Fagniria, mariky ny fanantenana ho an’ny zaza varira malagasy

Zaza varira i Fagniria. Ny tantarany dia maneho amim-pireharehana ny fampiatiana sy ny tolona mitohy ho amin'ny fisitrahan’ny ankizy malagasy rehetra ny zon’izy ireo.

Lalaina Harisoa Ralaiarijaona
Sensibilisation à l'albinisme
UNICEF Madagascar/2022/Ralalaiarijaona
01 Jolay 2022

Fagniria no mpilalao fototra amin'ny angano noforonina izay andraisan’ny ankizy 26 anjara ao anatin’ny fankalazana ny Andro Iraisam-pirenena ho an'ny Fanairana mahakasika ny olona voan’ny Albinisma. Noho ny aretina mahazo azy satria voan’ny albinisma izy dia sarotra ho azy ny mandray anjara tsara anaty fiaraha-monina. Vokatry ny tsy fisian’ny loko eo amin’ny hoditra sy ny maso ary ny volo, izy irery no mitondra io aretina ara-fototarazo io amin’ireo mpiray tampo aminy. Izany toe-javatra mahazo azy izany dia mahatonga fifamaliana tsy ankiato eo amin’ny ray aman-dreniny, ka manosika ny reniny hanakalo azy ho setrin’ny volabe.

Ho fanatanterahana io fifanarahana io dia nafeniny ny reniny sy ny mpiray tsikombakomba taminy tany anaty lava-bato izy. Nikonainaina mafy anefa i Fagniria ka navoakan’ireo mpiandry omby sendra nandalo ary nentin’izy ireo niverina teny an-tanàna. Nanohina mafy ny mpiara-monina izany toe-javatra izany, ka nanamafy izy ireo fa zaza toy ny zaza rehetra i Fagniria ary mendrika ny ho raisina toy izany izy. Nisy fety lehibe nokarakaraina ho fanomezam-boninahitra azy ary nahazo fanomezana maromaro i Fagniria tamin’izany, izay nahafahany nanomboka fiainana vaovao. Tsapany ihany tamin’ny farany fa misy izy ary heverina ny fisiany, mihoatra nohon’ny fahasamihafana izay mahazo azy. Fanampin’izany, nandao ny reniny ny rainy manoloana io toe-javatra mampalahelo io.

Fagniria dia zaza tahaka ny zaza hafa rehetra ary mendrika ny ho raisina toy izany

Notsongaina tamina tantara marina

Ilay tantara dia avy amin'ny fijoroana vavolombelona nataon'i Ben, ankizy varira izay nanatrika ny atrik’asa. Nalaina an-keriny izy ary niverina tany amin’ny fianakaviany 5 andro taty aoriana; izy dia anisan’ireo trangana fakàna an-keriny miisa 13 nihatra tamin’ny ankizy varira ao amin’ny faritra 3 ao atsimon’i Madagasikara tao anatin’ny 2 taona. Amin'izao fotoana izao, mitohy ny fakana an-keriny ary toa an'i Ben, ireo ankizy varira sy ny fianakavian’izy ireo dia miaina anaty tahotra tsy tapaka. « Hatramin'ny nitrangan'ilay loza mahatsiravina tamin'ny Oktobra 2021 dia mailo izahay ary matahotra ny hiaina loza vaovao, » hoy i Mino, zokin'i Ben. 5 mianadahy izy ireo no voan’ity aretina manokana ity amin’izy 8 mianadahy mpiray tampo.

« Tsy milamina intsony izahay, na dia ao amin’ny trano bongonay aza, » hoy hatrany i Mino. Tsy izany tokoa mantsy fa norebireben’ny mpifanila vodirindrina taminy ny rahalahiny. Nisy ankizy iray hafa ihany koa izay nanatrika io atrik’asa io no nahodin’ny mpiantoka azy ka natakalony vola an’hetsiny Ariary. « Afaka nandositra aho rehefa nanaitra ny olona ny hiaka hiaka nataoko teo am-pandosirana, » hoy i Arie, 14 taona.

Ireo fihetsika ireo dia nohon’ny antony ara-bola ary koa ara-tantara ihany koa. Araka ny fiheverana sy ny finoana izay raiki-tampisaka amin'ny fiaraha-monina, ireo ankizy ireo dia manana hery manokana. Ny UNICEF sy ireo mpiara-miombon’antoka rehetra ao amin’ny fanjakana dia miray hina amin’ny fanamelohana izany fihetsika barbariana izany ary mandray andraikitra ho fiarovana ireo ankizy ireo. Ny fanapahan-kevitra noraisina tamin’ny faran’ilay atrik’asa niarahana tamin’ireo mpitondra fanjakana, mpitarika nentim-paharazana ary ireo mpikambana ao amin’ny fiarahamonim-pirenena mba hampitsaharana izao herisetra sy hiarovana ireto ankizy ireto dia mifandray indrindra amin’ny fanamafisana ny dina (fifanekena ara-tsosialy) ary koa ny fanentanana ireo mpitarika nentim-paharazana, izay mpitondra tenin’ny vondrom-piarahamonina.

Ben plongé dans son dessin pour illustrer le livre de conte
UNICEF Madagascar/2022/Ralalaiarijaona
I Ben mifantoka tanteraka amin’ny kisary izay ataony mba hanomezana aina ilay boky mirakitra angano
Olginah, au centre, est atteinte d’albinisme et s’intègre parfaitement pour illustrer le livre de conte
UNICEF Madagascar/2022/Ralalaiarijaona
Olginah, eo afovoany, voan’ny albinisma ary mety tsara amin’ny fanomezana aina ilay boky mirakitra angano

Ankizy toy ireo ankizy hafa

Tena niala voly i Ben nandritra ireo 3 andro nisian’ilay atrik’asa. Faly izy fa nanana anjara toerana niaraka tamin'ny namany, ka nanadino vetivety ny ratram-pony: indraindray mihomehy mafy izy, indraindray mifantoka amin'ny kisary ataony. Nampatsiahivin’i Ben ny maha-zava-dehibe ny fisitrahan’ny ankizy tsirairay zo mitovy isaky ny ambaratonga rehetra. Eo amin'ny lafiny fanabeazana indrindra indrindra, voamarika ny filàna manokana ho an'ny rafitra mampiaty  kokoa. « Zaza tia mandray anjara sy manan-tsaina i Ben. Noho ny olana amin’ny masony dia tsy maintsy manakaiky ny tabilao izy. Mba hahafahany manaraka ny programa dia ampandraisina anjara amin’ny fanaraha-maso hentitra ny fianakaviany, » hoy ny fanazavan’ny talen’ny sekoly fanabeazana fototra misy azy.

Misy fanavakavahana sy fanarabiana any ivelan'ny sekoly. Eto Madagasikara, ny ankizy varira dia miady mafy ho amin'ny fahazoana fitsaboana sahaza, tolotra ara-tsosialy fototra ary fiarovana araka ny lalàna ihany koa. « Misy fepetra noraisina mba hanaraha-maso sy hanomezana toky azy ireo: ampianarina ireo ankizy mba hanaraka hatrany ny làlana falehany isan’andro miala ao an-tranony mankany amin’ny sekoly, mampahafantatra ny olon-dehibe raha misy zavatra mampiahiahy, tsy miresaka amin’ny olon-tsy fantatra... », hoy hatrany izy.

I Ben dia mampatsiahy ny maha-zava-dehibe ny fisitrahan'ny ankizy tsirairay zo mitovy amin'ny ambaratonga rehetra.