស់នាង គឺជាការតាំងចិត្តយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ដែលបានធ្វើឱ្យនាងអាចឆ្លងកាត់រយៈពេលមួយទសវត្សរ៍នៃកិច្ចការពារកុមារដ៏តឹងតែងបំផុតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ។
នាងនិយាយដោយសំឡេងទន់ភ្លន់ ដោយយកដៃផាត់សក់ទៅខាងក្រោយត្រចៀករបស់នាង ថា “ក្មេងៗទាំងនេះគ្មានអ្នកណានៅជាមួយទេ ។ មានតែខ្ញុំ” ។ “ហើយការសម្រេចចិត្តរបស់ខ្ញុំ ជួយកសាងអនាគតរបស់ពួកគេ” ។
នៅក្នុងប្រទេសមួយដែលមានបុគ្គលិកសង្គមជំនាញ ត្រឹមតែ ៣៧ នាក់នៅថ្នាក់ខេត្ត និងបុគ្គលិកជំនួយការសង្គមប្រហែល ២០០ នាក់ បម្រើការនៅតាមស្រុក ស្រីអូន គឺមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមចំណោមមនុស្សមួយចំនួនតូចដែលទទួលបន្ទុកដ៏ធ្ងន់នេះ ។ ក្នុងនាមជាបុគ្គលិកសង្គមថ្នាក់ខេត្ត នាងត្រួតពិនិត្យមើលការងាររបស់បុគ្គលិកជំនួយការសង្គមកិច្ចថ្នាក់ស្រុក ជួយកសាងសមត្ថភាពរបស់ពួកគេ តាមរយៈការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេស ការបង្វឹក និងការណែនាំបង្ហាត់បង្ហាញ ។ នាងបណ្តុះបណ្តាលពួកគេអំពីការគ្រប់គ្រងករណីការពារកុមារតាមរយៈប្រព័ន្ធ Primero ក៏ដូចជា ជំនាញផ្នែកទន់ដ៏សំខាន់បំផុត ដូចជាការប្រាស្រ័យទាក់ទង ការដោះស្រាយបញ្ហា និងការសម្ភាសជាដើម ។ ក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមកនេះ នាងបានណែនាំ និងគាំទ្រដល់បុគ្គលិកជំនួយការសង្គមកិច្ចជាង ៣.០០០ នាក់ នៅទូទាំងខេត្តបាត់ដំបង - បុគ្គលិកទាំងឡាយ ដូចជា ពៅ វណ្ណនី ដោយបង្កើតបណ្តាញសហគមន៍ដែលកាន់តែរឹងមាំមួយដើម្បីស្វែងរក និងការពារកុមារដែលមានហានិភ័យ ។
នាងបានពន្យល់ថា “ខ្ញុំនឹងមិនទទួលបានវិញ្ញាបនបត្រនោះទេ ប្រសិនបើគ្មានការគាំទ្រពីយូនីសេហ្វ” ។ យូនីសេហ្វ បានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍកម្លាំងការងារផ្នែកសេវាសង្គមរបស់កម្ពុជា ដោយជួយបង្កើតគោលការណ៍ណែនាំរបស់ក្រសួងសង្គមកិច្ចស្តីពីសមត្ថភាពជាមូលដ្ឋាន ផែនការយុទ្ធសាស្រ្តសម្រាប់ការបណ្តុះបណ្តាល និងអនុវត្តប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងករណីតាមឌីជីថល Primero ដែលប្រើប្រាស់ដោយបុគ្គលិកសង្គមនៅទូទាំងប្រទេស ។
