ការសន្ទនាអំពីសុខភាពផ្លូវចិត្ត
យុវជននៅកម្ពុជាជាច្រើនមានការលំបាកក្នុងការនិយាយដោយបើកចំហអំពីសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់ពួកគេ។ តាមរយៈការស្ដាប់បទពិសោធន៍របស់ពួកគេ យូនីសេហ្វកំពុងជួយកំណត់ការគាំទ្រកាន់តែល្អសម្រាប់កុមារ និងយុវវ័យ។
- English
- Khmer
ថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ រាជធានីភ្នំពេញ - ដូចគ្នានឹងយុវវ័យជាច្រើនទៀតដែលជិតនឹងបញ្ចប់ថ្នាក់មធ្យមសិក្សាដែរ វណ្ណធា អាយុ១៨ឆ្នាំ កំពុងមានការព្រួយបារម្ភអំពីអនាគតរបស់ខ្លួន។
វ៉ាន់ធាបានប្រាប់ថា “[ខ្ញុំ]បារម្ភពីអនាគត... បារម្ភដោយសារខ្ញុំត្រូវចាត់ចែងច្រើន។ ព្រោះអីនៅមានបន្ទុកច្រើន ជួយម៉ាក់ ជួយប៉ា... ហើយរកលុយដណ្តឹងប្រពន្ធ។”
នៅវិទ្យាល័យរបស់វ៉ាន់ធានៅជាយរាជធានីភ្នំពេញ សិស្សានុសិស្សមួយក្រុមតូចបានប្រមូលផ្ដុំគ្នានៅក្រោមម្លប់នៅក្នុងអំឡុងពេលសម្រាករបស់ពួកគេ។ ពួកគេកំពុងបិទភ្នែក និងយកដៃដាក់លើស្មាររបស់ពួកគេ ដើម្បីបង្កើតជារូបមេអំបៅ។
“សូមគិតអំពី កន្លែងមួយដែលអ្នកចង់ទៅ និងដែលធ្វើឱ្យអ្នកសប្បាយចិត្ត” នេះជាសម្ដីរបស់ កញ្ញា ជឺ រចនា អ្នកសម្របសម្រួលក្រុម និងជាទីប្រឹក្សាផ្នែកសុខភាពផ្លូវចិត្តកុមារ និងក្មេងជំទង់របស់យូនីសេហ្វប្រចាំកម្ពុជា។ “បន្ទាប់មក ដកដង្ហើមវែងចូល និងបញ្ចេញមកវិញ។ សូមទះស្នារបស់អ្នកថ្នមៗ។ ប្រាប់ខ្លួនអ្នកថា៖ ខ្ញុំខ្លាំង ខ្ញុំនឹងទទួលបានជោគជ័យ ហើយខ្ញុំនឹងទៅដល់កន្លែងដែលខ្ញុំសប្បាយចិត្ត។”
នេះគឺជាការចាប់ផ្ដើមនៃវគ្គមួយ ដើម្បីលើកទឹកចិត្តឱ្យយុវជនចាប់ផ្ដើមនិយាយអំពីសុខភាពផ្លូវចិត្ត ដែលនៅតែជាប្រធានបទដែលគេមិនចង់និយាយទៅដល់ និងជាប្រធានបទដែលគេយល់ខុសនៅកម្ពុជា។ “នេះ គឺជាវិធីសាស្រ្តថែទាំខ្លួនឯង និងស្រឡាញ់ខ្លួនឯង សម្រាប់ថ្ងៃណាមួយ ដែលអ្នកមានអារម្មណ៍ដូចជា ‘អូ ខ្ញុំមិនអាចធ្វើអ្វីមួយបានឡើយ’” នេះជាការនិយាយរបស់រចនា ទៅកាន់ក្រុមសិស្ស។
វណ្ណធា ស្ថិតនៅក្នុងចំណោមក្រុមនេះ។ គាត់បានចូលរួមនៅក្នុងលំហាត់ស្រដៀងគ្នាជាមួយនឹងរចនានៅចុងឆ្នាំ២០២៤ ដែលគាំទ្រដោយយូនីសេហ្វ ដោយសហការជាមួយនាយកដ្ឋានសុខភាពផ្លូវចិត្ត និងការបំពានគ្រឿងញៀនរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល។ អ្នកចូលរួមត្រូវបានសួរអំពីសម្ពាធនានា ដែលពួកគេប្រឈមមុខជាមួយ កន្លែងដែលពួកគេស្វែងរកជំនួយ និងឧបសគ្គដែលពួកគេជួបប្រទះ។
