សេចក្តីអំពាវនាវបន្ទាន់សម្រាប់កុមារកម្ពុជា
Click to close the emergency alert banner.

អ្នកសរសេរកូដវ័យក្មេងបង្ហាញភាព​លេចធ្លោនៅក្នុង​កម្មវិធីអប់រំបង្កើតហ្គេម​ថ្នាក់ជាតិ

កុមារីអាយុប្រាំបួនឆ្នាំទាំងនេះបានរៀនជំនាញបច្ចេកវិទ្យាដូចជាការសរសេរកូដ ការរចនា និងការដោះស្រាយបញ្ហាពីព្រះសង្ឃមួយអង្គ។ ទំនុកចិត្ត និងភាពក្លាហានរបស់ពួកគេនាពេលនោះ ធ្វើឱ្យមនុស្សជាង ៦០០ នាក់នៅទីក្រុងភ្នំពេញស្ងើចសរសើរ។

Cristyn Lloyd
20260426-Engagement-14.webp
UNICEF Cambodia/2026/Cristyn Lloyd
04 ឧសភា 2026

ខេត្តសៀមរាប ថ្ងៃទី ១០ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦​ – នៅលើវេទិកា​មួយនៅចំពោះ​មុខមនុស្សជាង ៦០០ នាក់ ​ប្អូនស្រី បញ្ញាពេជ្រ និង មិញជូ ដែលមានអាយុ ៩ ឆ្នាំ មិនមានអារម្មណ៍ភ័យអ្វីទាល់តែសោះ។ 

ប្អូនស្រី ពេជ្រ ដែលកំពុងរៀន​នៅ​ថ្នាក់ទី៤ និយាយថា «សម្រាប់ខ្ញុំ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍សប្បាយចិត្ត​ និងរំភើប។ ខ្ញុំមិនមានអារម្មណ៍ភ័យទេ ព្រោះខ្ញុំបានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ហើយ។» ខ្ញុំបានហាត់សម ហើយខ្ញុំបានតាំង​ចិត្តរបស់ខ្ញុំឱ្យស្ងប់។

ប្អូនស្រី មិញជូ ដែលជាមិត្តរួមថ្នាក់ក៏បាននិយាយថា «ខ្ញុំបានដឹកនាំក្រុម ហើយបានប្រាប់ពួកគាត់​ឱ្យខិតខំធ្វើការដើម្បីសហការគ្នា។ ហើយគ្រូបានបង្វឹកយើងជាប់ រហូតដល់យើងត្រៀមខ្លួនរួចរាល់»។
កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំមុន ក្រុមរបស់ពួកគេដែលមានសមាជិកប្រាំនាក់ ដែលហៅខ្លួនឯងថា Girl Digital បានធ្វើដំណើរពីខេត្ត​សៀមរាបទៅកាន់ទីក្រុង​ភ្នំពេញ ដើម្បីបង្ហាញហ្គេមមួយដែលពួកគេបានរចនា និងបង្កើតឡើងតាំងពីដំបូងសម្រាប់កម្មវិធីអប់រំបង្កើតហ្គេម (Game Jam) ថ្នាក់ជាតិរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាការប្រកួតប្រជែងមួយដែលបានប្រមូលផ្តុំសិស្សជាង ៦០០ នាក់មកពី ​សាលារៀនចំនួន ១៤ នៅទូទាំងប្រទេស ដើម្បីបង្ហាញ​វីដេអូហ្គេម​ដើមរបស់ពួកគេនៅចំពោះមុខគណកម្មការដែលជាអ្នកជំនាញ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ ដែលរៀបចំរួមគ្នាដោយ​យូនីសេហ្វ និងក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ផ្ដាច់ព្រ័ត្រនៃការខិតខំប្រឹងប្រែងរយៈពេលប្រាំមួយសប្តាហ៍ ដោយកុមារីសិក្សានៅពេលទំនេរ​ ដើម្បីរៀនជំនាញបច្ចេកវិទ្យាដូចជា ការសរសេរកូដ ការរចនា និងការដោះស្រាយបញ្ហា។

ដោយ​មាន​អាយុ​ត្រឹមតែ​ប្រាំបួន​ឆ្នាំ​ប៉ុណ្ណោះ កុមារី​ទាំងនេះជាអ្នកចូលរួមប្រកួតក្នុងចំណោមអ្នក​ដែលមានវ័យក្មេង​​បំផុត​​។ 

© UNICEF Cambodia/2026/Cristyn Lloyd
UNICEF Cambodia/2026/Cristyn Lloyd ក្រុម Girl Digital លេងហ្គេមដែលពួកគេបានរចនា និងបង្កើត​ឡើងពីដំបូង ក្នុងអំឡុង​ថ្នាក់រៀនក្រៅម៉ោងដែលគាំទ្រដោយ​យូនីសេហ្វ​។ ប្អូនស្រី ម៉ែនជូ ដែលជាអ្នកដឹកនាំក្រុម អង្គុយនៅ​កណ្តាលក្រុម។