សំណុំឯកសាររបស់នាងនៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ពោរពេញទៅដោយរឿងរ៉ាវរបស់កុមារដែលរស់នៅប្រឈមនឹងគ្រោះមហន្តរាយ - ពោលគឺ ទារកដែលគេបោះបង់ចោល កុមារដែលមានឪពុកម្តាយជាប់ឃុំ និងគ្រួសារដែលបែកបាក់ដោយសារភាពក្រីក្រ ។
ករណីពិសេសមួយគឺ វិបុល ។ អស់រយៈពេលមួយឆ្នាំកន្លងមកនេះ នាងបានខិតខំធ្វើឱ្យវិបុល ដែលជាទារករកឃើញនៅតាមផ្លូវរថភ្លើងនៅអាយុទើបតែបីខែ ទទួលបានការថែទាំចិញ្ចឹម ការពិនិត្យជាប្រចាំ និងការទៅពន្ធនាគារម្តងម្កាលដើម្បីជួបឪពុករបស់គាត់ ។ រាល់ពេលដែលនាងនាំគាត់ចូលទៅទីនោះ នាងត្រលប់មកផ្ទះវិញជាមួយនឹងការធ្លាក់ចុះនៃកម្លាំងចិត្ត ។
នាងនិយាយថា “ខ្ញុំពិតជាមានសុបិនអាក្រក់” ។
ការស្វែងរកដំណើរជីវិតរបស់នាង
ដំណើររបស់អ្នកស្រីអូនទៅការងារសង្គមបានចាប់ផ្ដើមតាំងពីវ័យកុមារភាពមកម្ល៉េះ នៅពេលដែលនាងបានឃើញអ្នកជិតខាងវ័យចំណាស់ម្នាក់បៀតបៀនក្មេងៗដែលដើរកាត់ផ្ទះគាត់ ។ បុរសនោះទាញចាប់ស្រាតសំពត់ក្មេងស្រី ឬ ស្រាតខោក្មេងប្រុស ប្រសិនបើពួកគេហ៊ានដើរកាត់ផ្ទះគាត់ ។ ការប្រឈមមុខចំពោះការបំភិតបំភ័យពីក្មេងនេះ បានជំរុញឱ្យអ្នកស្រីអូនមានការតាំងចិត្តដើម្បីការពារកុមារពីគ្រោះថ្នាក់ ។
នាងពន្យល់ថា “ខ្ញុំចង់ជំនះនឹងជំនឿថា មានតែក្មេងប្រុសប៉ុណ្ណោះដែលអាចធ្វើការងារនេះបាន ។” “ឪពុករបស់ខ្ញុំគាំទ្រការអប់រំរបស់ខ្ញុំ ប៉ុន្តែម្តាយរបស់ខ្ញុំជឿថា កន្លែងរបស់ក្មេងស្រីគឺនៅក្នុងចង្ក្រានបាយ មិនមែននៅក្នុងការិយាល័យទេ។”
ក្នុងនាមជាកុមារម្នាក់ដែលទទួលរងអំពើហិង្សាពីក្មេងដែលមានអាយុច្រើនជាងគាត់នៅក្នុងភូមិផងរបស់នាង នាងបានប្តេជ្ញាថានឹងបញ្ឈប់ការរំលោភបំពាននៅគ្រប់ទីកន្លែងដែលនាងបានឃើញ ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់បំផុតគឺ “ខ្ញុំចង់ជួយកុមារឱ្យទទួលបានជីវិតនៅក្នុងគ្រួសាររបស់ពួកគេឡើងវិញ ។”
ឥឡូវនេះ ក្នុងវ័យ ៣៣ ឆ្នាំ ម្តាយដែលមានកូនតូចពីរនាក់ ត្រូវថ្លឹងថ្លែងទំនួលខុសត្រូវក្នុងគ្រួសាររបស់នាង ជាមួយ
តួនាទីចម្បងរបស់នាងជាបុគ្គលិកសង្គមខេត្តម្នាក់ ។
កុមារដែលនាងទទួលបន្ទុក
ករណីមួយនៅតែតាមលងនាងនៅឡើយ ។ ស្រីនិត ជាក្មេងអាយុ ៩ ឆ្នាំ ដែលស្ងៀមស្ងាត់ បានអង្វរស្រីអូន កុំឱ្យម្ដាយគាត់ យកគាត់ឆ្លងដែនទៅកាន់ប្រទេសថៃដើម្បីធ្វើការសំណង់ ។ អស់រយៈពេលបីឆ្នាំ ស្រីអូនបានរក្សាទុកគាត់ដោយសុវត្ថិភាពនៅក្នុងមណ្ឌលស្នាក់នៅមួយ ។ ក្មេងស្រីនោះ បានធំធាត់ឡើង មានមិត្តភក្តិជាច្រើន រៀនពូកែ និងបំពេញកិច្ចការរបស់នាងដែលនាងត្រូវធ្វើ ។