គាត់ថ្លែងថា ពេលនោះ គឺជាលើកទីមួយ ដែលបានចូលរួមនៅក្នុងវគ្គបែបនេះ ហេតុនេះការនិយាយចេញមកមិនងាយស្រួលឡើយ នៅពេលដំបូង។ លំហាត់នានាបានជំរុញឱ្យគាត់ឆ្លុះបញ្ចាំងលើបញ្ហានានានៅផ្ទះ ប្រើប្រាស់ពាក្យពេជន៍ និងគំនូរសម្រាប់បញ្ចេញអារម្មណ៍ ដែលគាត់មិនដែលបានបង្ហាញពេញលេញទៅដល់មនុស្សជាច្រើន ក្រៅពីជីដូនរបស់គាត់។ លើសពីនេះ សកម្មភាពនេះក៏បានលើកទឹកចិត្តឱ្យគាត់គិតអំពី អ្នកដែលអាចផ្ដល់ការគាំទ្រដល់គាត់បាននៅពេលគាត់មានបញ្ហា ដូចជា ឪពុកម្ដាយ គ្រូបង្រៀន និងសហគមន៍ជាដើម។
គាត់ថ្លែងថា “ពេលហ្នឹងបងឯងឲ្យគូរគំនូរ គូរបញ្ចេញពីអារម្មណ៍យើង។ ដល់ហើយខ្ញុំគូររូបរញ៉េរញ៉ៃ ដោយសារមានអារម្មណ៍ស្មុគស្មាញបង។”
វណ្ណធាមិនមែនជាក្មេងជំទង់ម្នាក់ដែលឆ្លងកាត់បទពិសោធន៍នេះទេ។ ការប៉ាន់ស្មានជាសកលបង្ហាញថា ក្មេងជំទង់អាយុ ១០-១៩ ឆ្នាំម្នាក់ក្នុងចំណោម ៧នាក់ (១៥%) ជួបប្រទះនឹងបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្ត ប៉ុន្តែមនុស្សជាច្រើននៅតែមិនទទួលស្គាល់ និងមិនបានព្យាបាលជាច្រើននៅឡើយ។ នៅកម្ពុជា ក៏ដូចជានៅក្នុងប្រទេសជាច្រើនដែរ យុវជនអាចមានអារម្មណ៍ដូចជាពួកគេគ្មានកន្លែងសុវត្ថិភាពដើម្បីចែករំលែករឿងក្នុងចិត្ត និងអារម្មណ៍របស់ពួកគេឡើយ។ ពួកគេមានអារម្មណ៍អៀនខ្មាស់ក្នុងការស្វែងរកជំនួយ ឬនិយាយចេញមក ឬមិនដឹងអំពីកន្លែងដែលពួកគេត្រូវទៅ ដើម្បីទទួលបានសេវាសុខភាពផ្លូវចិត្តឡើយ។
យូនីសេហ្វ និងក្រសួងសុខាភិបាលកំពុងប្រើប្រាស់ការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅពី វណ្ណធា និងមិត្តរួមថ្នាក់របស់គាត់ ដើម្បីយល់កាន់តែច្បាស់អំពី ដើម្បីយល់កាន់តែច្បាស់អំពីបទពិសោធន៍រស់នៅរបស់កុមារ និងក្មេងជំទង់ ឧបសគ្គរបស់ពួកគេក្នុងការទទួលបានការគាំទ្រ និងគម្លាតនៃសេវាសុខភាពផ្លូវចិត្តដែលមានស្រាប់។ ។ ការពិគ្រោះយោបល់បានធ្វើឡើងជាមួយកុមារ អាណាព្យាបាល និងក្មេងជំទង់ចំនួន ១១៤នាក់នៅក្នុងគ្រឹះស្ថានអប់រំ មូលដ្ឋានសុខាភិបាល និងសហគមន៍ នៅខេត្តរតនគីរី សៀមរាប និងរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីពង្រឹងបណ្ដាញគាំទ្រសម្រាប់កុមារ និងក្មេងជំទង់។
