កុមារក្នុងបរិបទការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ៖ សន្ទស្សន៍ហានិភ័យអាកាសធាតុលើកុមារសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា

វិបត្តិអាកាសធាតុមិនគ្រាន់តែបង្កផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ភពផែនដីប៉ុណ្ណោះទេ ក៏ប៉ុន្តែវិបត្តិនេះកំពុងតែបង្កការគំរាមកំហែងដល់កុមារផងដែរ។  ចាប់តាំងពីដំណាក់កាលបង្កកំណើតដំបូងក្នុងផ្ទៃមាតា រហូតដល់កុមារធំពេញវ័យ សុខភាពនិងការអភិវឌ្ឍផ្នែកខួរក្បាល សួត ប្រព័ន្ធការពាររាង្គកាយ និងមុខងារសំខាន់ៗផ្សេងទៀតរបស់កុមារ ទទួលរងឥទ្ធិពលពីបរិស្ថានជុំវិញខ្លួនដែលពួកគេរស់នៅ។ កុមារមិនដូចមនុស្សពេញវ័យទេ។ រាងកាយ និងស្មារតីរបស់កុមារងាយនឹងទទួលរងផលប៉ះពាល់ពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងបរិស្ថាននានា ដូចជា ការបំពុល ជំងឺដែលបណ្តាលឱ្យ​បាត់បង់ជីវិត និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុធ្ងន់ធ្ងរផ្សេងៗ ជាដើម។

វិបត្តិបរិស្ថាន និងអាកាសធាតុ គឺជាវិបត្តិសិទ្ធិកុមារ។ នៅពេលដែលគ្រោះថ្នាក់អាកាសធាតុបន្តកើតឡើងកាន់តែខ្លាំង នៅទូទាំងពិភពលោក កុមារកាន់តែច្រើនទ្បើងៗក៏កំពុងតែបាត់បង់ឱកាសក្នុងការទទួលបានសក្តានុពលយ៉ាងពេញលេញ និងសិទ្ធិមូលដ្ឋានក្នុងការរស់រានមានជីវិត និងលូតលាស់ដែរ។

នៅឆ្នាំ២០២១ យោងតាមសន្ទស្សន៍ហានិភ័យអាកាសធាតុលើកុមារសកល (CCRI) នៃយូនីសេហ្វ ប្រទេសកម្ពុជាមានចំណាត់ថ្នាក់ទី៤៦ ក្នុងចំណោមប្រទេសចំនួន១៦៣ ជាហេតុធ្វើឱ្យប្រទេសកម្ពុជាស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលកុមារប្រឈមនឹងហានិភ័យខ្ពស់ពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ពីទីក្រុងធំបំផុតទៅសហគមន៍ជនបទតូចបំផុត កុមារកំពុងប្រឈមមុខនឹងគ្រោះថ្នាក់ធម្មជាតិ និងគ្រោះមហន្តរាយដែលបង្កឡើងដោយមនុស្សដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ហើយវាធ្វើឱ្យវិសមភាពដែលមានស្រាប់កាន់តែមានសភាពកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។

CCRI សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា បង្ហាញនូវភស្តុតាងដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក អំពីវិសមភាពនៅក្នុងប្រទេស តាមរយៈទិន្នន័យលម្អិត ដែលផ្តោតលើកុមារនៅថ្នាក់ឃុំ ដោយគូសបង្ហាញអំពីតំបន់ដែលកុមារប្រឈមមុខខ្ពស់បំផុតទៅនឹងហានិភ័យអាកាសធាតុនិងបរិស្ថានដោយសារកង្វះការទទួលបានសេវាសង្គមចាំបាច់។ ឧបករណ៍នេះត្រូវបានបង្កើតឡើងជាធនធានដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ ការឆ្លើយតបចំគោលដៅ និងមានប្រសិទ្ធភាព ទៅនឹងហានិភ័យអាកាសធាតុនិងបរិស្ថាន ដែលគិតគូរជាពិសេសអំពីតម្រូវការ និងភាពងាយរងគ្រោះរបស់កុមារ ដែលជាជំហានឆ្ពោះទៅរកការបង្កើតអនាគតដែលធន់នឹងអាកាសធាតុសម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូប។

CCRI សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា បង្ហាញរូបភាពដ៏គួរឲ្យព្រួយបារម្ភ អំពីកម្រិតហានិភ័យអាកាសធាតុ បរិស្ថាន និងគ្រោះមហន្តរាយ ដែលកុមារក្រីក្របំផុត និងខ្វះខាតបំផុត កំពុងជួបប្រទះ និងបញ្ហាប្រឈមដែលធ្វើឱ្យពួកគេពិបាកក្នុងការទទួលបានសេវាសង្គម និងសេវាសង្គ្រោះជីវិតចាំបាច់ ។

• កុមារប្រហែល ១,៩ លាននាក់ ជាងមួយភាគបីនៃកុមារកម្ពុជា រស់នៅក្នុងឃុំ ដែលមានហានិភ័យអាកាសធាតុខ្ពស់ ឬខ្ពស់ខ្លាំង។ ឃុំទាំងនេះ ភាគច្រើន ស្ថិតនៅតាមតំបន់ជនបទ ជាពិសេសនៅភូមិភាគឦសាន និងនៅតាមតំបន់បឹងទន្លេសាប ដែលជាតំបន់ក្រីក្របំផុតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងជាស្រុកកំណើតរបស់ក្រុមជនជាតិដើមភាគតិច។
• កុមារប្រហែល ២,៣ លាននាក់ ជិតពាក់កណ្តាលនៃកុមារកម្ពុជា រស់នៅក្នុងឃុំ ដែលប្រឈមមុខខ្ពស់​ឬខ្ពស់ខ្លាំងទៅនឹងហានិភ័យអាកាសធាតុនិងបិរស្ថាន។
• កុមារប្រហែល ២,២ លាននាក់ ជិតពាក់កណ្តាលនៃកុមារកម្ពុជា រស់នៅក្នុងឃុំដែលប្រឈមមុខខ្ពស់​ឬខ្ពស់ខ្លាំងទៅនឹងទឹកជំនន់ទន្លេ ។
• កុមារប្រហែល ៣ លាននាក់ ជាងពាក់កណ្តាលនៃកុមារកម្ពុជា រស់នៅក្នុងឃុំដែលប្រឈមមុខខ្ពស់ឬខ្ពស់ខ្លាំងទៅនឹងជំងឺដែលបង្កដោយភ្នាក់ងារចម្លង ។
• កុមារប្រហែល ២,៧ លាននាក់ ពាក់កណ្តាលនៃកុមារកម្ពុជា រស់នៅក្នុងឃុំដែលប្រឈមមុខខ្ពស់ឬខ្ពស់ខ្លាំងទៅនឹងការបំពុលខ្យល់។