បន្ទាប់មក នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ម្តាយនាងបានត្រឡប់មកវិញ ។ ដោយជំទាស់នឹងដំបូន្មានរបស់ស្រីអូន ស្រីនិត ត្រូវបានម្តាយយកទៅប្រទេសថៃ ។
ស្រីអូន និយាយដោយសំឡេងទាក់ៗ ថា ៖ “ប្រធានរបស់ខ្ញុំបានណែនាំឲ្យខ្ញុំបិទសំណុំរឿងនេះ ។” “ប៉ុន្តែអ្នកមិនអាចបិទបេះដូងរបស់អ្នកបានទេ ។ ខ្ញុំមិនបានទទួលដំណឹងពីគាត់តាំងពីខែតុលាឆ្នាំមុនម្ល៉េះ ។”
ឪពុករបស់ ស្រីនិត នៅតែជាប់ពន្ធនាគារពីបទល្មើសគ្រឿងញៀន និងអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ដែលជាបញ្ហាទូទៅមួយក្នុងករណីជាច្រើនរបស់នាងអូន ។
ក្រៅពី ស្រីនិត និង វិបុល នាងអូនក៏អមដំណើរកុមារផ្សេងទៀត ដូចជា ម៉ៃសា អាយុ ៤ ឆ្នាំ ដែលទៅសួរសុខទុក្ខម្តាយនាងក្នុងពន្ធនាគារអស់រយៈពេល ៣ ឆ្នាំមកហើយ ។ ម្តាយនាង ត្រូវជាប់ពន្ធនាគារពីបទលក់ថ្នាំញៀនតាមផ្លូវ ។
ស្រីអូននិយាយថា ៖ “រាល់ពេលដែលខ្ញុំនាំក្មេងទាំងនេះទៅជួបឪពុកម្តាយពួកគេក្នុងពន្ធនាគារ ខ្ញុំត្រឡប់មកផ្ទះវិញទាំងក្រៀមក្រំ” ។ “ស្ថានភាពលក្ខណៈធ្ងន់ធ្ងរ និងខ្លាំងពេកដែលខ្ញុំមិនអាចទ្រាំបាន ។”
ទំនួលខុសត្រូវរបស់នាង ក៏ពាក់ព័ន្ធនឹងការគ្រប់គ្រងករណីស្មុំកូនក្នុងប្រទេសផងដែរ ។ បច្ចុប្បន្ននេះ នាងបាននិងកំពុងចាត់ចែងដំណើរការស្មុំកូនចំនួន ៥ ករណី ដែលក្នុងនោះបីករណី ត្រូវបានដាក់ឲ្យឪពុកម្ដាយចិញ្ចឹមជាជនជាតិកម្ពុជារួចហើយ ។
ប្រព័ន្ធស្ថិតក្រោមភាពផុយស្រួយ
លោក ជីវិត រតនៈ មន្ត្រីឯកទេសគាំពារកុមារនៅយូនីសេហ្វ មានប្រសាសន៍ថា “បុគ្គលិកសង្គម ដូចជា អ្នកស្រី អូន គឺជាឆ្អឹងខ្នងនៃការឆ្លើយតបគាំពារកុមាររបស់យើង ។” “ជារឿយៗ ពួកគេគឺជាបង្អែកតែមួយគត់សម្រាប់កុមារដែលទទួលរងអំពើហិង្សា ប៉ុន្តែពួកគេមានចំនួនតិចតួចពេក ។ យើងត្រូវការពួកគេរាប់រយនាក់បន្ថែមទៀតនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ប្រសិនបើយើងត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ឱ្យបានដិតដល់ចំពោះការបញ្ចប់អំពើហិង្សាលើកុមារ ។”
