Fanapariahana ny vokatry ny famakafakana mikasika ny tsy fahampiana amin’ny lafiny maromaro mifanindran-dàlana mihatra amin’ny ankizy

Fanambarana an-gazety iombonana

25 Aogositra 2023
Les mères en train de nourrir leurs enfants après la démonstration culinaire effectuée au site de nutrition communautaire à Ankaranabo.
UNICEF Madagascar/2023/Ralaivita
Les mères en train de nourrir leurs enfants après la démonstration culinaire effectuée au site de nutrition communautaire à Ankaranabo.

Antananarivo – Zoma 25 aogositra 2023. Ny Minisiteran’ny Toekarena sy ny Fitantanam-bola, amin’ny alàlan’ny INSTAT, ary vokatry ny fanohanana ara-teknika sy ara-bola avy amin’ny UNICEF, dia mandroso amin’ny fanapariahana ny valin’ny fanadihadiana mikasika ny tsy fahampiana eo amin’ny sehatra maromaro mifanindran-dàlana (MODA) mianjady amin’ ny ankizy.

Izany fanadihadiana izany dia tafiditra ao anatin'ny fanaraha-maso ny ODD 2.2 mikasika ny fahantran'ny ankizy amin’ny lafiny maromaro. Notanterahina tamin'ny alàlan’ny fampiasana ny angona avy amin'ny Fanadihadiana Demografika sy ara-pahasalamana faha-5 (EDS 5) izy io ary mandinika ny tsy fahampiana izay iainan’ny ankizy ary mijery ireo lafiny tsy mifandray amin’ny ara-bola. Noho izany dia tena fomba fiasa vaovao tokoa izy ity ary mandinika ny tsy fahampiana mihatra amin'ny ankizy amin'ireto lafiny manaraka ireto: fahasalamana, sakafo, rano, fanadiovana, fanabeazana, trano fonenana, fiahiana ny ankizy ary ny fifandraisana. Izany hoe, ny lojikan'ity fomba fiasa ity dia mampiseho fa mety hiatrika tsy fahampiana lehibe ny zaza iray, amin'ny lafiny mahasoa, na dia ao anatin'ny tokantrano tsy mahantra aza izy. Fanampin'izany, ny fanadihadiana MODA dia manampy amin'ny fahatakarana tsara kokoa ny toe-javatra iainan’ny ankizy amin'ny alàlan'ny fampiasana fomba fiasa marolafy sy ny famantarana ny tsy fahampiana miantefa amin'ny ankizy iray, arakaraka ny toe-javatra ara-tsosialy sy demografika ary ara-kolontsaina iainany.

Anisan’ireo valin'ny fanadihadiana MODA ireto voalza manaraka ireto:

• Saika ny roa ampahatelon'ny zaza malagasy (66,9%) no tratry ny fahantrana marolafy. Saika tsy niova io taha io hatramin'ny taona 2018 raha tombanana ho 67,6% izany tamin’io fotoana io.

• Manodidina ny 1 amin'ny zaza malagasy dimy (18,4%) no lasibatry ny fahantrana lalina. Ity ampahany ity dia ambany kely kokoa noho ny hita tamin'ny taona 2018 (23,7%).

• Ny fahantrana marolafy dia miantraika bebe kokoa amin'ny ankizy any ambanivohitra (73%) noho ireo ankizy any an-tanàn-dehibe (34,2%).

• Ny faritra tena iharan’ny fahantrana marolafy dia: Betsiboka, Melaky, Menabe, Atsimo Andrefana, Androy, Anosy, Ihorombe, Atsimo Antsinanana izay ahitana ankizy maherin’ny 77,7% no miaina izany.

• Tena avo dia avo ny tahan’ny fahantrana lalina eo amin’ireo ankizy izay manana reny tsy nandeha an-tsekoly na tsy mahay mamaky teny sy manoratra, misara-panambadiana, ireo zaza fahatelo, ny ankizy izay manana ray tsy nandia fianarana, ny ankizy avy amin’ny tokantrano maro anaka, ny ankizy avy amin’ny tokantrano manana loham-pianakaviana kely taona, ankizy avy any amin’ny faritanin’i Toliara.