តាមរយៈការពិគ្រោះយោបល់ជាមួយយុវជនដោយផ្ទាល់ សំឡេងរបស់យុវជនក៏ក្លាយទៅជាផ្នែកមួយនៃដំណោះស្រាយផងដែរ។ យុវជនជាច្រើនមានគំនិតយោបល់ច្បាស់លាស់អំពី អ្វីដែលនឹងអាចជួយបានដែលមានរួមមាន ការមានមនុស្សពេញវ័យនិងមិត្តភក្តិដែលទុកចិត្តបានដើម្បីចែករំលែកអារម្មណ៍ដោយមិនខ្លាចគេវាយតម្លៃ ការទទួលបានការយល់ចិត្តពីក្រុមគ្រួសារ និងមានអ្នកបង្កើតមាតិកាដែលចែករំលែកការណែនាំអភិវឌ្ឍខ្លួនឯង។ អ្វីដែលកាន់តែសំខាន់នោះ ពួកគេក៏បានអំពាវនាវឱ្យមានប្រព័ន្ធគាំទ្រដែលមានបរិយាបន្នសម្រាប់មនុស្សប្រុស ការបញ្ជ្រាបការអប់រំសុខភាពផ្លូវចិត្តនៅកម្រិតសហគមន៍ និងគ្រឹះស្ថានអប់រំ ព្រមទាំងបង្កើតបរិយាកាសសុវត្ថិភាពក្នុងការនិយាយពីសុខភាពផ្លូវចិត្តដោយបើកចំហ។
វ៉ាន់ធារំពឹងថានឹងមានការបង្កើតមាតិកាសុខភាពផ្លូវចិត្តនៅលើបណ្តាញសង្គមប្រកបដោយភាពទាក់ទាញ និងស្របតាមបរិបទជាក់ស្តែងកាន់តែច្រើន។ គាត់ជឿជាក់ថា ក្មេងប្រុសជាពិសេស ត្រូវការប្រព័ន្ធគាំទ្របន្ថែមទៀតដើម្បីបើកចិត្តចែករំលែកអារម្មណ៍។ ជាមួយគ្នានេះ គាត់ក៏បានលើកឡើងថា ឪពុកម្តាយ និងអាណាព្យាបាល គួរតែមានការយល់យោគ និងកាត់បន្ថយសម្ពាធលើកុមារ និងក្មេងជំទង់។
គាត់លើកឡើងថា “តាមចិត្តខ្ញុំ[អាណាព្យាបាលគួរ]គាំទ្រផ្លូវចិត្តគាត់។ ទី១ អាណាព្យាបាល គួរយកចិត្តទុកដាក់ជាមួយគាត់។” គាត់សំណូមពរឲ្យម្តាយឪពុក "លើកទឹកចិត្តកូនជាជាងបង្អាប់កូន ពេលរៀនអត់បានលេខល្អ។ ជាពិសេសកុំប្រៀបធៀបកូន ឲ្យមើលកូនគេអីអញ្ចឹង។”
យូនីសេហ្វលើកកម្ពស់ដំណោះស្រាយទាំងឡាយណាដែលជួយកុមារ និងយុវវ័យកសាងភាពធន់ពេញ តាមរយៈទម្លាប់រស់នៅល្អៗ ទំនាក់ទំនងប្រកបដោយទំនុកចិត្ត និងអាកប្បកិរិយាវិជ្ជមានក្នុងការស្វែងរកជំនួយស្របពេលដែលធានាថា ការថែទាំសុខភាពផ្លូវចិត្តត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ទៅដល់ប្រជាជនដែលត្រូវការចាំបាច់។ នៅទូទាំងកម្ពុជា បុគ្គលិកសុខាភិបាល គ្រូបង្រៀន ក្រុមទ្រទ្រង់សុខភាពភូមិ បានទទួលការបណ្ដុះបណ្ដាល និងការបង្វឹកផ្ទាល់នៅនឹងមូលដ្ឋាន អំពីការផ្ដល់អន្តរាគមន៍ចិត្តសង្គម ការអប់រំចិត្តសាស្រ្ត