กินไรดี #HungryForHope

โภชนาการที่ดีคือรากฐานที่สำคัญต่อการอยู่รอดและพัฒนาการของเด็ก เป็นหัวใจสำคัญในพันธกิจยูนิเซฟมาตลอดกว่า 80 ปี ยูนิเซฟก่อตั้งขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่มีเด็กหลายสิบล้านคนตกอยู่ในความเสี่ยงที่จะเสียชีวิตจากการขาดอาหาร ยูนิเซฟจึงเร่งให้ความช่วยเหลือด้านอาหารฉุกเฉิน จนสามารถช่วยชีวิตเด็กไว้ได้จำนวนมาก สำหรับประเทศไทย ยูนิเซฟเข้ามาเริ่มดำเนินงานในปี พ.ศ. 2491 ในเวลานั้นเด็กเกือบ 1 ใน 5 เสียชีวิตก่อนอายุ 5 ปีจากภาวะทุพโภชนาการและโรคภัยต่าง ๆ ที่สามารถป้องกันได้ ยูนิเซฟจึงเริ่มต้นการให้ความช่วยเหลือด้านอาหารฉุกเฉิน ก่อนพัฒนาเป็นโครงการโภชนาการระยะยาวที่ยั่งยืนยิ่งขึ้น และช่วยชีวิตเด็กหลายสิบล้านคนได้ในที่สุด

อย่างไรก็ตาม ในประเทศไทยและทั่วโลกยังมีเด็กอีกจำนวนมากที่ยังคงทุกข์ทรมานจากการได้รับโภชนาการที่ไม่เพียงพอ หรือจากการบริโภคอาหารที่ทำร้ายสุขภาพมากจนเกินไป ซึ่งนำไปสู่การสูญเสียชีวิตได้ทั้งสองทาง

1 ใน 5 ของเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี ทั่วโลก เสียชีวิตจากภาวะขาดสารอาหารเฉียบพลันรุนแรง ซึ่งนับเป็นหนึ่งในภัยคุกคามต่อการอยู่รอดของเด็กที่ร้ายแรงที่สุด  

ในประเทศไทย ปัญหาทุพโภชนาการยังคงน่าเป็นห่วง เด็กไทย 1 ใน 10 มีภาวะเตี้ยแคระแกร็น และอัตราโรคอ้วนในเด็กอายุ 6–14 ปีเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่าในช่วง 25 ปีที่ผ่านมา ทั้งภาวะเตี้ยแคระแกร็นและโรคอ้วนต่างสามารถนำไปสู่ปัญหาสุขภาพทั้งทางร่างกายและจิตใจตลอดชีวิต ในบางกรณีที่รุนแรง อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

ยูนิเซฟทำงานใน 190 ประเทศทั่วโลก รวมถึงในพื้นที่ความขัดแย้งและพื้นที่ห่างไกลที่สุด  
เราเป็นผู้จัดหาอาหารบำบัดเพื่อช่วยชีวิตเด็ก ๆ ที่มีภาวะทุพโภชนาการรุนแรง มากถึงร้อยละ 80 ของการจัดหาอาหารบำบัดทั่วโลก นอกจากนี้ ยูนิเซฟยังมีบทบาทสำคัญในการผลักดันการติดตามการเจริญเติบโตของเด็ก การให้วิตามินเอเสริม การใช้เกลือเสริมไอโอดีนในวงกว้าง และที่สำคัญที่สุดคือ การส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ มาตรการเหล่านี้เกิดขึ้นได้ด้วยการสนับสนุนจากผู้บริจาคของเรา ซึ่งช่วยชีวิตเด็กมากมายนับไม่ถ้วนและเปลี่ยนแปลงอนาคตของพวกเขาให้ดีขึ้น

อย่างไรก็ตามเด็กไทยยังคงเผชิญกับปัญหาด้านโภชนาการที่น่ากังวลอยู่ ยูนิเซฟ ประเทศไทยจึงยังคงทำงานอย่างมุ่งมั่น เพื่อสร้างอนาคตที่เด็กทุกคนได้รับโภชนาการที่ดี ด้วยแนวทางแบบองค์รวม โดยร่วมมือกับทั้งครอบครัว โรงเรียน รัฐบาลไทย หน่วยบริการทางการแพทย์ ภาคประชาสังคม ภาคเอกชน และชุมชน ในการแก้ปัญหาทุพโภชนาการในทุกรูปแบบ ยกตัวอย่างเช่น เรากำลังทำงานเพื่อควบคุมการตลาดและโฆษณาประชาสัมพันธ์อาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพกับเด็ก  

เราร่วมกับสำนักโภชนาการในการจัดทำคำแนะนำเรื่องโภชนาการที่ดี และผลักดันนโยบายเพื่อนำอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพออกจากโรงเรียน ซึ่งรวมถึงการโฆษณาอาหารที่ไม่ดีในโรงเรียนด้วย 
ยูนิเซฟยังทำงานร่วมกับศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเพื่อปลูกฝังพฤติกรรมการกินดี ส่งเสริมความรู้ด้านโภชนาการให้แก่พ่อแม่ที่มีลูกเล็ก และสนับสนุนโรงพยาบาลในการให้คำแนะนำด้านโภชนาการที่เหมาะสมแก่ผู้ปกครอง ในวันเด็กสากลประจำปี 2568 ยูนิเซฟจะร่วมกับทุกภาคส่วน เรียกร้องให้สังคมได้ตระหนักถึงความสำคัญของโภชนาการ และขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงร่วมกันอย่างเข้มแข็ง

