Fandaharan’asa ifotony an’ny Tahirim-bolan’ny Firenena Mikambana ho an’ny fampandrosoana maharitra

dia mampivelatra fianakaviana maro any amin’ny faritra atsimon’i Madagasikara, na dia ao anatin’ny fahasahiranana aza

Irenée Ravelojaona
Fagnosera et Masy et leurs enfants
UNICEF Madagascar/2021/Ravelojaona
21 May 2021

Ny fiainan’i Fagnosea Alphonse sy Masy Suzanne, 40 sy 39 taona, avy any Tanandava, Distrika Amboasary Atsimo, Faritra Anosy (faritra atsimon’i Madagasikara) dia tena nihatsara tokoa ankehitriny. Na ireo zanany aza dia mbola mahatsiaro ny fahoriana niainan’izy ireo teo aloha.

« Mbola tsaroako foana ny hamafin’ny fiainanay andavan’andro. Ny tena nampalahelo ahy indrindra dia ny fikorontanan’ny fianaranay satria tsy nanam-bola i dada sy neny. Sarotra ho an’ireo ray aman-dreniko ny nandoa ny saram-pianarana sy ireo fitaovana tany an-tsekoly, ka nahatonga anay hijanona tao an-trano matetika, » hoy ny fitantaran’i Volasoa, vavimatoan’ny fianakaviana izay efa miverina any an-tsekoly ankehitriny.

Tsy nanana fanantenana firy ity fianakaviana ity satria na ny filàna fototr’izy ireo aza dia tsy voasahana: tsy nisakafo ara-dalàna izy ireo, tapatapaka ny fandehanan’ny ankizy an-tsekoly. Tamin’izany fotoana izany ihany koa dia nifamaly matetika izy mivady noho ny tsy fahampiana. « Maro loatra ireo zava-tsarotra sy olam-pifandraisana teo aminay mivady, » hoy i Masy.

Nitombo tsikelikely anefa ny fiovana rehefa nisitraka ny fandaharan’asa ifotony fiahiana ara-tsosialy «FAGNAVOTSE »  ity fianakaviana ity, izay adika tsotra hoe fanampiana sy fifanampiana. Vatsian’ny Tahirimbolan'ny Firenana Mikambana vola io fandaharan’asa io mba hanatrarana ny tanjon’ny fampandrosoana maharitra amin’ny taona 2030, miaraka amin’ny fanohanana ara-teknikan’ny efatra amin’ireo masoivohony.

Nisitraka ny fandaharan’asa fandefasam-bola FIAVOTA avy tamin’ny UNICEF ity fianakaviana ity ny taona 2016 mba hanohanana ara-bola ireo tokantrano tratry ny haintany sy mba hiantohana ny fianaran’ireo ankizy.

Ny taona 2020 indray dia nisitraka ny fandaharan’asan’ny FNUAP ho fiarovana amin’ny herisetra mifototra amin’ny maha-lahy sy vavy ary ny fandaharan’asa fiantohana ara-pambolena sy fiompiana izay tanterahan’ny Fandaharanasa iraisam-pirenena momba ny fanjarian-tsakafo (PAM) izy ireo.

Ao anatin’io fandaharan’asa FIAVOTA tanterahan’ny UNICEF io, dia nisitraka vola mitentina 90 000Ar  ho an’ny fanatsarana ny asa fidiram-bolany sy kojakoja samihafa ilaina ao an-tokantrano toy ny fitaovan-dakozia izy ireo. Nividy osy maromaro izy ireo mba hampiakarana ny fampiasam-bolany. Taty aoriana dia nahita loharanom-bola hafa i Fagnosea sy Masy mba hanatsarana ny andavan’androm-piainan’izy ireo sy hamenoana ny fidiram-bolany isam-bolana.

Ity fandaharan’asa ity ihany koa dia nahafahan’izy ireo nahazo vola mitentina 50 000ar na 13USD isaky ny roa volana. Tamin’ny alàlan’io vola io i Fagnosera sy Masy no niantoka ny fianaran’ireo zanany. I Volasoa, ilay vavimatoa rahateo dia efa any amin’ny lisea ankehitriny, kilasy 2nde, ary reharehan’ity fianakaviana ity izany.

