Pse kalendari i vonuar i vaksinimit mund të jetë i dëmshëm për fëmijët
Shumica e familjeve i vaksinojnë fëmijët e tyre në oraret e rekomanduara, por disa kujdestarë pyesin nëse një kalendar vaksinimi i vonuar ose alternativ është më i sigurt. Ja çfarë dimë nga më shumë se 75 vite kërkime mbi dhjetëra miliona fëmijë.
- Crnogorski
- English
- Shqip
Shumica dërrmuese e fëmijëve në mbarë botën i marrin vaksinat në kohën e rekomanduar. Pothuajse 17 nga çdo 20 foshnja, për shembull, kanë marrë tre dozat e rekomanduara të vaksinës kundër difterisë, tetanozit dhe kollës së mirë (DTP). Megjithatë, disa familje mendojnë të ndryshojnë ose vonojnë kalendarin e vaksinimit duke besuar se është më e sigurt për fëmijën e tyre.
Në fakt, një kalendar alternativ ose i vonuar i vaksinimit mund t'i vërë fëmijët në rrezik. Nuk ka asnjë provë që vonimi i imunizimeve ofron ndonjë përfitim për shëndetin e fëmijëve, qoftë afatshkurtër apo afatgjatë.
Ja çfarë dimë për vaksinimet në përgjithësi, dhe kalendaret alternative të vaksinimit në veçanti.
1. Vaksinimet e fëmijëve janë jashtëzakonisht të sigurta, ndërsa sëmundjet nga të cilat mbrojnë nuk janë.
Për më shumë se 75 vjet, shkencëtarët kanë studiuar nga afër shëndetin dhe zhvillimin afatshkurtër dhe afatgjatë të qindra miliona fëmijëve të vaksinuar në mbarë botën. Gjatë gjithë atyre viteve dhe miliona rasteve, nuk janë gjetur lidhje të besueshme midis vaksinave dhe autizmit, çrregullimeve auto-imune ose ndonjë gjendjeje tjetër shëndetësore afatgjatë. Gjithashtu, vaksinat nuk rrisin rrezikun e prekjes nga sëmundje të tjera infektive. Në fakt, ka dëshmi se vaksinat mund të ndihmojnë sistemin imunitar të luftojë edhe kundër atyre viruseve që nuk janë vaksinuar kundër tyre në mënyrë specifike.
Kur ndodhin efekte anësore nga vaksinimi, ato janë zakonisht të lehta dhe të përkohshme, si ënjtja në vendin e injektimit. Efektet anësore më të rënda, si anafilaksia (reaksioni alergjik), janë jashtëzakonisht të rralla. Ekziston, për shembull, një në një milion shanse për të përjetuar anafilaksinë pas vaksinës DTP. Çdo rrezik i vaksinimit duhet gjithashtu të peshohet kundrejt rreziqeve të sëmundjeve nga të cilat ato mbrojnë. Për shembull, nëse një foshnjë e pavaksinuar infektohet me pertusis (kollë e mirë), ata kanë një shans 1 në 20 për të zhvilluar komplikime të rënda shëndetësore që mund të çojnë në vdekje. Nëse një fëmijë i pavaksinuar infektohet me fruthin, ai ka një shans 1 në 500 të vdesë nëse është në një vend me të ardhura mesatare ose të larta. Në disa popullata në vendet me të ardhura më të ulëta, rreziku që një fëmijë i pavaksinuar të vdesë nga fruthi është shumë më i lartë.
Kjo do të thotë se rreziku i komplikimeve shëndetësore nga sëmundjet është shumë, shumë herë më i lartë se rreziku nga vaksinat.
2. Nëse vaksinat vonohen, fëmijët nuk mbrohen nga sëmundjet kur kanë më shumë nevojë për mbrojtje.
Për shkak se sistemi i tyre imunitar është ende në fazat e hershme të zhvillimit, foshnjat dhe fëmijët janë më pak të mbrojtur nga viruset dhe sëmundjet e tjera sesa të rriturit e shëndetshëm. Trupat dhe organet e tyre gjithashtu janë ende në zhvillim, që mund të nënkuptojë se një sëmundje që shkakton simptoma të lehta tek një i rritur i shëndetshëm mund të lërë një fëmijë me komplikime të rënda shëndetësore. Duke "mësuar" sistemet e tyre imune se si të njohin dhe luftojnë disa sëmundje, vaksinat ndihmojnë në zëvendësimin ndaj kësaj cenueshmërie.
