Учиме едни од други – што се крие зад рекламите?

Средношколци од Велес организираа работилници за влијанието на училишната средина врз изборот на храна што го прават секој ден.

УНИЦЕФ
Adolescent boys preparing food in their school's kitchen
UNICEF North Macedonia / 2026
28 Октомври 2026

Од користење впечатливи бои и ликови, поставување грицки на видливи места во продавниците и на полиците, нудење промотивни пакети, па сè до испраќање примамливи нотификации на телефоните веднаш по завршувањето на часовите – компаниите користат различни тактики за да ги направат засладените пијалаци и ултра-преработената храна попривлечни за децата и адолесцентите.

Тимот од средното стручно училиште „Коле Неделковски“ во Велес одлучи да истражи кои тактики се користат за рекламирање и промоција на нездрава храна и да го сподели наученото со своите врсници. Притоа, ваквото врсничко учење учениците го искомбинираа со нешто што веќе добро го знаат: готвење здрава храна.

Учениците организираа неколку работилници каде што заедно со своите врсници истражуваа како средината влијае врз она што го јадат, особено храната и пијалаците што им се нудат секојдневно во и околу училиштата. 

Анализираа реклами за да утврдат кои се најчестите маркетиншки тактики со кои нездравата храна им се претставува како привлечна на децата, но и зошто здравата исхрана не смее да биде само лична одговорност.

Adolescent boy presents at a peer-to-peer workshop on the influence of marketing and food environment on everyday choices
UNICEF North Macedonia / 2026
Adolescent girl in audience at a peer-to-peer workshop on the influence of marketing and food environment in schools
UNICEF North Macedonia / 2026

Од дискусија право в кујна

Но, дискусијата не беше само теоретска. Благодарение на своите кулинарски вештини, учениците сами си подготвија здрави оброци, покажувајќи дека здравата храна може да биде и вкусна, привлечна, и лесна за подготовка.

Споделувајќи го своето знаење, учениците им помогнаа на своите врсници да препознаат како маркетингот влијае врз нашите одлуки, но и да се залагаат за поздрави опции во и околу училиштата. 

Embedded video follows
UNICEF North Macedonia / 2026

Како децата и адолесцентите можат да се вклучат?

🤳 Приклучи се на предизвикот: Сподели каква храна и пијалаци се продаваат во и околу твоето училиште и придружи се на кампањата #ШтоИмаЗаЈадење.

🥪 Избирај поздрава храна: Кога имаш можност, понеси хранлива ужина или оброк од дома и поттикни ги и твоите другари да пробаат поздрави алтернативи.

🍎 Споделувај идеи со врсниците: Разменувајте едноставни и достапни рецепти и идеи за ужини кои се вкусни, хранливи и лесни за подготовка.

📚 Залагај се за поздрава исхрана во училиштата: Искористи ги подготвените материјали од кампањата за да поттикнеш дискусија и да им помогнеш на соучениците подобро да ја разберат оваа тема.

🏫 Кажи го своето мислење и вклучи се: Разговарај со раководството на училиштето, ученичкиот парламент или општината. Сподели ги своите идеи за поздрави оброци и ужини и предложи како може да се подобри изборот на храна во и околу училиштето.

🎯 Покрени ученичка иницијатива: Заедно со соучениците истражете кои се најголемите предизвици поврзани со храната во вашето училиште и предложете решенија што ќе ги претставите пред училишното раководство.

📢 Прошири ја пораката и споделувај содржини од кампањата: Поттикни ги другарите, соучениците и членовите на семејството да се вклучат во разговорот за поздрава исхрана во училиштата.

💡 Покажи што може да се направи: Организирајте ден на здрави ужини, размена на рецепти, дегустација или друга ученичка активност што ќе покаже дека здравата исхрана може да биде вкусна, забавна и достапна.