ကျန်းမာရေးနှင့် အာဟာရ

မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကလေးငယ် မျိုးဆက်တစ်ခုလုံး၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးသည် လက်ရှိ အကျပ်အတည်းကြောင့် ခြိမ်းခြောက်ခံနေရပါသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် လူမှုရေး ၊ စီးပွားရေး ၊ နိုင်ငံရေး မသေချာမရေရာမှုများနှင့်အတူ ကြီးထွားလာသော ပဋိပက္ခသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကလေးငယ်များ၏ ဘဝ၊ သာယာဝပြောရေးနှင့် အနာဂတ်များကို ဆိုးရွားသော အန္တရာယ်ထဲသို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။

စီးပွားရေးရိုက်ခတ်မှု၊ ကျန်းမာရေးစနစ် ပြိုလဲလုနီးပါးဖြစ်ခြင်း ၊ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ၏ အကြွင်းအကျန်သက်ရောက်မှုများနှင့် ကျယ်ပြန့်လာသောပဋိပက္ခကြောင့် အခြေခံလူမှုလုံခြုံရေး ကွန်ရက်များကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ပျက်စီးစေခဲ့ပြီး ကလေးများသည် သန့်ရှင်းသောရေနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုကဲ့သို့သော မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ဝန်ဆောင်မှုများကို လက်လှမ်းမီ မရရှိနိုင်ဘဲဖြစ်နေရသည်။ အရည်အသွေးကောင်းမွန်သော အစားအစာ၊ သန့်ရှင်းသောရေ၊ ဘေးကင်းလုံခြုံမှု၊ ပညာရေးနှင့် တစ်သမတ်တည်းကျသော စောင့်ရှောက်မှုနှင့် အကာအကွယ်ပေးခြင်းတို့သည် လက်ရှိတွင် ကလေးသူငယ်အများအပြား၏ လက်လှမ်းမီနိုင်မှုထက် ကျော်လွန်နေပါသည်။

အချိန်နှင့်အမျှ ပိုမိုခက်ခဲလာနေပါသည်

• မူကြိုကလေးများ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးမှာ ၎င်းတို့၏ အသက်အရွယ်နှင့်စာလျှင် အလွန်ပုလွန်းသော  (ပုညှက်ခြင်း) လက္ခဏာများ ရှိနေကြသည်။
• ကလေးငယ် ၈၀၀, ၀၀၀ သည် ၎င်းတို့၏ အရပ်နှင့်စာလျှင် ကိုယ်အလေးချိန် အလွန်အမင်းနည်းနေသည် (ကြုံလှီနေသည်)။
• ပဋိပက္ခကြောင့် ထိခိုက်ခံစားနေရသည့် ကလေးသူငယ်နှင့် အမျိုးသမီး ၂. ၂ သန်းခန့်သည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အာဟာရဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုများကို အရေးတကြီးလိုအပ်လျက်ရှိသည်။
• အသက်ငါးနှစ်အောက် ကလေးငယ်များအကြား သေဆုံးနှုန်း မြင့်မားနေဆဲဖြစ်ပြီး မွေးဖွားသူ ၁,၀၀၀ လျှင် ၃၇ ဦးကျော် သေဆုံးလျက်ရှိသည်။

လတ်တလော ကျန်းမာရေးအကျိုးအမြတ်များ ဆုံးရှုံးလျက်ရှိသည်

• မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း မိခင်နှင့်ကလေးကျန်းမာရေး ဝန်ဆောင်မှုများတွင် သိသာထင်ရှားသော တိုးတက်မှုများက ကလေးသေဆုံးမှုနှုန်းကို လျော့ကျစေခဲ့ပြီး ကလေးသူငယ်ရလဒ်များ ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေရန် ကတိကဝတ်ကို ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။ လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသော အကျပ်အတည်းသည် ခက်ခက်ခဲခဲ ရရှိထားသည့် တိုးတက်မှုများကို နောက်ပြန်ဆုတ်သွားစေပြီး ခြိမ်းခြောက်လျက်ရှိသည်။
• ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါကြောင့် အခက်အခဲများကြုံနေရပြီးသား ကျန်းမာရေးဌာနများစွာ၏ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုကို မြင့်တက်လာသည့် ပဋိပက္ခများက အဟန့်အတားများစွာ ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။
• ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများအပေါ် ခြိမ်းခြောက်မှုများနှင့် အမှန်တကယ်အကြမ်းဖက်မှုများသည် အရည်အချင်းပြည့်မီသော ၀န်ထမ်းများအား တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် စိတ်ပျက်အားလျော့စေသည်။
• စီးပွားရေး ကသောင်းကနင်းဖြစ်မှုများသည် စားနပ်ရိက္ခာအကျပ်အတည်းများရှိနှင့်ပြီးသော မိသားစုများအား ပိုမိုခက်ခဲလာစေသည်။

မသေချာသော အနာဂတ်များ

ဤလူမှုရေးနှင့် စီးပွားရေး ကသောင်းကနင်းဖြစ်မှုသည် ကလေးများ၏ အနာဂတ်များကို ခြိမ်းခြောက်နေသကဲ့သို့ ၎င်းတို့လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများ၏ ရေရှည်ကောင်းကျိုးသုခကိုပါ ခြိမ်းခြောက်နေပါသည်။

• အသက် ၂ နှစ်အောက်ကလေးများသည် အာဟာရမပြည့်မီဘဲ အချိန်ကြာမြင့်စွာနေရပါက မပြောင်းလဲနိုင်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် သိမှုဆိုင်ရာ နှောင့်နှေးမှုများကို ကြုံတွေ့ရပြီး အသက်ပင် ဆုံးရှုံးနိုင်သည်။
• မိခင်အာဟာရချို့တဲ့ခြင်းသည် မိခင်နှင့်ကလေးနှစ်ဦးစလုံးအတွက် ပြင်းထန်သော အန္တရာယ်များဖြစ်ပေါ်စေသည်၊ အာဟာရချို့တဲ့သော မိခင်များသည် ပေါင်မပြည့်သော မွေးကင်းစကလေးများကို လုံလောက်စွာ ကျွေးမွေးနိုင်မည်မဟုတ်ပါ။
• ကလေးတစ်သန်းကျော် သည် ဝက်သက်၊ ပိုလီယို၊ ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောနှင့် ၎င်းတို့ကို ရာသက်ပန် ပြင်းထန်မသန်စွမ်းမှုဖြစ်စေပြီး အသက်ပင်သေဆုံးစေနိုင်သည့် အခြားရောဂါများမှ ကာကွယ်ရန် ပုံမှန် ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံခြင်းကို မရရှိကြပါ။
• အသက် ငါးနှစ်အောက်ကလေးများသည် အထူးသဖြင့် ရေ၊ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး ဝန်ဆောင်မှုများကို လက်လှမ်းမီမရရှိခြင်း၏ အကျိုးဆက်ကြောင့် အစုလိုက် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေအလွန်မြင့်တက်နေပါသည်။
• HIV ဝေဒနာရှင်များအတွက် ဝန်ဆောင်မှုများပြတ်တောက်ခြင်းသည် လူ့အသက်များနှင့် အနာဂတ်များကို ခြိမ်းခြောက်ရုံသာမက မိခင်မှ ကလေးသို့ HIV ကူးစက်မှုနှုန်းကိုလည်း မြင့်တက်စေသည်။