Kjo është arsyeja pse shumica dërrmuese e të gjitha vdekjeve nga sëmundje si kolla e mirë dhe fruthi janë fëmijë të vegjël dhe foshnja. Mbrojtja më e mirë kundër ndërlikimeve dhe vdekjes nga këto sëmundje janë vaksinat. Pritja për të vaksinuar një foshnjë ose fëmijë kundër këtyre sëmundjeve i vë ata në rrezik të shtuar për t'u sëmurë rëndë, madje edhe për të vdekur, nëse dhe kur ekspozohen ndaj tyre.
Mjafton të shohim shifrat e përgjithshme të vdekshmërisë së fëmijëve për të kuptuar se çfarë ndikimi kanë pasur vaksinimet në shpëtimin e jetëve. Në vitin 1990, rreth 93 fëmijë në çdo 1000 fëmijë kanë vdekur para moshës pesë vjeçare. Sot, shkalla e vdekshmërisë është një e treta e këtij numri - 37 fëmijë për 1000. Pjesa më e madhe e kësaj është për shkak të programeve globale të vaksinimit.
Në fakt, gjatë 50 viteve të fundit, vaksinat kanë shpëtuar 154 milionë jetë. Shumica e tyre – 101 milionë jetë – ishin foshnje.
Për shkak se fëmijët janë më të ndjeshëm ndaj sëmundjeve kur janë më të vegjël, është e rëndësishme që ata të vaksinohen në kohë dhe që vaksinat të mos vonohen.
3. Nuk ka nevojë të "përhapen" vaksinat për të zvogëluar numrin e antigjeneve.
Disa njerëz besojnë gabimisht se kalendari i rregullt i vaksinimit paraqet shumë antigjene tek një foshnjë ose një fëmijë i vogël në të njëjtën kohë dhe se kjo mund të jetë e keqe për ta. Kjo është e pavërtetë.
Antigjenet janë pjesët e vogla të viruseve ose baktereve që, kur futen në trup, ndezin një përgjigje imune. Kjo është ajo që i bën vaksinat të funksionojnë.
Antigjenet janë kudo – edhe në kanalin e lindjes me foshnjën. Në fakt, numri i antigjeneve ndaj të cilëve një fëmijë është i ekspozuar nga çdo vaksinë, ose ndonjë kombinim i rekomanduar i vaksinave, është shumë më i ulët se ai ndaj të cilit ai ekspozohet në baza ditore në mjedisin e tij.
Sistemi imunitar i foshnjës është tepër i qëndrueshëm, i aftë për t'iu përgjigjur qindra e mijëra antigjeneve, baktereve dhe alergeneve çdo ditë. Marrja e disa vaksinave në të njëjtën kohë është e lehtë për sistemin e tyre imunitar dhe nuk përbën rrezik. Është vlerësuar se sistemet imunitare të foshnjave janë projektuar aq zgjuar, saqë ata mund t'i përgjigjen në mënyrë të sigurtë dhe efektive 10,000 vaksinave moderne të injektuara të gjitha në të njëjtën kohë.
Kjo është arsyeja pse studimet kanë zbuluar se fëmijët që kanë marrë vaksina kanë të njëjtat nivele të përgjithshme të ekspozimit të mëparshëm ndaj antigjenit si ata që nuk ishin vaksinuar. Vaksinat nuk e mposhtin sistemin imunitar; ato thjesht e ndihmojnë atë të njohë dhe të luftojë sëmundje specifike pa shtuar ndonjë ngarkesë shtesë.
Vlen gjithashtu të kujtohet se numri i antigjeneve në një vaksinë është shumë më i ulët se sa ekspozohet një fëmijë kur ekspozohet ndaj vetë një sëmundjeje.
Për më tepër, numri i antigjeneve ndaj të cilëve fëmijët ekspozohen në vaksina ka rënë me kalimin e kohës. Numri i vaksinave që ofrohen rregullisht është rritur gjatë dekadave të fundit. Por numri i përgjithshëm i antigjeneve në këto vaksina ka rënë nga më shumë se 3200 në 320.