เด็กที่มีภาวะน้ำหนักเกินหรือเป็นโรคอ้วนมีความเสี่ยงไม่ต่างจากเด็กที่ขาดสารอาหาร สถานการณ์เช่นนี้ถูกเรียกว่า “ภาวะทุพโภชนาการสองด้าน” ภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วนเพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (Non-Communicable Diseases หรือ NCDs) เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และโรคหัวใจ ซึ่งอาจทำให้เด็กมีอายุสั้นลงหรือมีคุณภาพชีวิตที่แย่ลงได้ นี่เป็นปัญหาร้ายแรงทั้งในประเทศไทย และทั่วโลก โดยในช่วง 25 ปีที่ผ่านมา อัตราส่วนเด็กอายุ 6-14 ปีที่มีภาวะน้ำหนักเกินและเป็นโรคอ้วนในไทยเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 6 เป็นร้อยละ 13

จริงอยู่ที่ภาวะเตี้ยแคระแกร็นหรือผอมเกินวัยบ่อยครั้งเกิดจากการขาดอาหาร แต่ก็ไม่ใช่เสมอไป ยกตัวอย่างเช่น ราว ๆ 1 ใน 10 คนของเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี ในประเทศไทย ประสบภาวะความยากจนด้านอาหาร  (Food poverty) เด็กกินอาหารไม่เกิน 2 หมู่ต่อวัน ทั้งที่ตามหลักโภชนาการ เด็กควรได้กินอาหารครบ 5 หมู่เพื่อการเจริญเติบโตและพัฒนาการที่สมวัย บางครั้ง ปัญหาก็ไม่ได้อยู่ที่ปริมาณอาหาร แต่การกินอาหารไม่หลากหลายอาจส่งผลเสียร้ายแรงต่อสุขภาพของเด็กได้เช่นกัน

โรคอ้วนสามารถนำไปสู่โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และโรคหัวใจ ซึ่งล้วนส่งผลให้เด็กมีอายุสั้นลงหรือคุณภาพชีวิตแย่ลงได้ ในทางกลับกัน ภาวะน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ สามารถส่งผลกระทบต่อพัฒนาการในช่วงสำคัญ อาจทำให้เด็กเสียชีวิต หรือไม่สามารถพัฒนาศักยภาพทางร่างกายหรือสติปัญญาได้เต็มที่ เด็กที่มีภาวะน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ยังมีความเสี่ยงต่อโรคไม่ติดต่อเรื้อรังหลายชนิด (บางครั้งเรียกว่า “โรคจากการบริโภคอาหารไม่ดีต่อสุขภาพ” หรือ “Diet-related NCDs”) ภาวะทุพโภชนาการสองด้านทั้งที่ขาดและเกิน อาจเกี่ยวข้องกับปัญหาสุขภาพจิตเมื่อเด็กโตขึ้นด้วย ซึ่งโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในเด็กเหล่านี้สามารถป้องกันได้ และเราทุกคนต้องลงมือก่อนจะสายเกินไป

สามารถทำได้ แม้ว่าจะยากอยู่บ้าง แต่นั่นคือหนึ่งในเป้าหมายของแคมเปญ “กินไรดี” ที่ต้องการแสดงให้เห็นว่า เราสามารถปรุงเมนูอาหารที่ดีต่อสุขภาพได้จากวัตถุดิบทางเลือกที่ราคาย่อมเยา อาหารที่ดีต่อสุขภาพไม่จำเป็นต้องแพงเสมอไป

สภาพแวดล้อมด้านอาหาร และอาหารที่อยู่รอบตัวเด็กมีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการกินของเด็กอย่างมาก โลกยุคปัจจุบันทำให้เด็กหาอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพเด็กหรือแปรรูปสูง (Ultra-processed foods หรือ UPFs) ได้ง่ายและสะดวกกว่าการหาอาหารที่ดีต่อสุขภาพ ดังนั้น สิ่งสำคัญ คือ การปรับปรุงสภาพแวดล้อมด้านอาหาร และสนับสนุนและส่งเสริมการกินอาหารที่ดีต่อสุขภาพ รวมถึงการกระตุ้นให้เด็ก ๆ ออกกำลังกาย จึงเป็นเรื่องสำคัญมากกว่าการเจาะจงเฉพาะพฤติกรรมของเด็กเพียงฝ่ายเดียว

คุณสามารถช่วยได้ง่าย ๆ โดยการแชร์เนื้อหาแคมเปญของเราผ่านโซเชียลมีเดีย ไม่ว่าจะเป็นซีรีส์วิดีโอของกลุ่มจูเนียร์เชฟ กิจกรรม Beyond the Bites งาน UNICEF Blue Star Gala หรือเนื้อหาใด ๆ ที่อยู่ใน #HungryForHope ช่วยกันส่งต่อเนื้อหาเรื่องโภชนาการที่ดีให้กับคนรอบตัว ให้เด็ก ๆ ได้รู้ว่าพวกเขาควรกินดี กินพอ เพื่อเติบโตอย่างแข็งแรง ไม่ว่าคุณจะให้ความสำคัญกับเรื่องโรคอ้วนในเด็กไทย ปัญหาทุพโภชนาการ หรือทั้งสองเรื่อง หนึ่งในเป้าหมายสำคัญของเราคือการเพิ่มความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการกินอาหารที่ดีต่อสุขภาพในเด็ก และลดอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพให้เหลือน้อยที่สุดเท่าที่จะทำได้ เราต้องการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการกินดีของเด็ก ๆ และส่งเสริมพฤติกรรมการกินดีในระยะยาว ซึ่งคุณมีบทบาทสำคัญในการกระจายข้อมูลเหล่านี้ออกไปได้ มาร่วมสนับสนุนโภชนาการที่ดีต่อเด็กไปกับเรานะ!