อ่านสัปดาห์ละเล่ม พวกเราทำได้

เริ่มจากสัปดาห์ละเล่ม จนกลายเป็นนิสัยรักการอ่าน เพื่อพื้นฐานการเรียนรู้ตลอดชีวิตของเด็ก ๆ

เด็ก ๆ กำลังอ่านหนังสือที่โรงเรียนห้วยผึ้งตำบลแม่ลาน้อย จังหวัดแม่ฮ่องสอน

อ่านสัปดาห์ละเล่ม กิจกรรมส่งเสริมการอ่านและการใช้ห้องสมุดโรงเรียน เป็นความร่วมมือต่อเนื่อง 3 ปีระหว่างองค์การยูนิเซฟ ประเทศไทย สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานของกระทรวงศึกษาธิการ (สพฐ.) ศึกษาธิการภาค 7 และโรงเรียนทั่วประเทศ เพราะการอ่านคือพื้นฐานการเรียนรู้ตลอดชีวิต เราจึงต้องการจุดประกายกิจกรรมการอ่านให้เกิดขึ้นในระดับโรงเรียน ปลูกฝังนิสัยรักการอ่าน สร้างทักษะตั้งคำถามเพื่อหาเหตุผล (Critical Thinking Skill) ให้เด็ก ๆ  โดยคุณครูมีส่วนสำคัญในการคิดแผนทำกิจกรรมของแต่ละโรงเรียนเพื่อให้เด็กได้อ่านหนังสืออย่างน้อยสัปดาห์ละเล่มตามเป้าหมายของโครงการ

โดยในปี 2562 ซึ่งเป็นปีแรกของโครงการมีโรงเรียนนำร่องเข้าร่วม 14 โรงเรียน และเพิ่มมากขึ้นในปีที่สองเป็นจำนวน 61 โรงเรียน และในปีสุดท้ายของโครงการ คือปี 2564 นี้มีถึง 93 โรงเรียน ซึ่งมีทั้งโรงเรียนรัฐบาล เอกชน กศน. และ กศช. เข้าร่วมด้วย

 

โมเดลโครงการ A Book A Week

เพื่อการอ่านที่ยั่งยืนและการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน

โมเดลโครงการอ่านสัปดาห์ละเล่ม
UNICEF Thailand/2021/Laksanawisit โมเดลโครงการอ่านสัปดาห์ละเล่ม

ก้าวแรก: All Together รวมพลคนทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

ยูนิเซฟและสพฐ. ประชุมร่วมกันวางแผนว่าจะมีสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาใดเข้าร่วมบ้าง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาดูแลในระดับจังหวัด โดยมีนักศึกษานิเทศก์อยู่ในแต่ละเขตพื้นที่การศึกษา เป็นผู้ประสานงานกับโรงเรียนและคุณครูอย่างใกล้ชิดต่อไป

ก้าวที่สอง: CO-Design Workshop เวิร์คชอปออกแบบวิธีคิดและแลกเปลี่ยนความรู้

มีการจัดเวิร์คชอป เชิญคุณครูและศึกษานิเทศก์มารวมตัวกัน โดยจัดภูมิภาคละ 1 เวิร์คชอป เพื่อให้เข้าใจในวัตถุประสงค์ของโครงการ สอนวิธีออกแบบกิจกรรมให้คุณครูได้นำไปใช้โรงเรียน และเพื่อให้คุณครูสามารถมีส่วนร่วมอย่างเต็มที่ในการออกไอเดีย บางโรงเรียนที่มีกิจกรรมส่งเสริมการอ่านอยู่แล้ว ก็สามารถแลกเปลี่ยนทั้งความรู้ ไอเดีย อุปสรรค วิธีแก้ไข เพื่อให้โรงเรียนอื่น ๆ สามารถนำไปปรับใช้ได้

ก้าวที่สาม: Active Reading Implementation & School Visit ถึงเวลาโรงเรียนโชว์ความคิดสร้างสรรค์

ยูนิเซฟ สพฐ. และศึกษานิเทศ จะรวมตัวกันไปเยี่ยมชมตามโรงเรียนต่าง ๆ เพื่อพบปะกับเด็ก ๆ และคุณครูและเรียนรู้ว่ากิจกรรมแต่ละแห่งเป็นอย่างไรเมื่อนำไปใช้จริง เพื่อวัดผลกิจกรรม

 

