Децата гледаат пријател пред да ја видат попреченоста

Отстранување на бариерите за инклузивно предучилишно образование

UNICEF MK
Малиот Михаил (4 години) кој има церебрална парализа ѕира од позади маса во градинка во Велес
UNICEF/2016/Georgiev
16 Јули 2018

Правото на предучилишно образование е основно право на сите деца. Тоа е исто така еден од најефикасните патишта за интеграција и инклузија. Затоа не е фер кога децата не посетуваат предучилишно образование само поради местото на живеење, етничкото потекло, богатството на семејеството или попреченоста. Во нашата земја само 0.5% од децата опфатени со предучилишно образование се деца со попреченост. Има многу причини за оваа состојба вклучително и мислењето на околу 50 отсто од јавноста кои не би прифатиле дете со физичка попреченост во исто одделение или градинка со деца без попреченост. Состојбата не е фер, но приказната за Михаил е една од оние што даваат надеж за промена.

Љупчо го гушка својот најдобар пријател Михаил кој има церебрална парализа во градинка во Велес
UNICEF/2016/Georgiev

Сите деца имаат огромни потенцијали. Кога се вклучени во квалитетни предучилишни програми заедно со своите врсници, децата со попреченост добиваат можности кои им се неопходни за да го остварат својот потенцијал. Михаил има четири години, живее во Велес и има церебрална парализа. Тој е едно од ретките деца со попреченост во земјава што оди во градинка. Најмногу сака да се игра со другите деца, особено со својот најдобар другар Љупчо.

Две момчиња на четири годишна возраст се смеат додека играат во градинка во Велес
UNICEF/2016/Georgiev

Она што го ограничува потенцијалот е кога луѓето прво ја гледаат попреченоста пред да го видат детето. Михаил и Љупчо станаа пријатели од првиот ден. Како и кај сите деца нивното пријателство се роди од уживањето во заеднички игри. „Најмногу сакам да играм со Мики трки со коли“, вели Љупчо.

Деца си играат на под во градинка во Велес. Михаил (4 години) бутка сина играчка автомобил
UNICEF/2016/Georgiev

Никој не би помислил дека трка со коли е спорт за деца, особено не за дете со церебрална парализа. Но Маја, воспитувачка во градинката „Дизни“, ОЈУДГ “Димче Мирчев“ — Велес, ја осмисли оваа игра за да може сите деца да играат без оглед на нивната попреченост. Всушност Маја ја смисли оваа игра по консултација со дефектолог. Во играта се бара децата да ги туркаат количките клекнати на колена и на тој начин да се движат заобиколувајќи разни пречки сè до целта. Оваа игра е соодветна за состојбата на Михаил, а во исто време препорачлива за зајакнување на мускулите.

Михаил (4 години) кој има церебрална парализа си игра со сино автомобилче- играчка на подот од градинка во Велес
UNICEF/2016/Georgiev

Сите деца имаат полза од опсежната методологија која инклузивните наставници ја применуваат за да одговорат на потребите на сите ученици — вклучувајчи ги и потребите на децата со попреченост. Во градинката што ја посетува Михаил сите деца уживаат во трката со коли и гласно ги бодрат учесниците. „Кога го вклучуваме Михаил во игри рамноправно со другите деца, тој ја зајакнува самодовербата и независноста. Бодрењето го прави да се чувствува горд на постигнатото, впрочем исто како и секое друго дете“, вели Маја.

Деца од градинка се собрани околу Михаил и го гушкаат својот другар кој има церебрална парализа
UNICEF/2016/Georgiev

Маја е иден обучувач за инклузивни практики во предучилишното образование. Таа учествуваше на сите работилници за инклузија на децата со попреченост во редовните градинки што досега ги поддржа УНИЦЕФ. "Обуките ми помогнаа да ги прилагодам постоечките содржини на потребите на децата, вклучително и децата со попреченост. Сè правиме заедно и гледаме Михаил да учествува во целост во сите активности," вели Маја.

Како сите деца, и децата со попреченост со себе носат порив за среќен и исполнет живот, витално учество во заедницата, како и порив за давање сопствен придонес во градењето инклузивно и одржливо општество. Но општеството може да биде правично само доколку ги вклучи сите деца, а децата со попреченост можат да бидат вклучени само доколку средината околу нив се промени и го поддржи нивното учество.