• Ny endriky ny tsy fahampiana dia miovaova arakaraka ny faritra misy azy. Ny ankizy monina any ambanivohitra dia iharan’ny tsy fahampiana kokoa noho ireo monina any an-tanàn-dehibe, saika amin’ny lafiny rehetra, afa-tsy eo amin’ny lafiny ara-tsakafo sy ara-pahasalamana.

• Raha jerena ny tsy fahampiana mifanindran-dàlana dia marihina fa ny 7,1%-n’ny zaza latsaky ny 5 taona dia tratry ny tsy fahampian-tsakafo miaraka amin’ny tsy fahalavorarian’ny lafiny fahasalamana sy ny lafiny maahakasika ny rano. Io taha io dia ambony kokoa any amin'ny faritra atsimo sy andrefan'ny nosy.

• Manodidina ny iray amin'ny ankizy fito (15%) 0 ka hatramin'ny 4 taona no ianjadian'ny tsy fahampian-tsakafo, miaro tsy fahatomombanan’ny trano fonenana sy ny lafiny fidiovana. Avo dia avo izany taha izany any amin’ny faritra atsimon’i Madagasikara

• Amin'ireo tovovavy dia 4,6% ihany no miaina tsy fahampiana eo amin'ny lafiny fifandraisana izay mifanindran-dàlana amin’ny lafiny trano fonenana sy ny fanambadiana aloha loatra, ary ny 5,6% amin’izy ireo no manana tsy fahampiana amin'ny lafiny fifandraisana, mifanindran-dàlana amin’ny lafiny trano fonenana sy ny fitondrana vohoka aloha loatra. Amin’ny ankapobeny dia mifanindran-dàlana ireo tsy fahampiana roa tonta ireo ary tena fahita any amin’ny faritra Ihorombe, Melaky ary Androy.

Ny Minisitry ny Toekarena sy ny Fitantanam-bola, Rtoa Rindra Hasimbelo Rabarinirinarison, tamin’ny lahateny izay notanterahany, dia nankasitraka ny fandraisana andraikitra, tamin’ny alàlan’ny fanatanterahana ny fanadihadiana MODA, satria ny firenena tsirairay dia efa eny amin’ny manasa-dàlana raha ny fanatrarana ny Tanjona amin’ny fampandrosoana maharitra (ODD) no resahana. Noho izany, ny fanadihadiana dia ahafahana manao jery todika ireo zava-bita hatreto. Ahafahana mitondra fanitsiana ho an’ireo taona ho avy ihany koa izany. Ankoatr'izay, amin'ny maha-reny azy, ny fahatanterahana ireo tanjona mifandraika amin'ny fahasalaman'ny zaza, indrindra ny ODD 2.2, dia tena mahaliana azy fatratra. Manasa ireo mpisehatra rehetra ihany koa izy mba hampihatra ireo vokatry ny fanadihadiana sy hampiasa izany amim-pahendrena mandritra izao vanim-potoana manan-danja izao.

Andriamatoa Solontena maharitry ny UNICEF mpisolo toerana dia nanantitrantitra fa ny UNICEF, ao anatin’ny andraikitra sahaniny, dia hanome vahaolana vaovao hatrany toy ny MODA, entina miatrika ireo fanamby maro mifandraika amin’ny fanatsarana ny toe-piainan’ny ankizy eto Madagasikara. Manome toky izy fa ny UNICEF dia manohana ny firenena amin'ny fanatrarana ny Tanjona amin’ny fampandrosoana maharitra.

Fifandraisana

Timothy James Irwin
Tompon'andraikitry ny serasera
UNICEF Madagascar

A propos d'UNICEF

L’UNICEF travaille dans les endroits les plus inhospitaliers du monde pour atteindre les enfants les plus défavorisés. Dans 190 pays et territoires, nous travaillons pour chaque enfant, partout, afin de construire un monde meilleur pour tous. 

Suivez l’UNICEF sur TwitterFacebook et Instagram