#ШтоИмаЗаЈадење
Каков избор на храна прават децата зависи од средината што ги опкружува. Време е за построги правила околу тоа каква храна смее да се продава и да се рекламира во училиштата.
Кога децата избираат што да јадат, тоа не го прават во вакуум, туку под секојдневното влијание на храната што им е достапна, што можат да си ја дозволат и што се рекламира во нивната средина.
#ШтоИмаЗаЈадење е кампања што ја создадовме заедно со децата за да повикаме на поздрава средина и построги правила за маркетинг и продажба на ултра-преработена храна и засладени пијалаци во училиштата.
Целта на кампањата е да го поддржиме гласот на децата и да истакнеме една едноставна вистина: тешко е да се направи здрав избор кога доминираат нездрави опции.
📸 Придружи се на предизвикот!
Зошто е ова важно
Во Северна Македонија, приближно секое трето дете на возраст од 7 до 9 години живее со прекумерна тежина или дебелина.
Најчесто, вината ја наоѓаме во недостатокот на физичка активност, но повеќето деца се активни: над 90% од нив секојдневно се движат барем по еден час.
Недостатокот на движење не е главниот проблем.
Истовремено, над 70% од децата на возраст од 6 до 9 години јадат овошје и зеленчук помалку од еднаш дневно, а секое трето дете пие засладен пијалак секој ден.
Проблемот е посложен од само индивидуалното однесување на децата.
Вистинскиот проблем е во нутритивната средина.
Нездравите опции стануваат стандарден избор кога газираните сокови, ултра-преработената храна и грицките полни со масти, шеќери и сол се поевтини, полесни за наоѓање и повидливи од овошјето, зеленчукот и свежо приготвената храна.
Со помош на интензивни бои, интересни ликови и итри слогани, газираните сокови и ултра-преработената храна се претставени како нешто што е кул, забавно и исплатливо. Со текот на времето, ваквиот маркетинг ги гради навиките, вкусовите и очекувањата на децата за нивната секојдневна исхрана, уште пред тие да можат да донесат информирана одлука.
Нездравата храна е насекаде. Дури и во и околу училиштата.
УНИЦЕФ, со поддршка од Министерството за образование и наука, Министерството за здравство и Институтот за јавно здравје, неодамна направи анализа на нутритивната средина во и околу училиштата:
- Во училиштата каде што се продава храна во продавница или преку автомати (20%), достапни се само нездрави опции.
- Речиси сите училишта (98%) им дозволуваат на учениците да купуваат храна од околните продавници за време на големиот одмор, каде што ултра-преработена храна богати со масти, шеќер и сол и засладените пијалаци се широко достапни и агресивно се рекламираат.
- Во училиштата што нудат оброци (35%), солените или слатките грицки се норма.
Проблемот не е во децата или нивната волја. Проблемот е во околината што ги опкружува.
Што сакаме да постигнеме
Да создадеме нутритивна средина во училиштата што ги штити децата и им овозможува здрав избор. Време е за построги правила околу тоа каква храна смее да се продава и да се рекламира во училиштата.
Иако за децата секогаш е добредојдена поголема физичка активност, тоа не е доволно. Еден од најефикасните начини за подобрување на исхраната кај децата е да се создаде поздрава прехранбена средина, и ова е од суштинско значење за нивниот раст, развој и напредок. Да се создаде здрава прехранбена средина значи:
- да се овозможат поздрави опции што нема да бидат исклучок, туку стандарден избор на децата;
- да се воведат построги правила за продажба на газирани и засладени пијалаци и ултра-преработена храна во училиштата; и
- да се ограничи изложеноста на децата на реклами за нездрава храна и пијалаци, особено во и околу училиштата.
За да ги заштитиме децата од нездрава храна, не треба да им го ограничиме изборот, туку да создадеме услови каде што здравиот избор е најлесниот и најнормалниот избор.
Како можеш да придонесеш
Еве како можат да се вклучат децата, родителите и носителите на одлуки во заедничкото градење поздрава нутритивна средина:
За децата и младите
🤳 Учествувајте во предизвикот #ШтоИмаЗаЈадење: Споделете каква храна се продава во или околу вашето училиште
📢 Раширете ја пораката: Лајкнувајте и споделувајте ги содржините на другите. Тагнете ги вашите пријатели и продолжете го разговорот.
🏫 Делувајте локално: Покренете го ова прашање со училиштето, ученичкиот совет или општината. Побарајте поздрави опции и помалку промоција на нездрава храна.
За родителите и старателите
🏫 Ставете го прашањето на дневен ред: Покренете го прашањето за здрава нутритивна средина на следниот состанокот на Советот на родители и при дискусии со училиштето.
🤝 Соработувајте со училиштето: Поттикнете го училиштето да провери што им се продава и промовира на децата во неговите простории и да стави приоритет на поздравите опции.
📣 Кренете глас: Поддржете ја оваа кампања преку споделување пораки, разговор со други родители и вклучување на локалната заедница.
За креаторите на политики и носителите на одлуки
📜 Зајакнете ја регулативата: Поддржете и донесете политики со кои се ограничува продажбата и рекламирањето на ултра-преработена храна и засладени пијалаци во училиштата.
🏫 Заштитите ги училишните средини: Погрижете се нутритивните стандарди во училиштата да стават приоритет врз здравјето на децата и да ги ограничат нездравите опции.
🚫 Ограничете го штетниот маркетинг: Воведете и спроведете правила што ќе ја намалат изложеноста на децата на реклами за нездрава храна во училиштата.
Заедно, можеме да создадеме средина во која здравиот избор е најлесниот избор за секое дете.
#ШтоИмаЗаЈадење предизвик!
Сликајте или снимете ја храната што се продава во вашето училиште или во околината. Обрнете внимание на пакувана храна како грицки, чипсови, чоколади, гумени бомбони, вафли, засладени и газирани сокови, енергетски пијалаци и слично.
📱Споделете на Инстаграм со текстот: Еве #ШтоИмаЗаЈадење во (или околу) моето школо.
Тагнете другар или другарка и предизвикајте ги да продолжат со предизвикот!