ប្អូនស្រី ពេជ្រ បាននិយាយថា «ម្តាយរបស់ខ្ញុំបានលើកទឹកចិត្តខ្ញុំ ហើយនិយាយថា ទោះបីជាខ្ញុំចាញ់ ឬឈ្នះក៏ដោយ វាមិនអីទេ ពីព្រោះយើងបានខិតខំប្រឹងប្រែងអស់ពីសមត្ថភាព»។ ជាងប្រាំមួយខែមុន ប្អូន​បាន​ដឹងតែមុខងារកុំព្យូទ័រជាមូលដ្ឋានដូចជាការបើក និងបិទវា ប៉ុណ្ណោះ។ ប្អូនស្រីបន្ថែមថា «ពីព្រោះពេលខ្លះយើងឈ្នះ ពេលខ្លះយើងចាញ់»។

ព្រះតេជគុណ ភាព ពិសិដ្ឋ ជាព្រះសង្ឃដែលបង្រៀនបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងទំនាក់ទំនង (ICT) នៅសាលា និងដែលបានណែនាំសិស្សឱ្យសម្រេចបាននូវសមិទ្ធផលរបស់ពួកគេ បានមានសង្ឃដីកាថា «ពេលខ្ញុំឃើញពួកគេឡើង ខ្ញុំគិតថាពួកគេនឹងធ្វើបានល្អ ពីព្រោះពួកគេបានអនុវត្តច្រើន ហើយពួកគេមានការយល់ដឹងច្រើន»។ ក្រៅពីការបង្រៀនជំនាញបច្ចេកទេស ព្រះអង្គ​មានសង្ឃដីកា​ថា ព្រះអង្គបានបង្រៀន​​មេរៀន​ព្រះសង្ឃ​​អំពីសីលធម៌ អាកប្បកិរិយា និងសុខភាពផ្លូវចិត្ត ដើម្បីពង្រឹងសិទ្ធិ​អំណាចដល់សិស្សរបស់ព្រះអង្គ​តាមរយៈការរៀនសូត្ររបស់ពួកគេ។ «ដូច្នេះហើយ ខ្ញុំគិតថាយើងមិនគួរភ័យខ្លាចពេកទេ។ វាមិនអីទេ ពីព្រោះយើងបានដឹងពីសមត្ថភាពរបស់ពួកគេជាមុន»។

ដោយ​មាន​ការ​លើក​ទឹកចិត្ត​ចំពោះ​អាកប្បកិរិយា​នេះ និង​អ្នក​ណែនាំ​ដែល​គាំទ្រ​នៅ​ជុំវិញ​ប្អូនៗ ក្រុម​នេះ​បាន​សម្រេចលទ្ធផល​លើស​ពី​ការ​រំពឹង​ទុក​របស់​ពួកគេ។ ពួកគេ​បាន​ឈ្នះ​ពាន​រង្វាន់​លើកទឹកចិត្តស្ដីពីការ​​ទទួលស្គាល់​ភាព​ធន់ ទំនុកចិត្ត និង​ភាពក្លាហាន​របស់​ពួកគេ។ 

ព្រះអង្គមានសង្ឃដីកាថា​​ថា «អាត្មា​​មាន​មោទនភាព​ពេល​ឃើញ​ពួកគេ​សម្រេច​បាន​ជោគជ័យ ក៏ដូចជា​ឃើញ​មុខ​របស់​ពួកគេ​នៅ​លើ​បណ្ដាញ​សង្គម»។

ប្រទេសកម្ពុជាគឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសចំនួនប្រាំបីដែលចូលរួមក្នុងកម្មវិធី Game Changers Coalition របស់​យូនីសេហ្វ ​ជាកម្មវិធីមួយដែលជួយយុវជនអភិវឌ្ឍជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម សិល្បៈ និងគណិតវិទ្យា (STEAM) តាមរយៈការបង្កើត​វីដេអូហ្គេម ដោយផ្តោតជាពិសេសលើកុមារី។ កម្មវិធីនេះ​ជាកិច្ចសហការជាសកលរវាង​យូនីសេហ្វ និងឧស្សាហកម្មហ្គេម និងបច្ចេកវិទ្យា រួមមានដូចជា​ Bitget, Micron Foundation និង Video Games Europe ​ដែលគិត​ស្រមៃឡើងវិញនូវអនាគតដ៏សម្បូរបែប និងកាន់តែមាន​បរិយាប័ន្ន​នៃវិស័យនេះ។ គំនិតផ្ដួចផ្ដើមនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីដោះស្រាយនឹង​របាំងរចនាសម្ព័ន្ធដែលរារាំងកុមារី​ និងស្ត្រីមិនឱ្យចូលប្រឡូកក្នុង​​វិស័យបច្ចេកវិទ្យា ខណៈពេលដែលកំពុងអនុវត្ត​វិធីសាស្រ្តសិក្សាប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតដូចជាការរៀនតាមរយៈការលេងជាដើម។

