សេចក្តីអំពាវនាវបន្ទាន់សម្រាប់កុមារកម្ពុជា
Click to close the emergency alert banner.

ការចាប់ផ្តើមថ្មីមួយសម្រាប់ប្អូនស្រី នួន យ៉ាត់ ក្នុងអំឡុងពេលជួបវិបត្តិ

ដោយមានការគាំទ្រពី​យូនីសេហ្វ ការកំណត់អត្តសញ្ញាណជនមានពិការភាពធានាថា ជនភៀសសឹកដែលមានពិការភាព​អាចទទួលបានការគាំ​ពារសង្គមចាំបាច់ ។

Felix Nikolaj Sennhauser
20260426
UNICEF Cambodia/2026/Seavhong Liv
29 មេសា 2026

ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ថ្ងៃទី ៥ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦ – នៅជំរំជនភៀសសឹក​នៅវត្តចាន់ស៊ីសាមគ្គីរតនារាម ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ប្អូនស្រី នួន  យ៉ាត់ អាយុ ២៤ ឆ្នាំ អង្គុយស្ងៀមក្បែរតង់ពណ៌ខៀវមួយ ដោយដាក់កាបូបសិក្សារបស់នាងយ៉ាងរៀបរយ​នៅពីក្រោយនាង។ ឥឡូវនេះ ប្អូនស្រីកំពុងសិក្សាថ្នាក់ទី ២។ នាងមានអារម្មណ៍រំភើប​ភ្លាមៗនៅពេលដែលនាងនិយាយអំពីសាលារៀន។ 

នាងនិយាយទាំងញញឹមបែបអៀនប្រៀន​ ប៉ុន្តែមានមោទកភាពថា «ខ្ញុំរៀន​ជាប់​លេខមួយនៅក្នុងថ្នាក់​»។ នាងបន្ថែមថា អ្វីដែលនាងចូលចិត្តបំផុតគឺ «រឿងនិទានជាច្រើនដែលលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ​ អាននៅសាលា»។

ប្អូនស្រី យ៉ាត់ បានរស់នៅជាមួយពិការភាពផ្នែក​បញ្ញា និងបញ្ហាប្រឈមផ្នែករាងកាយតាំងពីកំណើតមក។ ដោយកើតមកមានឆ្អឹងផុយស្រួយខ្លាំង និងមានទឹកដក់​ក្នុងខួរក្បាល អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ នាងបានតស៊ូដើរ កាន់វត្ថុ ឬសូម្បីតែសិតសក់ដោយខ្លួនឯង។ លុះក្រោយ​ពីនាងមានអាយុ ១១ ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ទើបចលនា និងកម្លាំងរបស់នាងចាប់ផ្តើមប្រសើរឡើងបន្តិចម្តងៗ។

វ័យកុមារតូច​របស់នាងមាន​ពោរពេញទៅដោយ​អស្ថិរភាព។ ឪពុកបង្កើតរបស់នាង ដែលជាមនុស្សប្រើអំពើហិង្សា ​សេពគ្រឿងស្រវឹង និងគ្រឿងញៀន​ បានចាកចេញតាំងពីនាងនៅក្មេង។ នាងបានជួបគាត់តែម្តងគត់នាពេលក្រោយ ក្នុងពិធីបុណ្យសពនៅក្នុង​គ្រួសារ ​ដែលពេលនោះ គាត់បាន​ឱ្យប្រាក់​នាងចំនួន ៥.០០០ រៀល ហើយក៏ទៅបាត់ទៀត​។ អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ​ជីដូនជីតារបស់នាងនៅសៀមរាបជាអ្នកចិញ្ចឹមបីបាច់នាង។ នាងស្រឡាញ់ពួកគាត់​យ៉ាងខ្លាំង។ នៅពេលដែលពួកលោក​ទាំងពីរបានចែកឋានទៅ ក្នុងចន្លោះត្រឹមតែ​ពីរបីឆ្នាំ បានធ្វើឱ្យនាងមានអារម្មណ៍បាត់បង់យ៉ាងខ្លាំង។ នាងរំឭក​ឡើងវិញដោយសំឡេងស្រទន់ថា «កាលនោះ ខ្ញុំនៅជាមួយជីតារបស់ខ្ញុំនៅមន្ទីរពេទ្យ នៅពេលដែលគាត់ជិតផុតដង្ហើមទៅ ​ខ្ញុំចាំទាំងអស់»។

បន្ទាប់ពីជីដូនជីតារបស់នាងបានចែកឋានទៅ​ ម្តាយរបស់នាងបាននាំនាងត្រឡប់មកផ្ទះវិញ។ បន្តិចម្តងៗ នាងបានទទួលនូវអារម្មណ៍ ដែលមានជីវិតគ្រួសារពេញលេញឡើងវិញ។ ម្តាយរបស់នាងបានរៀបការស្វាមីមួយទៀត ហើយទោះបីជាឪពុកចុងរបស់នាងធ្វើការនៅប្រទេសថៃក៏ដោយ គាត់ស្រឡាញ់​យ៉ាតដូចជាកូនរបស់គាត់។ នៅពេលដែលការងារមានស្ថិរភាព គាត់ផ្ញើប្រាក់ចំនួន ៣០០.០០០ រៀល (៧៥ ដុល្លារអាមេរិក) មក​ផ្ទះជារៀងរាល់ខែ។ នាង និយាយយ៉ាងកក់ក្តៅអំពីគាត់ថា «គាត់លេងភ្លេងប្រពៃណី ហើយចេះ​ថតរូប។ គាត់ខំធ្វើការណាស់»។ នាងក៏បានបង្កើតទំនាក់ទំនងរឹងមាំជាមួយបងប្អូនចុង​របស់នាងផងដែរ។ 

