Күйік пен ыстықтан күйіп қалудан сақтану
Күйік пен ыстықтан күйіп қалудың алдын алу және емдеу
Күйік пен ыстықтан күйіп қалу қатты ауырсыну тудырады, ал ауыр жағдайда өмір бойы шектеулерге әкелуі мүмкін. Мұндай жағдайлар көбіне үйде болады. Кішкентай балалар ерекше қауіп тобына жатады, себебі олардың терісі ересектерге қарағанда жұқалау.
Жақсы жаңалық — үйде бірнеше қарапайым өзгеріс жасау арқылы балаларды мұндай жағдайлардан қорғауға болады.
Өту:
Күйіктер мен ыстық суға күйіп қалу туралы деректер
Қауіпсіздік бойынша тексеру тізімі
Балалар және күйік
Балалар көбіне жылыну үшін ашық оттың жанында болғанда, сіріңке, шам, бенгаль оттары мен фейерверктермен ойнағанда немесе электр розеткаларына түрлі заттарды салғанда күйік алады.
Балалар және ыстықтан күйіп қалу
Балалар ыстық сұйықтыққа тиіп кетсе, күйіп қалуы мүмкін. Мысалы, үстіне шай немесе кофе төгілгенде, сондай-ақ ваннадағы немесе крандағы судың температурасы тым жоғары болған жағдайда. Бұған қоса, бу сияқты ыстық ауаның әсерінен де күйік пайда болуы мүмкін.
Білесіз бе?
5 жасқа дейінгі балалардағы күйік пен ыстықтан күйіп қалудың 90 пайыздан астамы асүйде болады.
Қауіпсіздікке арналған тексеру тізімі
Баланы күйік пен ыстықтан күйіп қалудан қорғау үшін төмендегі кеңестерді сақтаңыз.
- Баланың қолы жететін жерде ыстық кружкаларды, шәйнектерді, суы бар кастрөлдерді немесе басқа да ыстық сұйықтықтарды қалдырмаңыз.
- Оттықтар мен сіріңкелерді балалар қолы жетпейтін жерде сақтаңыз және қолданғаннан кейін міндетті түрде орнына қойыңыз. Балаларға арналған қорғанысы жоқ оттықтарды қолданбаңыз, тек қауіпсіздік талаптарына сай келетіндерін пайдаланыңыз.
- Жанып тұрған темекіні немесе шамды қараусыз қалдырмаңыз. Төсекте немесе кешке диванда жатып темекі шекпеңіз. Сіріңке мен оттықтың қауіпті екенін балаға түсіндіріп, оларды қолы жетпейтін жерде ұстаңыз. Мүмкін болса, үй ішінде темекі шекпеңіз, себебі темекі тартылатын үйлерде өрттен болатын қайғылы жағдайлар жиірек кездеседі.
- Баланы плита, гриль, мангал және каминдерден алыс ұстаңыз. Ашық каминдерге қорғаныш қалқан қойыңыз. Пештің айналасында қауіпсіз аймақ жасап, ұшқыннан тұтануы мүмкін заттарды алыңыз. Оттың жанында балалар әрдайым үлкендердің бақылауында болуы керек. Сондай-ақ бос салбырап тұрған киімдерге, мысалы шарфтарға да назар аударыңыз.
- Балаларға фейерверк ұстауға ешқашан рұқсат бермеңіз. 5 жасқа дейінгі балаларға бенгаль оттарын бермеңіз, ал үлкен балаларды міндетті түрде бақылаңыз. Бенгаль оттарын үй ішінде қолдануға болмайтынын және оларды қолды созып ұстау керегін түсіндіріңіз.
- Баланы ұзақ уақыт күн астында қалдырмаңыз, әсіресе күн қатты ысыған уақытта. Егер бала күнге шықса, бас киім киюін, жабық киім болуын немесе SPF 30-дан төмен емес күннен қорғайтын крем қолдануын қадағалаңыз.
- Қолданылмай тұрған кезде электр адаптерлерін өшіріп немесе тоқтан ажыратыңыз. Бұл өрт қаупін азайтады. Электр розеткаларын шамадан тыс жүктемеңіз.
- Тасымалды электр жылытқыштарды жиһаз бен перделерден алыс ұстаңыз. Оларды аударылып кетпейтіндей етіп қойыңыз. Галогенді шамдарды балалар бөлмесіне немесе тез тұтанатын заттардың жанына қоймаңыз. Сымдары зақымдалған немесе ақауы бар электр құрылғыларын, соның ішінде түнгі шамдар мен лампаларды қолданбаңыз.
Түтін дабылқаққыштары арқылы қорғау
Үйдің әр қабатына түтін дабылқаққыштарын орнатыңыз, мүмкіндігінше жатын бөлмелерге жақын жерге қойыңыз. Көмірқышқыл газын да анықтай алатын дабылқаққыштарды таңдаңыз. Батареяларын жыл сайын бір күнде ауыстырып отырыңыз, ұмытпау үшін. Құрылғының дұрыс жұмыс істейтінін тест түймесін басып, үнемі тексеріп тұрыңыз.
Асүйдегі қауіпсіздік
Асүй — үйдегі күйік пен ыстықтан күйіп қалу жиі болатын орындардың бірі. 5 жасқа дейінгі балалар ерекше қауіпке бейім, себебі олар айналаны белсенді зерттеп, жаңа нәрселерді ересектердің көмегінсіз байқап көреді.