ប្រទេសកម្ពុជា​​កំពុងយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះបញ្ហាប្រឈមនេះ។ នៅក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​កម្មវិធីអប់រំបង្កើតហ្គេម (Game Jam) សកល​លើកដំបូង​របស់​យូនីសេហ្វ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ មាន​ក្រុម​ចំនួនបួន​ក្នុងចំណោម​ក្រុម​ដែល​ឈ្នះ​ទាំងប្រាំពីរ​ បានមកពី​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ដោយមានការប្តេជ្ញាចិត្តពីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា កម្មវិធីអប់រំបង្កើតហ្គេម (Game Jam) ថ្នាក់ជាតិប្រចាំឆ្នាំ បច្ចុប្បន្ន​នេះទាក់ទាញក្មេងស្រីរាប់រយនាក់ឱ្យសាកល្បងគំនិតថ្មីៗ កសាងជំនាញ និងទំនុកចិត្ត ព្រមទាំង​គិត​ស្រមៃមើលនូវ​អនាគតថ្មីក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យា។

នៅកម្ពុជា កុមារី​នៅតែមានចំនួនតិចតួចនៅក្នុងមុខវិជ្ជា STEAM។ ប៉ុន្តែសម្រាប់សិស្សានុសិស្ស​​វ័យក្មេងៗ​នៅក្នុង​ប្រទេស ការសន្មតដែលបង្រៀនកុមារី​ថាមុខវិជ្ជា STEAM គឺសម្រាប់តែកុមារា​ប៉ុណ្ណោះ កំពុងតែផ្លាស់ប្តូររួចទៅហើយ។ 
 ប្អូនស្រី មិញជូ ដែលជាអ្នកដឹកនាំក្រុម​ Girl Digital បាននិយាយថា «ជាទូទៅ ខ្ញុំមិនគិតបែបនោះទេ ពីព្រោះកុំព្យូទ័រអាចប្រើបានទាំងក្មេងប្រុស និងក្មេងស្រី។ ​គ្មានអ្វីដែល​​ថា "​មិនមែន​សម្រាប់​ក្មេងប្រុស" ឬ "មិនមែន​សម្រាប់​ក្មេងស្រី" ទេ។ ខ្ញុំចង់ប្រាប់ក្មេងស្រី​តូចៗឱ្យ​ខិតខំរៀនសូត្រ កុំបោះបង់ ហើយទោះបីជាគេ​គិតថារឿងនោះសម្រាប់ក្មេងប្រុសក៏ដោយ យើងនៅតែអាចរៀនវាបានដែរ។ 

ICT teacher Venerable Pheap Piseth taught the Game Changers curriculum during extracurricular classes at Kesararam Primary School in Siem Reap, where he is also a practicing monk
UNICEF Cambodia/2026/Cristyn Lloyd ព្រះតេជគុណ ភាព ពិសិដ្ឋ ដែលជាព្រះគ្រូបង្រៀន​ផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងសារគមនាគមន៍ (ICT) បានបង្រៀនកម្មវិធីសិក្សា Game Changers ក្នុងអំឡុងពេលសិក្សាក្រៅម៉ោងនៅសាលាបឋមសិក្សាកេសារារាម ក្នុងខេត្តសៀមរាប ​ដែលព្រះអង្គក៏ជាព្រះសង្ឃគង់នៅវត្តនៅទីនោះ​ផងដែរ។

ជាង ៦៥ ភាគរយនៃអ្នកចូលរួមនៅក្នុងកម្មវិធីអប់រំបង្កើតហ្គេម (Game Jam) គឺជាកុមារី​។ ព្រះតេជគុណ ភាព ពិសិដ្ឋ មានសង្ឃដីកា​ថា នៅសាលារបស់​ប្អូន​​ ពេជ្រ និងប្អូន​ ម៉ែនជូ ក្នុងខេត្ត​សៀមរាប សិស្សភាគច្រើនដែលបានចុះឈ្មោះចូលរៀនថ្នាក់ក្រៅម៉ោងសិក្សារបស់កម្មវិធី Game Changers គឺជាកុមារី។ ព្រះអង្គមានសង្ឃដីកា​ថា កុមារកាន់តែមាន​ការភ្ញាក់ផ្អើលទៀតពេលដឹងថា​ ការរៀននេះគឺ​រៀនពាក់ព័ន្ធនឹងការរៀនអំពីហ្គេម​។ 