Niverina indray ny fanantenana ho an’ity ankohonana ity; nivaha ny olana teo amin’ny lafim-piainany rehetra. « Afaka miantoka ny fahasalaman’ny zanakay izahay ankehitriny. Na dia tsy manam-bola andoavana ny saram-pitsaboana eo no ho eo aza izahay, dia matoky anay ny mpitsabo ka manao fizaham-pisalamana ireo ankizy hatrany », hoy ny fanazavan’i Masy.

Tamin’ity taona ity dia afaka nanangana ny tranony manokana izy ireo. Nihena rahateo ny olana teo amin’izy mivady satria izy ireo dia nisitraka fanohanana sy fanampiana ara-tsaina avy amin’ny mpiasa sosialy ao amin’ny CECJ ( Centre d’Ecoute et de Conseils Juridiques – Ivotoeram-pihainoana sy fanomezana torohevitra momba ny lalàna). Nanjary lasa môdely teo amin’ny fiaraha-monina nisy azy izy ireo.

Ankoatra izay, dia nahazo fiantohana ara-pambolena avy amin’ny PAM ihany koa i Fagnosea sy Masy. Mpikambana ao amin’ny fikambanan’ny tantsaha ho an’ny fitehirizam-bola sy findramam-bola antsoina hoe ZOTO (izay midika hoe ‘fahazotoana’ raha atao dikateny malalaka) izy ireo. Ny tanjon’ity fikambanana ity dia ny hanatsarana ny fari-piainan’ny mpikambana tsirairay. Namboly legioma marobe tamina toerana iombonana iray izy ireo ary nandray anjara tamin’ny latsakemboky ny mpikambana. Ny tahiry voaangona dia zaraina amin’ireo mpikambana rehefa afaka enim-bolana arakaraky ny vola narotsany, ary ny latsakemboka dia ampiasaina mba hifanampiana raha sendra misy fahafatesana na fiterahan’ny mpikambana. « Mahatsiaro faly tokoa izahay satria afaka manao ny adidinay, tsy eo anivon’ny ankohonana ihany fa eo amin’ny fiaraha-monina ihany koa, » izany no namehezan’i Fagnosea ny hafatra napetrany ho an’ireo fianakaviana hafa. Tsara ny manamarika fa eto Madagasikara, indrindra any amin’io foko io, ny fanatanterahana ny « adidy » izany hoe « ny anjara andraikitra eo amin’ny fiaraha-monina » dia mari-boninahitra sy mariky ny fahombiazana.

Mifanohitra amin’ireo tokantrano hafa, ny vokatry ny haintany izay namely ny faritra atsimo noho ny tsy fahampian’ny orana mitohy dia tsy nahatonga fahasahiranana ho an’ny fianakavian’i Fagnosea sy Masy. Noho ireo fanohanana maro samihafa azon’izy ireo dia afaka niatrika sedra kokoa izy ireo raha mitaha amin’izay efa niainany tany aloha.

Tao anatin’ny roa taona nanatanterahana ity fandaharan’asa ity dia nanamafy hatrany ny tohibelin’ny tokantrano miisa 6.000 tany atsimon’i Madagasikara izany, tany amin’ny kaominina Tanandava, Ifotaka sy Behara, Distrika Amboasary, raha ny marimarina kokoa.

Velom-panantenana indray i Fagnosea sy Masy ary ireo zanany. Afaka manatsara ny fari-piainany izy ireo ankehitriny na dia eo aza ny krizy izay miseho vokatry ny haintany izay mamely ny faritra atsimon’i Madagasikara, satria misitraka ireo fanampiana maro samihafa ao anatin’ny fandaharan’asa FIAVOTA izy ireo, izay tohanan'ny Foreign, Commonwealth and Development Office, Norad, SDG Fund ary KOICA.

Maison construite par Fagnosea et Masy cette année
UNICEF Madagascar/2021/Ravelojaona
Trano naorin'i Fagnosea sy Masy tamin'ity taona ity