ការវាយតម្លៃរកបញ្ហាសុុខភាពផ្លូវចិត្ត្ត និងការបញ្ជូនបន្តនៅមូលដ្ឋានសុខាភិបាល។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ព្រះសង្ឃ បុគ្គលិកសង្គមកិច្ច និងអាណាព្យាបាលក៏កំពុងទទួលបានការបណ្ដុះបណ្ដាលអំពីការសង្គ្រោះផ្លូវចិត្តបឋម និងការអប់រំផ្លូវចិត្ត នៅតាមសហគមន៍ផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ យុទ្ធនាការតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ កំពុងជួយយុវជន និងគ្រួសារក្នុងការលុបបំបាត់ការមាក់ងាយ និងកសាងបរិយាកាសមួយដែលសុខុមាលភាពផ្លូវចិត្តអាចរីកលូតលាស់បានយ៉ាងពិតប្រាកដ។
យូនីសេហ្វក៏កំពុងស្នើសុំជំនួយរបស់យុវជនដើម្បីធ្វើជាអ្នកផ្លាស់ប្ដូរ និងអ្នកស្វែងរកមតិគាំទ្រសុខភាពផ្លូវចិត្តផងដែរ។
ក្នុងអំឡុងពេលចែករំលែកនាថ្ងៃនេះជាមួយរចនា សិស្សមួយក្រុមនេះបានដាក់វេនគ្នាឆ្លើយកាតសំណួរ ដែលរៀបចំដោយក្រុមនវានុវត្តករវ័យក្មេង ដែលបានចូលរួមនៅក្នុងកម្មវិធីសហគ្រិនភាពជំនាន់ថ្មីរបស់យូនីសេហ្វ។ ក្នុងរយៈពេលប្រាំពីរខែ ពួកគេបានចូលរួមនៅកម្មវិធីបណ្ដុះបណ្ដាល បានចុះតាមសហគមន៍ និងបានភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយដៃគូសហការ ដើម្បីស្វែងយល់កាន់តែច្បាស់អំពីបញ្ហាប្រឈម និងកំណត់ដំណោះស្រាយចំពោះបញ្ហានានា ដែលមានផលប៉ះពាល់លើយុវជន និងសហគមន៍នៅក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។ លទ្ធផលចុងក្រោយ៖ ល្បែងកម្សាន្តប្រើប្រាស់កាត Hyper Healer បង្កឱ្យមានការសន្ទនា និងលើកទឹកចិត្តស្វ័យឆ្លុះបញ្ចាំង ព្រមទាំងបានគ្របដណ្ដប់ទៅដល់យុវជនចំនួនរាប់រយរហូតមកទល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ នៅទីបំផុត ក្រុមនេះទទួលបានមូលនិធិបន្ថែម ដើម្បីបន្តរៀបចំគំរូដើមរបស់ពួកគេ។
ដើម្បីលេងល្បែងកម្សាន្តនេះ អ្នកចូលរួមដាក់វេនគ្នាឆ្លើយសំណួរនៅលើកាត ដែលពួកគេទទួលបានតាមការជ្រើសរើសដោយចៃដន្យ។ សម្រាប់វណ្ណធា គាត់ស្គាល់ច្បាស់សំណួរមួយចំនួន ដូចជា “តើអ្នកព្រួយបារម្ភអំពីអ្វីខ្លាំងជាងគេ?” ចំណែកឯសំណួរផ្សេងទៀតលើកទឹកចិត្តឱ្យមានការគិតកាន់តែស៊ីជម្រៅ ដូចជា “តើអារម្មណ៍អ្វីមួយ ដែលអ្នកគិតថាពិបាកប្រឈមមុខជាមួយ និងហេតុអ្វី?”