ព្រះអង្គមានសង្ឃដីកា​​​ថា «ពេល​ពួកគាត់​​ឮ​អំពី​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​ថ្នាក់​ជាតិ​ជា​លើក​ដំបូង សិស្ស​​ពិត​ជា​មាន​ការ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​យ៉ាង​ខ្លាំង​។ ​ពួកគេបាននិយាយថា "​ឈប់សិន តាមពិតយើងរៀន​​ពីរបៀបបង្កើតហ្គេមមែនទេ?" នៅពេលនោះ ពួកគេមិនទាន់យល់ពីគោលបំណងនៃការលេងហ្គេម ឬតម្លៃដែលវាអាចផ្តល់មក​យើង​នៅឡើយទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅពេលដែលពួកគេចាប់ផ្តើម​រៀន អាត្មា​បានពន្យល់ថា ហ្គេមមិនមែនអាក្រក់​នោះទេ។ អាត្មា​បានបង្ហាញពួកគេថា ប្រសិនបើពួកគេរៀនជំនាញទាំងនេះ ពួកគេអាចរកប្រាក់ចិញ្ចឹមជីវិត ហើយថែមទាំងអាចប្រើប្រាស់វាដើម្បីបង្កើតដំណោះស្រាយចំពោះបញ្ហាក្នុងសង្គមជាក់ស្ដែង​ទៀតផង។ 
កម្មវិធីសិក្សានេះលើកទឹកចិត្តសិស្សឱ្យរចនាហ្គេមដែលផ្អែកលើបទពិសោធ​ផ្ទាល់ខ្លួន និងបញ្ហាដែលប៉ះពាល់ដល់សហគមន៍របស់ពួកគេ ដោយបង្ហាញពីតួនាទីរបស់បច្ចេកវិទ្យាច្នៃប្រឌិតក្នុងការបំពាក់បំប៉ន​យុវជនឱ្យក្លាយជាអ្នកដោះស្រាយបញ្ហាដ៏​សកម្ម និងជាអ្នកបង្កើតឌីជីថល។ ហ្គេមរបស់ក្រុម​ Girl Digital ជួយកុមារឱ្យរៀនផ្នែកផ្សេងៗនៃកុំព្យូទ័រ ទាំងផ្នែករឹង និងផ្នែកទន់ ដែលជាគោលគំនិតដែលពួកគេបានបង្ហាញក្នុងអំឡុងពេលធ្វើបទបង្ហាញ។  

Girl Digital’s game teaches children the different parts of a computer
Girl Digital’s game teaches children the different parts of a computer ហ្គេមរបស់ក្រុម​ Girl Digital បង្រៀនកុមារអំពីផ្នែកផ្សេងៗនៃកុំព្យូទ័រ

ព្រះតេជគុណ ភាព ពិសិដ្ឋ ទត​ឃើញពីតម្លៃនៃការចាប់ផ្តើមតាំងពីវ័យកុមារ។

ព្រះអង្គមានសង្ឃដីកាថា «អាត្មា​តែងតែពន្យល់ពួកគេថា ប្រសិនបើពួកគេរៀនជំនាញទាំងនេះតាំងពីពួកគេនៅក្មេងខ្ចី បច្ចេកវិទ្យានឹងជួយពួកគេស្វែងរកឱកាសការងារល្អៗនាពេលអនាគត​។ ​អាត្មា​បានប្រាប់ពួកគេថា ប្រសិនបើពួកគេខិតខំប្រឹងប្រែង និងអនុវត្តជាប្រចាំ នោះការងារដែលពួកគេចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃនេះ នឹងផ្តល់លទ្ធផលនាពេលខាងមុខ។ ពួកគេនឹងមានជំនាញនៅពេលពួកគេបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់មធ្យមសិក្សា និងវិទ្យាល័យ ហើយនៅពេលពួកគេចូលរៀននៅសាកលវិទ្យាល័យ ពួកគេនឹងមានជំនាញគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបន្តការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ឬខ្ពស់ជាងនេះក្នុងវិស័យដូចជា STEM និងបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន​។»

ពួកគេចងចាំមេរៀននោះជាប់នៅក្នុងចិត្ត​។

ប្អូនស្រី មិញជូ និយាយថា «ពេលខ្ញុំធំឡើង ខ្ញុំចង់ក្លាយជាគ្រូបង្រៀនកុំព្យូទ័រ។ ​ដូច្នេះខ្ញុំអាចជួយអ្នក​ជំនាន់ក្រោយឱ្យ​យល់កាន់តែច្បាស់អំពីកុំព្យូទ័រ»។