បន្ថែមពីលើក្តីបារម្ភនេះ ស្ថិតិពីក្រោយការតស៊ូប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នកស្រីអូន គឺជារឿងរ៉ាវដ៏ក្រៀមក្រំមួយ ។ យោងតាមការអង្កេតប្រជាសាស្រ្ត និងសុខភាពកម្ពុជា ឆ្នាំ ២០២១-២០២២ កុមារកម្ពុជាចំនួន ៦៦ ភាគរយ ដែលមានអាយុចន្លោះពី ១ ឆ្នាំ ដល់ ១៤ ឆ្នាំ បានទទួលរងអំពើហិង្សាផ្នែកវិន័យពីមនុស្សពេញវ័យនៅក្នុងគ្រួសាររបស់ពួកគេ ។ កុមារបីនាក់ក្នុងចំណោម ៥ នាក់ ទទួលរងការដាក់ទណ្ឌកម្មផ្លូវចិត្ត ហើយ ៤៣ ភាគរយ ទទួលរងការដាក់ទណ្ឌកម្មផ្លូវកាយ ។
បន្ថែមពីលើបញ្ហាប្រឈមទាំងនេះ សូម្បីតែនៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ដែលជាទីតាំងនៃប្រព័ន្ធគាំពារកុមារលំដាប់ខ្ពស់បំផុតមួយរបស់កម្ពុជា ក៏តម្រូវការធនធានយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ដែរ ។ ទោះបីជាចំនួនមណ្ឌលថែទាំបានធ្លាក់ចុះចំនួន ៦៨ ភាគរយ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៥ មកក្តី ខេត្តបាត់ដំបងនៅតែផ្តល់ជម្រកដល់កុមារចំនួន ៥៦៦ នាក់ នៅក្នុងមណ្ឌលថែទាំស្នាក់នៅចំនួន ២០ កន្លែង ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ។ អ្វីដែលជាការព្រួយបារម្ភដ៏ធំបំផុតគឺថា បីភាគបួននៃកុមារទាំងនេះ មានឪពុកឬម្តាយដែលនៅរស់ យ៉ាងតិចម្នាក់ ដែលអាចនឹងមើលថែទាំពួកគេជាមួយនឹងសេវាគាំទ្រត្រឹមត្រូវ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីលំនាំថ្នាក់ជាតិ ដែលក្នុងនោះ ៧៧ ភាគរយនៃកុមារទាំងអស់នៅក្នុងមណ្ឌលស្នាក់នៅ មានឪពុកម្តាយនៅរស់ ។ កាលៈទេសៈទាំងនេះ នៅតែបន្តកើតឡើង ខណៈដែលកម្ពុជាកំពុងតែអនុវត្តគោលនយោបាយថែទាំជំនួសដែលបានកែសម្រួលនៅក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៤ ដែលផ្តល់អាទិភាពដល់ការថែទាំនៅតាមគ្រួសារ និងកំណត់ការថែទាំតាមស្ថាប័នជាជម្រើសចុងក្រោយបំផុត ។
នៅទូទាំងប្រទេស កម្ពុជាធ្វើឱ្យមានការរីកចម្រើនគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ដោយកាត់បន្ថយចំនួនកុមារក្នុងការថែទាំតាមមណ្ឌលចំនួន ៧៣ ភាគរយ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៥ មក ពោលគឺ ពីជាង ២៦.០០០ នាក់ មកត្រឹមប្រហែល ៧.