ภาพบรรยากาศ CO-Design Workshop

คุณครู ศึกษานิเทศก์ และเจ้าหน้าที่จากยูนิเซฟ เข้าร่วมเวิร์คชอปออกแบบวิธีคิดและแลกเปลี่ยนความรู้
คุณครู ศึกษานิเทศก์ และเจ้าหน้าที่จากยูนิเซฟ เข้าร่วมเวิร์คชอปออกแบบวิธีคิดและแลกเปลี่ยนความรู้
คุณครู กำลังแชร์ความคิดระหว่างเข้าร่วมเวิร์คชอปออกแบบวิธีคิดและแลกเปลี่ยนความรู้
คุณครู ศึกษานิเทศก์ และเจ้าหน้าที่จากยูนิเซฟ เข้าร่วมเวิร์คชอปออกแบบวิธีคิดและแลกเปลี่ยนความรู้
กระดานรวมไอเดียที่ได้จากการทำเวิร์คชอป
คุณครู กำลังแชร์ความคิดระหว่างเข้าร่วมเวิร์คชอปออกแบบวิธีคิดและแลกเปลี่ยนความรู้

ภาพกิจกรรม #อ่านสัปดาห์ละเล่ม ในโรงเรียน

คุณครูกำลังนั่งอ่านหนังสือร่วมกับนักเรียน หลังกิจกรรมหุ่นมือ พร้อมย้ำว่าการเป็นนักเล่าเรื่องที่ดี ต้องเริ่มจากทักษะการอ่านจับใจความก่อน ณ โรงเรียนชุมชนวัดไทรม้า

ภาพหมู่ของนักเรียน ครู และเจ้าหน้าที่องค์การยูนิเซฟ ประเทศไทย หลังจากงานเปิดกิจกรรมสัปดาห์รักการอ่าน ที่โรงเรียนชิโนรสวิทยาลัย

นักเรียนชั้นมัธยมกำลังนั่งทำกิจกรรมออกแบบอินโฟกราฟิก ซึ่งเป็นการต่อยอดจากการอ่านจับใจความ และนำมาสรุปในรูปแบบของภาพอินโฟกราฟิก เพื่อให้ทำความเข้าใจได้ง่าย ณ โรงเรียนวชิรธรรมสาธิต

คำแนะนำสำหรับนักอ่านมือใหม่

ตัวอย่างกิจกรรมสุดคูลที่คุณครูคิดขึ้นให้เด็กมีแรงบันดาลใจในการอ่าน
เด็กผู้หญิงสองคนกำลังช่วยกันเล่านิทาน
UNICEF Thailand กิจกรรมแข่งขันเล่าเรื่อง: โรงเรียนบ้านถ้ำ จังหวัดเชียงใหม่

กิจกรรมแข่งขันเล่าเรื่อง:
โรงเรียนบ้านถ้ำ จังหวัดเชียงใหม่

จัดกิจกรรมแข่งขันกันเล่าเรื่องที่ห้องสมุดของโรงเรียน นักเรียนที่เข้าร่วมแข่งขันจะเลือกหนังสือที่ตนสนใจมาเล่าให้เพื่อนนักเรียนฟัง โดยระหว่างเล่าจะมีการแสดงท่าทางและทำน้ำเสียงเลียนเสียงตัวละครต่าง ๆ ในหนังสือ นอกจากนี้ ยังมีการจัดกิจกรรมการอ่านอื่น ๆ เช่น พี่อ่านหนังสือให้น้องฟัง โดยมีนักเรียนชั้นที่โตกว่าอ่านหนังสือให้น้อง ๆ ฟัง รวมถึงมีกิจกรรมหนังสือเล่มเล็ก โดยน้อง ๆ จะผลิตหนังสือทำมือพร้อมวาดภาพประกอบจากการอ่านหนังสือในห้องสมุด

กิจกรรมมีอะไรจะเล่าให้ฟัง:
โรงเรียนบ้านดงหวายดงขวาง จังหวัดอุดรธานี

ให้นักเรียนเลือกอ่านหนังสือที่ตนสนใจและเขียนบทสรุปออกมาไม่เกิน 1 หน้ากระดาษ พร้อมตั้งชื่อเรื่องใหม่ให้บทสรุปที่ตนเขียนขึ้น กิจกรรมนี้มีวัตถุประสงค์ให้นักเรียนฝึกอ่านจับใจความ รวมถึงฝึกใช้ทักษะในการวิเคราะห์และตีความเรื่องราวที่อ่านออกมาอย่างสร้างสรรค์ในแบบของตน

เด็กนักเรียนกำลังเล่าถึงโครงการของพวกเขาให้เจ้าหน้าที่ยูนิเซฟฟัง
UNICEF Thailand กิจกรรมมีอะไรจะเล่าให้ฟัง: โรงเรียนบ้านดงหวายดงขวาง จังหวัดอุดรธานี
เด็กผู้ชาย 2 คนกำลังอ่านหนังสือนิทานให้เพื่อน ๆ นักเรียนฟัง
เด็กผู้ชาย 2 คนกำลังอ่านหนังสือนิทานให้เพื่อน ๆ นักเรียนฟัง