Қауіпті азайту үшін асүйде келесі қауіпсіздік ережелерін сақтаңыз:
- Тамақ дайындағанда, әсіресе су қайнатқанда, плитаның алыс конфоркаларын пайдаланыңыз.
- Кастрөлдердің тұтқаларын плитаның ортасына қарай бұрып қойыңыз, бала тиіп кетпеуі немесе ұстап алмауы үшін.
- Электр шәйнектерінің сымдары үстелдің шетінен салбырап тұрмауын қадағалаңыз.
- Бала тартып қалуы мүмкін дастархандарды қолданбаған дұрыс.
- Ыстық заттарды, тағамды және сұйықтықтарды үстелдер мен беттердің шетінен алыс ұстаңыз.
- Баланы қолыңызға алып тұрып, бір мезгілде ыстық тамақ немесе сусын ұстамаңыз.
- Ыстық затты, мысалы қайнап тұрған суы бар кастрөлді жылжытпас бұрын, жолда кедергі жоқ екеніне, соның ішінде баланың жоқтығына көз жеткізіңіз.
Өрт болған жағдайда не істеу керек
Егер үйде өрт шықса:
ІСТЕУ КЕРЕК
✅ Барлығын мүмкіндігінше тезірек сыртқа шығарыңыз.
✅ Түтіннің астымен еңкейіп немесе еңбектеп жүріп, ауызды жабуға тырысыңыз.
✅ Жанып жатқан ғимараттан алыс жерде болыңыз.
✅ Бір адамды өрт сөндіру қызметіне қоңырау шалуға белгілеңіз.
ІСТЕУГЕ БОЛМАЙДЫ
❌ Жанып жатқан ғимараттың ішінде қалу.
❌ Өрт кезінде тік тұрып жүру.
❌ Сыртқа шыққаннан кейін қандай да бір себеппен ғимаратқа қайта кіру.
Балаларды өрттің алдын алу мен төтенше жағдайда не істеу керегіне үйретіңіз
- Балаға киімі жанып кетсе, отты өшіру үшін «жерге жатып, домалау» тәсілін үйретіңіз.
- Өрт болған жағдайда үйден қалай шығу керегін алдын ала бірге талқылаңыз.
- Өрт кезінде түтіннің төменгі жағымен еңбектеп немесе жүгіріп қозғалу қауіпсіз екенін түсіндіріңіз, өйткені төменде тыныс алу жеңілірек және көру жақсырақ болады.
- Есікті ашпас бұрын оның ыстық еместігін тексеруді үйретіңіз. Егер есік ыстық болса, оны ашпай, басқа шығатын жол іздеу керек екенін айтыңыз.
- Балаңызбен бірге жедел қызметтердің телефон нөмірін жаттап алып, оны үйде көзге көрінетін жерге іліп қойыңыз.
- Балаңыздың мектебінде өрт қауіпсіздігі бойынша бағдарлама бар-жоғын біліңіз. Егер жоқ болса, оны енгізуді ұсынып, жаттығуларды тұрақты өткізуді қолдаңыз.
Краннан келетін ыстық судан күйіп қалудың алдын алу
Краннан ағатын ыстық су балалардағы ауыр күйіктің жиі кездесетін себептерінің бірі. Қауіпті азайту үшін төмендегілерді орындаңыз:
- Балаға алдымен суық суды қосып, кейін ыстық суды баяу араластыруды, ал суды жапқанда алдымен ыстық суды жабуды үйретіңіз.
- Су жылытқыштың температурасы 50 °C-тан жоғары қойылмағанына көз жеткізіңіз. Егер оны өзгерту мүмкін болмаса, судың температурасын төмендететін арнайы араластырғышты орнатуға тырысыңыз. Ғимарат иесіне немесе басқарушысына судың температурасын бақылау қажеттігін ескертіңіз.
- Баланы жуындырмас бұрын судың температурасын қолмен немесе ваннаға арналған термометрмен тексеріңіз. Қолайлы температура — 37–38 °C.
Кішкентай баланы ваннада ешқашан жалғыз қалдырмаңыз, әсіресе су ағып тұрған кезде. Бұл күйік пен суға кетудің алдын алады.
Білесіз бе?
Ересек адамға жай ғана жылы болып сезілетін нәрсе, баланың терісі жұқа болғандықтан, оған қатты ыстық әрі ауыр болуы мүмкін.
Күйік пен ыстықтан күйіп қалғанда алғашқы көмек
Егер сізде немесе отбасы мүшесінде күйік немесе ыстықтан күйіп қалу болса, төмендегі қадамдарды орындаңыз. Алғашқы көмек бойынша базалық курстан өту мұндай жағдайларға дайын болуға көмектеседі.
- Күйген немесе ыстық тиген жерді кемінде 20 минут бойы салқын суға салып немесе салқын ағып тұрған судың астында ұстаңыз.
- Лосьон, май немесе крем жақпаңыз.
- Кішкентай көпіршіктерді жұқа таңғышпен немесе дәкемен жауып, бинтпен немесе пластырьмен бекітіңіз.
- Егер күйік бетте, қолда немесе жыныс аймағында болса, не болмаса күйік үлкен немесе ауыр болып көрінсе, дәрігерге көрініңіз немесе жақын ауруханаға барыңыз. Тері ақ немесе қоңыр түске өзгеріп, құрғақ болуы мүмкін.
- Егер күйік дененің оннан бір бөлігін немесе одан да көп жерін қамтыса, салқын компресс қолданбаңыз. Жедел жәрдем келгенше, зардап шеккен адамды таза жаймамен немесе көрпемен жауып, тоңып қалудан қорғаңыз.
