Որո՞նք են կանաչ հմտությունները

Կլիմայական ճգնաժամը մեր ժամանակի ամենահրատապ մարտահրավերներից մեկն է, և այն ինքնուրույն չի հաղթահարվի:

Երեխաներին նախապատրաստելու և բոլորի համար կայուն ապագա ապահովելու ամենակարևոր ուղիներից մեկը նրանց կրթելն է և  այսպես կոչված «կանաչ հմտություններ» փոխանցելը: Կանաչ հմտություններ ասելով հասկանում ենք այն գիտելիքը, կարողությունները, արժեքներն ու վերաբերմունքը, որ հարկավոր են՝ շրջակա միջավայրը հարգող, ռեսուրսները ճիշտ օգտագործող և կայուն հասարակությունում ապրելու համար:

Երեխաները կրթության միջոցով են հասկանում իրենց շրջապատող աշխարհը: Փոքր երեխաներին սովորեցնում ենք, օրինակ, որ գնդակը ընկնում է գետնին ձգողականության շնորհիվ, որ ջուրը սառույց է դառնում, երբ ջերմաստիճանը ցածր է, և որ բույսը աճում է սերմից: Սակայն աշխարհը փոխվում է, և այն, ինչ սովորեցնում ենք երեխաներին, պետք է համալրվի նոր գիտելիքով․ լինի դա ուսուցում այն մասին, թե ինչպես են կապված էկոհամակարգերը, ինչու է օզոնային շերտը պաշտպանում Երկիրը, և թե ինչու է մթնոլորտում ածխածինը առաջացնում ջերմաստիճանի բարձրացում և թե ինչու է կարևոր ու ինչպես խնայել հիմնական ռեսուրսները:

Առաջին հայացքից այս հմտությունները կարող են թվալ «անջատ» կրթության այլ առարկաներից, սակայն կլիման և շրջակա միջավայրը ազդեցություն ունեն դպրոցական բոլոր առարկաների վրա և վերաբերում են երեխաների կյանքի յուրաքանչյուր ոլորտի։ Այդ պատճառով է, որ դրանց ուսուցումը պետք է ներառել ուսումնական բոլոր բնագավառներում և փուլերում:

Կանաչ հմտությունները նաև կարևոր են աշխատաշուկայի տեսանկյունից: Քանի որ կլիմայական ճգնաժամը շարունակվում է, յուրաքանչյուր ոլորտում ավելի ու ավելի շատ պահանջ կա մասնագետների, որոնք տիրապետում են կայուն զարգացման և շրջակա միջավայրի վերաբերյալ գիտելիքի: Մասնավորապես, գյուղատնտեսներ, որոնք մասնագիտացած են ցածր ածխածնային տեխնոլոգիաների մեջ, ինժեներներ, որոնք կառուցում են ծովային հողմատուրբիններ, կամ ճարտարապետներ, որոնք նախագծում են էներգաարդյունավետ շենքեր: Ինչպես նաև նրանց, ովքեր աշխատում են վայրի բնության և բնական միջավայրի պաշտպանության համար, ինչպիսիք են բնապահպան գիտնականները, անտառային տնտեսության աշխատողները և բնապահպանները:

Այդ թվում են նաև բազմաթիվ մասնագիտություններ, որոնք կարող են չդիտվել որպես «կանաչ աշխատատեղեր», սակայն կարևոր դերակատարություն ունեն ավելի կայուն հասարակությունում, օրինակ՝ հեծանիվի մեխանիկները, գնացքների մեքենավարները կամ կլիմայի ոլորտում մասնագիտացած ուսուցիչները: Այս կոնտեքստում կարող ենք ու պետք է նաև դիտարկենք գյուտարարներին, մտքի առաջնորդներին և ստեղծագործողներին, որոնք պատկերացնում և ստեղծում են լուծումներ ավելի կայուն մոլորակ ունենալու համար:

Որքան ավելի շատ աջակցություն և կրթություն կարողանանք տրամադրել երեխաներին ամենավաղ տարիքից, մեր բնակչությունը այնքան ավելի շատ կներգրավվի կլիմայի խնդիրների լուծման գործընթացին՝ ավելի կանաչ Հայաստան ունենալու համար:

Դպրոցական ուսումնական ծրագրերում ներառելով կլիմայի վերաբերյալ կրթությունը և կանաչ հմտությունները՝ մենք կարող ենք կրթել տեղեկացված և նախաձեռնող անհատների սերունդ, որոնք ունեն կլիմայի փոփոխությանը հարմարվելու և շրջակա միջավայրի կայունությունը պաշտպանելու համար անհրաժեշտ տեսլական և հմտություններ:

Աշխարհում, որտեղ ջերմաստիճանն արագ բարձրանում է, ջերմային ալիքները, ջրհեղեղները և կլիմայական այլ աղետներն ավելի տարածված են դարձել, և բնական միջավայրերը փլուզվում են, կլիմայական հմտությունները նույնքան անհրաժեշտ են, որքան գրել ու կարդալ սովորելը: Եվ դրանք ապագայում կշարունակեն դառնալ ավելի ու ավելի հրատապ:

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ն արդեն իսկ մշակել է միջին և ավագ դասարաններում կանաչ հմտությունների ուսուցմանը նպաստող երկու ձեռնարկ, որ ուսուցիչները կարող են օգտագործել նախագծային կամ այլ տիպի աշխատանքներ ձեռնարկելիս.

• Կլիմայի փոփոխություն. կրթության կազմակերպում
• Կլիմայի փոփոխություն. ինչպես իրականացնել ուսումնական նախագծային աշխատանքներ

Ահա, թե ինչ կարող են անել ծնողները շրջակա միջավայրի մասին հոգացող երեխաներ դաստիարակելու համար։