ការប្រយុទ្ធគ្នានៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បានបង្ខំឱ្យក្រុមគ្រួសារនេះ​រត់ភៀសសឹក។ ពួកគេបានចាកចេញពីផ្ទះ ហើយស្វែងរកទី​សុវត្ថិភាពនៅទីតាំងវត្តចាន់ស៊ីសាមគ្គីវតនារាម។ នៅដើមដំបូងនៃការភៀសសឹក បរិយាកាស​​ដែលយ៉ាតមិន​ធ្លាប់ស្គាល់ បានធ្វើ​ឱ្យ​យ៉ាត់​ពិបាកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង​។ នាងមានការពិបាក​លើការ​រកផ្លូវ ហើយជារឿយៗ ម្តាយនាង​សរសេរលេខទូរស័ព្ទរបស់គាត់​នៅលើដៃរបស់នាង ដើម្បីកុំឱ្យ​វង្វេង។ ប៉ុន្តែមិនយូរប៉ុន្មាន នាងក៏​​សម្របខ្លួនបាន​។ នាងបានរាប់អាន​មិត្តថ្មីៗ​យ៉ាងងាយស្រួល សម្របខ្លួន​នឹង​ជីវិតរស់នៅ​ក្នុង​ជំរំ ហើយដូចយុវជនជាច្រើនដែរ។ នាង​រីករាយនឹងរឿងគួរជាទី​រីករាយតូច​ៗ ដែលកើតឡើងនៅពេលដែល​នាង​ទទួលបានអំណោយពីសប្បុរសជន​បរិច្ចាគមក។ 

នាងទទួលស្គាល់ថា «ខ្ញុំចូលចិត្តនៅទីនេះ​។ មានគេឱ្យ​របស់របរមកយើង»។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ម្តាយរបស់នាងបានកត់សម្គាល់ឃើញថា អំណោយបរិច្ចាគ​បានចាប់ផ្តើមធ្លាក់ចុះ។ ដោយគ្មានប្រាក់ចំណូលនៅខែនេះ និងគ្មានប្រាក់ផ្ញើពីប្រទេសថៃ ដោយសារតែការធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ចថ្មីៗនេះ ស្ថានភាពគ្រួសារកាន់តែមិននឹងនរ។ តាមរយៈការទទួលបានកិច្ចគាំពារសង្គមប៉ុណ្ណោះ គ្រួសារនេះបានបន្តពន្លឺ និងក្តី   សង្ឃឹម។ ក្នុងខែនេះ គ្រួសារទាំងមូលបានទទួលប្រាក់ចំនួន ២៤០.០០០ រៀល (៦០ ដុល្លារអាមេរិក)  ពីរាជរដ្ឋាភិបាល តាមរយៈកម្មវិធីគាំពារសង្គមថ្មីសម្រាប់ទ្រទ្រង់ជីវភាពគ្រួសារភៀសសឹកដែលមិនទាន់អាចវិលត្រលប់ទៅលំនៅឋានវិញ។ 

ក្រុមគ្រួសារនេះ បានបំពេញការចុះឈ្មោះ​ប័ណ្ណសម្គាល់​ជនមាន​ពិការភាព​របស់ យ៉ាត់ ផងដែរ បន្ទាប់ពីមន្ត្រីនៃក្រសួងសង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន និងយុវនីតិសម្បទា (MoSVY) បានចុះទៅទីតាំងនោះ។ ជាមួយគ្នានេះ គ្រួសារទាំងមូលក៏កំពុងបន្តប័ណ្ណសមធម៌ឡើងវិញដើម្បីបន្តអត្ថប្រយោជន៍ពីកម្មវិធីជាតិជំនួយសង្គមក្នុងកញ្ចប់គ្រួសារ។ ក្រោមការគាំទ្រពីយូនីសេហ្វ កម្មវិធីជាតិជំនួយសង្គមក្នុងកញ្ចប់គ្រួសារផ្តល់ជូននូវជំនួយជាសាច់ប្រាក់ទៅដល់គ្រួសារដែលមានជីវភាពលំបាក និងក្រុមគោលដៅមុខសញ្ញាដូចជាស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ កុមារ មនុស្ស     វ័យចាស់ អ្នកផ្ទុក ឬរស់នៅជាមួយនឹងមេរោគអេដស៍ និងជម្ងឺអេដស៍ និងជនមានពិការភាព។ 