“អារម្មណ៍ដែលគិតថាពិបាកប្រឈមមុខ គឺការបាត់បង់មនុស្សជាទីស្រលាញ់។” គាត់បានលើកឡើងពីអារម្មណ៍គាត់ថា “ខ្ញុំបាត់បង់បងប្រុសម្នាក់ គាត់លង់ទឹកស្លាប់។ ដល់ហើយឲ្យតែពេលគេសួរទៅ យើងប៉ះពាល់អារម្មណ៍។”
វណ្ណធា មើលឃើញគុណតម្លៃនៃការនិយាយអារម្មណ៍ក្នុងចិត្តចេញមក។ ទោះបីជាការបើកចិត្តនិយាយមិនមែនជារឿងងាយស្រួលក៏ដោយ គាត់បានយល់ឃើញថា ការនិយាយអំពីអារម្មណ៍លំបាកៗនៅក្នុងបរិយាកាសដែលមានសុវត្ថិភាពជាមួយអ្នកដែលទុកចិត្តបាន អាចធ្វើឱ្យគាត់មានអារម្មណ៍ធូរស្បើយជាងមុន។
ដូចគ្នានឹងយុវជនជាច្រើនដែរ វណ្ណធានៅតែប្រឈមមុខនឹងការព្រួយបារម្ភអំពីអនាគត។ ប៉ុន្តែគាត់ក៏មានវិធីដើម្បីដោះស្រាយ មានមនុស្សដែលគាត់ទុកចិត្ត និងមានគោលដៅដែលធ្វើឱ្យគាត់បន្តបោះជំហានទៅមុខ។ គាត់ថ្លែងថា គាត់មានក្ដីសុបិន្តក្លាយទៅជាអ្នករចនាក្រាហ្វិក។ គាត់ទទួលបានការងារក្រៅម៉ោងរួចហើយ ដើម្បីជួយគាត់កសាងជំនាញរចនារបស់គាត់ ហើយគាត់បានកំណត់អំពីមុខវិជ្ជានៅសាកលវិទ្យាល័យដែលគាត់ចង់រៀន ព្រមទាំងសង្ឃឹមថានឹងរកបានអាហារូបករណ៍។ ប្រសិនបើធ្វើលំហាត់មួយចំនួនក្នុងចំណោមលំហាត់ទាំងនេះឡើងវិញ ចម្លើយមួយចំនួនក្នុងចំណោមចម្លើយរបស់គាត់នឹងខុសគ្នាពីចម្លើយពីការពិគ្រោះយោបល់ដំបូង។
គាត់បន្តថា “ឥឡូវបើឲ្យគូរ អត់អីទេ វាមិនដូចពីមុនទេ។ ពីមុនយើងគិតច្រើន ដោយសារបញ្ហាវាច្រើនពេលហ្នឹង។ តែដល់ឥឡូវរៀងធូរស្រាលជាងមុនបង។”
ហើយនៅពេលនេះ ការនិយាយអំពីសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់គាត់ គឺងាយស្រួលជាងមុនផងដែរ។
“ខ្ញុំមានភាពក្លាហានជាងមុន ក្នុងការនិយាយទល់មុខគ្នា ព្រោះអី[ពីមុន]ខ្ញុំមិនសូវចូលចិត្តមនុស្សច្រើនបង។ ឥឡូវខ្ញុំអភិវឌ្ឍខ្លួនឯងបានច្រើន។”
យូនីសេហ្វ បន្តពង្រឹងសេវាគាំទ្រសុខភាពផ្លូវចិត្តសម្រាប់កុមារ និងក្មេងជំទង់ ក្រោមការឧបត្ថម្ភថវិកាពីដៃគូនានា រួមទាំងរដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី តាមរយៈកម្មវិធីសហប្រតិបត្តិការអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី (ANCP)។