4. Marrja e disa vaksinave në të njëjtën kohë nuk e dobëson sistemin imunitar të fëmijës.
Nuk ka asnjë dëshmi që numri i vaksinave që u jepen fëmijëve, ose antigjenet brenda tyre, rrisin rrezikun për infeksione ose ndonjë gjendje shëndetësore.
Studime të shumta kanë shqyrtuar nëse fëmijët e vaksinuar kanë pak a shumë gjasa të sëmuren nga një infeksion kundër të cilit nuk janë vaksinuar, krahasuar me fëmijët e pavaksinuar.
Ata kanë gjetur në masë të madhe se fëmijët që marrin vaksina nuk kanë më shumë gjasa të sëmuren nga infeksione të palidhura sesa fëmijët që nuk janë vaksinuar. Në fakt, rreziku reduktohet ndjeshëm.
Për shembull, gjatë tre muajve pas marrjes së vaksinës së fruthit, shytave dhe rubeolës (MMR), fëmijët e vaksinuar nuk kishin më shumë gjasa të merrnin as një infeksion bakterial ose viral të palidhur sesa fëmijët që nuk ishin vaksinuar. Kjo demonstron një lloj mbrojtjeje të tërthortë, ku vaksinat mund të mbrojnë në mënyrë indirekte kundër infeksioneve të tjera, duke forcuar më tej mbrojtjen imune të fëmijës. Një studim tjetër zbuloi se fëmijët tre muajsh që morën vaksinat kundër difterisë, kollës së mirë, tetanozit, HiB dhe poliomielitit të gjithë në të njëjtën kohë kishin më pak gjasa të kishin infeksione të palidhura më pas sesa fëmijët që nuk ishin vaksinuar.
5. Sasia e aluminit të përdorur në kalendarin normal të rekomanduar është e sigurt dhe nuk ka nevojë të shpërndahet.
Alumini është përdorur në vaksina që nga viti 1926. Përdoret si një "adjuvant/ndihmës", i cili ndihmon sistemin imunitar të përgjigjet ndaj një vaksine, për shembull duke e mbajtur vaksinën në vendin e injektimit pak më gjatë. Ndërsa mund të shkaktojë reaksione lokale, afatshkurtra si ënjtja, gati 100 vjet kërkime nuk kanë gjetur asnjë arsye për shqetësim në lidhje me efektet e shpeshta, të rënda ose afatgjata, duke përfshirë neurotoksikologjinë.
Ndërkohë, studimet kanë zbuluar se nuk ka dallim në sasinë e aluminit në gjakun e fëmijëve që janë dhe që nuk janë vaksinuar.
Alumini është një element natyror që vjen nga korja e Tokës. Është kudo, duke përfshirë ushqimin dhe ujin tonë. Si të rritur, ne zakonisht konsumojmë pesë deri në 10 mg alumin në ditë në ushqimin tonë krahasuar me mesataren prej 0,125 deri në 0,5 miligramë alumini për dozë vaksine. Foshnjat dhe fëmijët konsumojnë gjithashtu alumin. Është në formulën për foshnjat dhe ushqimin për fëmijë, si dhe në përbërës të tjerë të përditshëm si pluhuri për pjekje.
Është e vërtetë që trupi ynë thith shumë më pak alumin kur e hamë sesa kur injektohet. Megjithatë, edhe kur injektohet, ne jemi shumë efikas në eliminimin e aluminit nga sistemet tona. Pasi hyn në gjakun tonë, alumini eliminohet nga veshkat. Pesëdhjetë për qind e aluminit eliminohet nga trupi ynë pas 24 orësh, 85 për qind eliminohet brenda dy javësh dhe 96 për qind eliminohet brenda tre viteve. Sasia e vogël e aluminit të përdorur në vaksina përpunohet shpejt dhe në mënyrë të sigurt nga trupi.
Sigurisht, të kesh sasi shumë të larta të çdo substance, duke përfshirë aluminin, mund të jetë e dëmshme, vaksinat përdorin vetëm sasi të vogla dhe të sigurta alumini për të ndihmuar në forcimin e përgjigjes imune. Kjo nuk është specifike për aluminin: edhe konsumimi i tepërt i ujit ose oksigjenit mund t'ju vrasë. Por kjo është arsyeja pse autoritetet e shëndetit publik vendosin kufijtë e aluminit për vaksinat, të cilat gjithashtu marrin parasysh që disa mund të administrohen menjëherë.