"Ýaşyl mekdep" maksatnamasy: Mugallymlar üçin klimatyň üýtgemegi boýunça usuly gollanmalar

Schoolchildren in Turkmenistan walk along a tree-lined school path during an environmental activity, with one student carrying a shovel and others wearing aprons as they take part in keeping their school grounds clean and green.
UNICEF Turkmenistan

About

Bu bäş usuly gollanmadan ybarat toplum Türkmenistanyň umumybilim berýän mekdepleriniň mugallymlaryna klimatyň üýtgemegi bilen bagly temalary eýýäm okadýan okuw derslerine girizmäge ýardam berýär. Klimatyň üýtgemegi boýunça bilim «Ýaşyl mekdep» maksatnamasynyň aýrylmaz bölegidir. Bu maksatnama ÝUNISEF we Türkmenistanyň Bilim ministrligi tarapyndan bilelikde amala aşyrylýar. Usuly gollanmalar klimatyň üýtgemegi boýunça bilimleri gündelik okuw işine ornaşdyrmak üçin möhüm serişdedir.

Gollanmalar "Tebigaty öwreniş", "Oba hojalyk zähmeti", "Ýaşaýyş-durmuş esaslary", "Geografiýa" we "Ekologiýa" okuw derslerini öz içine alýar. Şeýlelikde, okuwçylar başlangyç synplardan başlap, ýokary synplara çenli klimatyň üýtgemegi barada bilimleri yzygiderli özleşdirýärler. Her bir gollanmada hereket edýän okuw maksatnamasyna klimatyň üýtgemegi, daşky gurşaw we energiýa bilen bagly temalar goşulýar. Esasy üns klimatyň üýtgemegine uýgunlaşmaga, onuň täsirini gowşatmaga we tebigy betbagtçylyklaryň töwekgelçiligini peseltmäge gönükdirilýär.

Bäş gollanmanyň ählisi interaktiw we okuwçynyň işjeň gatnaşmagyna esaslanýan çemeleşmäni ulanýar. Bu çemeleşmede mugallym diňe maglumat bermek bilen çäklenmän, eýsem okuwçylara täze bilimleri özbaşdak açmaga we öwrenmäge ýol görkezýär. Sapaklarda toparlaýyn işler, pikir alyşmalar, rollara bölünip ýerine ýetirilýän işler, tejribeler we amaly ýumuşlar ulanylýar. Olar suratlar we paýlama materiallary bilen goldanylýar.

Maksat diňe bir bilim bermekden ybarat däldir. Okuwçylar jogapkärçilikli, klimatyň üýtgemegi barada düşünjesi ösen we howpsuzlyga ünsli raýatlar bolup ýetişmekleri üçin zerur başarnyklary we gündelik endikleri hem edinmelidirler.

Umumybilim edaralarynyň mugallymlary üçin «Geografiýa» dersinden «Howanyň üýtgemegi» temasy boýunça usuly gollanmanyň daşky sahypasy. Sahypada UNICEF-iň we Türkmenistanyň nyşanlary, şeýle hem daglaryň we gök asmanynyň fonunda taryhy harabaçylyklaryň suraty ýerleşdirilen.