กิจกรรมอ่านออกเสียง:
โรงเรียนบ้านสร้างก่อ และโรงเรียนบ้านโนนสว่าง จังหวัดอุดรธานี

ทั้งสองโรงเรียนยังมีการจัดกิจกรรมรุ่นพี่อ่านหนังสือให้รุ่นน้องฟัง หรือเพื่อนอ่านหนังสือให้เพื่อนฟัง น้อง ๆ ได้เลือกสาธิตกิจกรรมการอ่านออกเสียง โดยเลือกที่จะอ่านหนังสือภาษาอังกฤษเป็นการสาธิต การอ่านออกเสียงมีประโยชน์ต่อทั้งผู้อ่านและผู้ฟัง ผู้อ่านได้ฝึกฝนความคล่องแคล่วลื่นไหลในการอ่าน รวมถึงฝึกความเข้าใจสารที่ตนอ่าน ส่วนผู้ฟังได้ฝึกฝนทักษะการฟังจับใจความ รวมถึงได้เรียนรู้คำศัพท์ใหม่ ๆ ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษไปในตัว

ความรู้สึกจากพี่ ๆ ยูนิเซฟที่ได้ไปเจอน้อง ๆ ในโรงเรียน

พัทธ์ธีรา ฉลาดมานะกุล เจ้าหน้าที่ฝ่ายการศึกษา ยูนิเซฟประเทศไทย
UNICEF Thailand พัทธ์ธีรา ฉลาดมานะกุล เจ้าหน้าที่ฝ่ายการศึกษา ยูนิเซฟประเทศไทย

“ประสบการณ์ที่ทำให้อิ่มใจมากที่สุดน่าจะเป็นการที่ได้เดินทางไปทั้งจังหวัดอุดรธานีและเชียงใหม่เพื่อติดตามการจัดกิจกรรมในระดับโรงเรียน บางทีเรานั่งทำงานอยู่แต่ในห้องสี่เหลี่ยม อยู่แต่กับหน้าจอคอมพิวเตอร์ ก็อาจจะลืมไปว่าสิ่งที่เรากำลังทำอยู่นี่เพื่อใคร เพื่ออะไรกันแน่ บางทีเห็นแต่จำนวนตัวเลข ชื่อโรงเรียน ชื่อจังหวัดเป็นตัวหนังสือในเอกสาร การได้เดินทางไปเห็นน้อง ๆ ตามโรงเรียน ได้เห็นความตั้งใจ ความฝันในดวงตาน้อง ๆ มันเป็นการเติมพลังให้เรามีแรงใจตั้งใจทำงานของเราให้ดีที่สุดต่อไป”

พัทธ์ธีรา ฉลาดมานะกุล เจ้าหน้าที่ฝ่ายการศึกษา ยูนิเซฟประเทศไทย

อ่านต้านโควิด #ReadingSaveLives

ในปี 2563 เป็นช่วงที่โรคโควิด-19 เริ่มต้นระบาดอย่างหนัก การอ่านเป็นหัวใจสำคัญที่จะช่วยให้ เด็ก ๆ ได้เรียนรู้และเข้าใจเรื่องโรคระบาดได้ง่ายที่สุด รวมทั้งรู้จักวิธีการป้องกันตัวเองและครอบครัวให้ปลอดภัย จึงได้มีการจัดส่งหนังสือกว่าพันเล่มไปยังโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการ นอกจากนี้ ในช่วง CO-Design Workshop จะมีเจ้าหน้าที่จากยูนิเซฟไปให้ความรู้เรื่อง วิธีการผสมผสานการตระหนักรู้เรื่องโควิด-19 เข้าไปในกิจกรรมการอ่าน และร่วมกันระดมความคิดว่าผู้ปกครอง นักเรียน ครู จะมีส่วนร่วมในการส่งเสริมการอ่านได้อย่างไรบ้าง

 

หนังสือแนะนำ

ปรับตัวในยุคโควิด-19 เยี่ยมชมโรงเรียนแบบไฮบริด

ด้วยข้อจำกัดของการเดินทางตามมาตรการควบคุมการแพร่ระบาด เราจึงไม่สามารถไปเยี่ยมชมโรงเรียนบางแห่งได้ จึงเกิดเป็น Virtual School Visit การเยี่ยมชมโรงเรียนผ่านทางออนไลน์ โดยมีคุณครูเข้าร่วมเพื่อส่งใบงานสรุปการทำกิจกรรมอ่านสัปดาห์ละเล่มในธีม Reading Save Lives

การไปเยี่ยมชมโรงเรียนผ่านทางออนไลน์
UNICEF Thailand การไปเยี่ยมชมโรงเรียนผ่านทางออนไลน์
A group of hilltribe children are reading books from mobile library