នៅពេលដែលទទួលបានប័ណ្ណសមធម៌ និងបានចុះឈ្មោះចូលកម្មវិធីរួច គ្រួសារទាំងមូលអាចនឹងទទួលសាច់ប្រាក់ ចំនួន ១០២ ០០០ រៀល (២៥.៥០ ដុល្លាអាមេរិក) ជារៀងរាល់ខែ ក្នុងនោះ ២៨ ០០០ រៀល (៧ ដុល្លាអាមេរិក) គឺជាអត្ថប្រយោជន៍ដែលបានមកពីប័ណ្ណសម្គាល់ពិការភាពរបស់យ៉ាត់ និង ២០ ០០០​ រៀល​(៥ ដុល្លាអាមេរិក) គឺជាអត្ថប្រយោជន៍របស់នាងក្នុងនាមជាសិស្សដែលកំពុងសិក្សានៅកម្រិតបឋមភូមិ។ 

ដោយមានការគាំទ្រពី​យូនីសេហ្វ និងមូលនិធិពីរដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលីតាមរយៈគម្រោង ACCESS 21 ដំណើរការកំណត់អត្តសញ្ញាណជនមានពិការភាព​ធានាថា ជនមានពិការភាព ដែលជារឿយៗប្រឈមមុខនឹងឧបសគ្គធំបំផុតក្នុងអំឡុងពេលមានវិបត្តិ អាចទទួលបានជំនួយពី​ប្រព័ន្ធគាំពារសង្គម កម្ពុជា រួមទាំងអត្ថប្រយោជន៍ពីកម្មវិធីជាតិជំនួយសង្គមក្នុងកញ្ចប់គ្រួសារ ។ នៅទូទាំងប្រទេស ជនមានពិការភាពជាង ៣៦០.០០០ នាក់ត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណតាមរយៈដំណើរការនេះ។

ក្នុងអំឡុងពេលវិបត្តិ កម្មវិធីគាំពារសង្គមរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ក៏ដូចជាកម្មវីធជាតិជំនួយសង្គមក្នុងកញ្ចប់គ្រួសារ និងកម្មវិធីកំណត់អត្តសញ្ញាណជនមានពិការភាពជាតិ ត្រូវបានអនុវត្ត​យ៉ាងឆាប់រហ័ស ដើម្បីធានាថាគ្រួសារភៀសសឹក​អាចបន្តទទួលបានការគាំទ្រជា​ចាំបាច់។

សម្រាប់​ យ៉ាត់ និង​ម្តាយ​របស់​នាង នេះជាពេលដ៏សំខាន់ជាងពេលណាទាំងអស់ ក្នុងការទទួល​ការគាំទ្រ​នេះ​។ ម្តាយរបស់នាងពន្យល់ថា «ពួក​យើងនឹងប្រើប្រាស់ប្រាក់នេះភាគច្រើនដើម្បី​ទិញម្ហូប​អាហារ ដូចជា​​បន្លែពងទា សាច់ជ្រូក ត្រី..... ហើយបើកប្រាក់បានខែនេះ ខ្ញុំនឹងយកទៅធ្វើ​ម្ហូបដែលកូន​ចូលចិត្ត ខសាច់ជ្រូក អោយទាំងអស់គ្នាបានញាំឆ្ងាញ់ម្តង! »។ ដោយសារ​មិនមាន​ប្រាក់​ផ្ញើ​មកពីក្រៅនៅ​​ក្នុងខែនេះ ការផ្ទេរសាច់​ប្រាក់ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ​​​នឹងជួយ​ទ្រទ្រង់​ពួកគេ​យ៉ាងហោចណាស់​ដប់ថ្ងៃ ដោយ​ជួយ​សម្រួល​ជីវភាព​របស់ពួកគេនៅក្នុង​ពេល​ដ៏លំបាក​មួយ​ដែល​មិនមានភាព​ប្រាកដប្រជានេះ​។

បើទោះបីជានាងបានជួបប្រទះនឹងរឿងរ៉ាវជាច្រើន ដូចជា​ការបោះបង់ចោល ការបាត់បង់ និងការផ្លាស់ទីលំនៅភៀសសឹក ប្អូនស្រី យ៉ាត់ នៅតែមានសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំ។ នាង ទន្ទឹងរង់ចាំផ្ទះថ្មីបណ្តោះអាសន្នដែលរាជរដ្ឋាភិបាលផ្តល់ជូន ហើយក្រុមគ្រួសាររបស់នាងក៏រំពឹងថានឹងបាន ផ្លាស់ទៅរស់នៅឆាប់ៗ ក្នុងពេលដ៏ខ្លីខាងមុខនេះ។ នាង​ស្រមៃ​ចង់​ក្លាយ​ជា​គ្រូពេទ្យ​។ នាងពន្យល់ថា នាងចង់ក្លាយជា «អ្នក​ដែលចេះចាក់ថ្នាំ​» ដើម្បីឱ្យ​​នាង​អាច​ជួយ​មនុស្សជាច្រើន ​ដូច​ដែល​បុគ្គលិក​មន្ទីរពេទ្យ​ធ្លាប់​បាន​ជួយ​ជីតា​របស់​នាង។