มาเล่นกันเถอะ ตอนไหนก็เล่นได้!

ในช่วง 1,000 วันแรกของชีวิต (3 ขวบปีแรก) สมองของลูกน้อยจะพัฒนาเร็วกว่าช่วงเวลาอื่น คุณอาจจะประหลาดใจยิ่งขึ้นไปอีกถ้าได้รู้ว่าคุณช่วยพัฒนาสมองของลูกก่อนถึงวัยหัดพูดได้

ทำได้อย่างไร? ทำได้โดยใช้กิจกรรม เสิร์ฟและโต้กลับ

ด้วยความช่วยเหลือจากเพื่อน ๆ ของเราที่ มูลนิธิเลโก้ (LEGO Foundation) และ ศูนย์พัฒนาการเด็ก มหาวิทยาลัยฮาวาร์ด (Center on the Developing Child, Harvard University) คุณจะได้รู้จักวิธีการเล่นกับลูกน้อยที่นอกจากช่วยฝึกประสาทสัมผัสแล้วยังสนุกอีกด้วย

อะไรคือการเล่นเสิร์ฟและโต้กลับ

การเสิร์ฟและโต้กลับเป็นกิจกรรมเสริมสร้างปฏิสัมพันธ์ระหว่างเด็กกับพ่อแม่หรือผู้ดูแล ซึ่งผู้ใหญ่จะตอบสนองต่อเสียงหรือท่าทางของทารกหรือเด็กวัยหัดเดินอย่างเอ็นดูและเหมาะสม ให้ลองนึกภาพการเล่นปิงปอง สิ่งสำคัญคือการโต้กลับไปกลับมาอย่างสนุกสนาน!

สิ่งสำคัญที่สุดคือการแสดงออกให้ลูกน้อยเห็นว่าคุณห่วงใยและตอบสนองต่อความต้องการ อารมณ์ และสิ่งต่าง ๆ ที่ทำให้พวกเขาตื่นเต้นแบบที่พวกเขารับรู้ได้ว่าคุณใส่ใจ

ฉันจะฝึกการเล่นเสิร์ฟและโต้กลับกับลูกได้อย่างไร

การเสริมสร้างสมองของลูกน้อยสามารถทำได้โดยไม่ต้องอาศัยวิธีที่ซับซ้อน เพียงแค่สอดแทรกกิจกรรมเข้าไปในกิจวัตรประจำวัน ทุกช่วงเวลาที่คุณอยู่กับลูกน้อยสามารใช้เป็นโอกาสเพื่อการเรียนรู้ที่สนุกสนานได้

ต่อไปนี้คือวิธีง่ายๆ ที่คุณอาจเริ่มทำเพื่อผสมผสานกิจกรรมส่งไปและโต้กลับเข้าไปในการปฏิสัมพันธ์รายวันกับลูกน้อย

เกมเรียกชื่อ

ทำให้กิจวัตรยามเช้าสนุกขึ้น การแต่งตัวให้ลูกคือโอกาสดีเพื่อพัฒนาทักษะภาษาที่สำคัญ ขณะที่คุณใส่เสื้อผ้าให้ลูก เด็กจะสนใจเสื้อผ้าแต่ละชิ้นที่คุณสวมให้ คุณอาจเรียกชื่อเสื้อผ้า เช่น คุณอาจชูเสื้อผ้าลูกขึ้น แล้วพูดว่า “นี่คือเสื้อของหนูไง!” หรือคุณอาจทำมากกว่านั้นด้วยโดยลงรายละเอียดของเสื้อผ้านั้น: “เสื้อตัวนี้สีอะไรเอ่ย นี่คือเสื้อสีน้ำเงิน!” เป็นต้น

สนุกกับการกิน!

สำรวจห้องครัวพร้อมกับลูกน้อย เพราะในห้องครัวมีอะไรให้ดูมากมาย ทั้งยังหลากสีสัน รูปทรง และกลิ่น คุณควรพาลูกน้อยสำรวจครัว และกระตุ้นความอยากรู้อยากเห็นของลูกน้อยโดยใส่ใจสิ่งที่เด็กมอง สนใจ และตอบสนอง ตัวอย่างเช่น หากลูกกำลังจ้องมองกล้วย ให้หยิบกล้วยและยื่นไปใกล้เด็กและสอนลูกว่ากล้วยคืออะไร สัมผัสแล้วเป็นอย่างไร มีสีอะไร การรับรู้ความสนใจของลูกน้อยจะช่วยให้เด็กรู้สึกว่ามีคนเข้าใจและห่วงใย

อาบน้ำแสนสนุก

หยิบของเล่นสำหรับตอนอาบน้ำหรือลูกบอลมาให้พร้อม! คุณอาจให้ลูกน้อยเลือกของเล่นที่ลูกสนใจก่อน เล่นกับลูกไปเรื่อย ๆ จนเมื่อลูกอยากเปลี่ยนไปเล่นของเล่นชิ้นต่อไป คุณอาจพูดว่า “เล่นเสร็จแล้ว!" ลูกจะได้รับรู้ว่าหมดเวลาเล่นของเล่นชิ้นแรกแล้ว เด็กวัยเตาะแตะอาจพร้อมที่จะนำพ่อแม่เล่นได้ดีกว่าเด็กทารก การฝึกให้ลูกรู้จักจุดจบและจุดเริ่มต้น สนใจในสิ่งที่ลูกสนใจและปล่อยให้ลูกได้นำเกมจะช่วยให้ลูกรู้สึกว่าคุณสนับสนุนการเรียนรู้และการสำรวจของลูก

ชี้แล้วเรียนรู้

เมื่อออกไปข้างนอกบ้าน ไม่ว่าจะในรถหรือในละแวกใกล้บ้าน จะมีหลายสิ่งหลายอย่างให้ลูกได้ฝึกมอง คุณควรใส่ใจว่าลูกน้อยสนใจอะไร แสดงท่าทาง จ้องมอง หรือใช้เสียงอย่างไร แล้วคุณชี้ไปที่สิ่งนั้นพร้อมกับบอกลูกว่ามันคืออะไร เช่น “หนูเห็นนกตัวไหม มันสวยมากเลย!” การทำแบบนี้ลูกจะรับรู้ได้ว่าคุณใส่ใจสิ่งที่เขาสนใจและกระตุ้นให้เขาสำรวจโลกรอบตัวเขา

ผลัดกันป้อน

เวลาป้อนขนมให้ลูก ควรผลัดกันป้อน โดยคุณป้อนชิ้นที่หนึ่งแล้วให้ลูกหยิบชิ้นต่อไปใส่ปากด้วยตัวเอง อดทนรอให้ลูกตอบสนองแม้ว่าจะต้องใช้เวลาสักระยะ การผลัดกันฝึกความมั่นใจและทักษะทางสังคมของลูกน้อย เกมนี้เหมาะมากกับทารกอายุ 6 เดือนขึ้นไป

เวลาที่ใช้ไปเพื่อสร้างปฏิสัมพันธ์ผ่านการเล่นเสิร์ฟและโต้กลับเป็นประจำทุกวันจะช่วยวางรากฐานสำหรับการเรียนรู้และการแก้ปัญหาตลอดชีวิตให้กับลูกน้อย ใครเล่าจะรู้ว่าการเสริมสร้างพัฒนาการด้านสมองให้กับลูกจะสนุกได้ขนาดนี้!?

บทความโดย แมนดี ริช นักเขียนบทความดิจิทัลขององค์การยูนิเซฟ