០០០ នាក់ នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ បើយោងតាមរបាយការណ៍អធិការកិច្ចរបស់មណ្ឌលថែទាំកុមារនៅក្រោមក្រសួងសង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន និងយុវនីតិសម្បទា ដែលនឹងត្រូវចេញផ្សាយនាពេលខាងមុខ ៖ ឆ្នាំ ២០១៥-២០២៤ ។ ខណៈដែលប្រទេសនេះបន្តបរិវត្តកម្មនេះ នៅមានការងារសំខាន់ៗជាច្រើនទៀតដែលត្រូវធ្វើ ។ ជាងមួយភាគបីនៃកុមារទាំងនេះ (៣៤ ភាគរយ) នៅតែរស់នៅក្នុងកន្លែងដែលគ្មានអាជ្ញាប័ណ្ណ ហើយករណីដូចជា វិបុល ដែលជាទារកត្រូវបានគេរកឃើញ យំនៅម្នាក់ឯងនៅលើផ្លូវដែកដែលម្តាយបានបាត់ខ្លួនដោយសារជំងឺ បង្ហាញពីស្ថានភាពគ្រួសារដ៏ស្មុគស្មាញដែលបុគ្គលិកសង្គមកិច្ចដូចជា អ្នកស្រី អូន ជួបប្រទះរាល់ថ្ងៃ កំពុងតែធ្វើការដើម្បីស្វែងរកលទ្ធផលដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់កុមារម្នាក់ៗ ។
ការស្វែងរកតុល្យភាព
ទោះបីជាត្រូវចំណាយកម្លាំងចិត្តយ៉ាងច្រើនក៏ដោយ ក៏អ្នកស្រី អូន រកឱកាសដើម្បីដកដង្ហើម តាមរយៈថ្នាក់បង្រៀនធ្វើម្ហូបចុងសប្តាហ៍នៅមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈក្នុងមូលដ្ឋានមួយ ។
នាងនិយាយទាំងទឹកមុខញញឹមថា “នោះគឺជាកន្លែងដែលខ្ញុំដកដង្ហើម” ។ “វាគឺជាសមាធិរបស់ខ្ញុំ ។”
ការងាររបស់នាង មានលើសពីទម្រង់ពាក្យសុំ និងឯកសារក្រដាសស្នាម ។ ថ្វីត្បិតតែនាងមានមាឌតូច ប៉ុន្តែនាងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់តំបន់ទីទួលដ៏លំបាកដើម្បីទៅដល់ភូមិដាច់ស្រយាល ដោយជារឿយៗ មានកាបូបស្ពាយតាមខ្លួនដែលហាក់ដូចជាធ្ងន់ពេកសម្រាប់មាឌរបស់នាង ។ នាងវាយតម្លៃផ្ទះ ជួបជាមួយអ្នកថែទាំកុមារ និងខិតខំដើម្បីរក្សាគ្រួសារឱ្យនៅជាមួយគ្នានៅពេលណាដែលអាចធ្វើទៅបាន ។
“ខ្ញុំបន្តតស៊ូដើម្បីក្មេងៗទាំងនេះ” នាងនិយាយ ដោយយកដៃតម្រង់ក្រដាសនៅលើតុរបស់នាង។ “ពួកគេគ្មានអ្នកណាក្រៅពីខ្ញុំទេ ។”
នៅក្នុងការិយាល័យតូចមួយរបស់នាងនៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ដែលពោរពេញដោយឯកសារសំណុំរឿង និង
របាយការណ៍សាលារៀន ស្រីអូន រៀបចំខ្លួនសម្រាប់ចុះទៅជួបតាមផ្ទះមួយលើកទៀត ។ ជាឱកាសមួយទៀតដើម្បីផ្លាស់ប្តូរជីវិតរបស់កុមារ ។ នាងលើកកាបូបដ៏ចាស់របស់នាងឡើងយ៉ាងស្រួលដែលស្ទើរមិនគួរឱ្យជឿ ដែលភាពរឹងមាំបែបនេះ គឺដោយសារតែនាងធ្លាប់បានរ៉ាប់រងបន្ទុករបស់អ្នកដទៃអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមក ។
“ពួកគេតែងតែចងចាំ ប្រសិនបើអ្នកនៅជាមួយពួកគេ” នាងនិយាយ ខណៈពេលប្រមូលក្រដាសរបស់នាង និងដើរសំដៅទៅមាត់ទ្វារ ។
ហើយដូច្នេះ ស្រីអូន បន្តនៅតទៅទៀត ។
