Sistemi i mbrojtjes së fëmijëve

Roli i UNICEF-it në Shqipëri është të krijoje ura bashkepunimi me shume aktore, në mbështetje të ndërtimit të sistemit të mbrojtjes së fëmijëve, që trajton ne menyre te barabarte qasjet parandaluese dhe reaguese.

Mbrojtja e fëmijëve
UNICEF/ALB/2016/Giacomo Pirozzi

Sfida

Në vitet e fundit, Shqipëria ka bërë përpjekje të jashtëzakonshme për hedhjen e themeleve në Sistemin e Mbrojtjes së Fëmijëve. Kuadri bazë ligjor dhe i politikave për mbrojtjen e Fëmijëve u përforcua dukshëm në vitin 2017, me miratimin e Ligjit të ri për të Drejtat dhe Mbrojtjen e Fëmijës dhe Kodin e Drejtësisë Penale për të Miturit, të hartuara me mbështetjen e pakushtëzuar të UNICEF-it.

Agjencia Shtetërore për të Drejtat dhe Mbrojtjen e Fëmijëve, që është një entitet i përkushtuar institucional,  ngriti një rrjet vendor të Punonjësve për Mbrojtjen së Fëmijëve (PMF), i cili zgjeroi mbulimin e shërbimeve të Mbrojtjes së Fëmijëve në të gjithë vendin. Procesi është në përputhje me qasjen e "ndërtimit të sistemeve" për mbrojtjen e fëmijëve, i përqendruar në trajtimin e shkaqeve rrënjësore të cenueshmërisë së fëmijëve, dhe jo vetëm të simptomave. Megjithatë, i gjithë sistemi është në fillimet e tij dhe kërkon mbështetje të konsiderueshme, veçanërisht në nivelin e ofrimit të shërbimeve.

Dispozitat e reja ligjore i kërkojnë bashkive që të sigurojnë të paktën një PMF me kohë të plotë nëse numri i fëmijëve në atë bashki arrin në mbi 3,000. Në të kundërt, PMF-të konsiderohen me kohë të pjesshme. Gjithashtu, ligji kërkon që PMF-të të kenë njohuri dhe përvojë në punët sociale. Por nuk është e njëjta situatë për vitin 2018:

Krahas deficitit për sa i përket fuqisë punëtore të kualifikuar në dispozicion, dobësia më e madhe e sistemit vërehet në shpërndarjen e pabarabartë të burimeve dhe kapaciteteve të nevojshme. Sipas Agjencisë Shtetërore për të Drejtat dhe Mbrojtjen e Fëmijëve, ka dallime të mëdha në numrin e rasteve të raportuara nga PMF të ndryshëm në vit. Në fakt, nga 209 PMF ekzistues, vetëm 83 PMF kanë raportuar të kenë menaxhuar një (apo më shumë) raste të mbrojtjes së fëmijëve në vitin 2016.

Mbrojtja e fëmijëve
UNICEF/ALB/2016/Giacomo Pirozzi

Pa veprime urgjente, sistemi i mbrojtjes së fëmijëve në Shqipëri, dhe fuqia e tij punëtore, mund të diskreditohet nga paaftësia e vazhdueshme për të mbrojtur fëmijët.

Zgjidhja

UNICEF Shqipëri mbështet Qeverinë Shqiptare në ndërtimin dhe fuqizimin e një sistemi gjithëpërfshirës dhe efikas për mbrojtjen e të gjithë fëmijëve. Shtyllat kryesore të kësaj strategjie janë:

-   Përmirësimi i kuadrit ligjor dhe atij të politikave për mbrojtjen e fëmijëve;

-   Fuqizimi i mekanizmave dhe kapaciteteve të fuqisë punëtore së mbrojtjes së fëmijëve për parandalim, identifikim, menaxhim e rasteve dhe reagimin ndaj rasteve të dhunës, abuzimit, shfrytëzimit dhe neglizhimit të fëmijëve; dhe

-   Ndërgjegjësimi i gjerë publik më qëllim ndryshimin e normave sociale dhe rritjen e numrit të raportimeve të rasteve për mbrojtjen e fëmijëve.

UNICEF mbështet zbatimin e menjëhershëm të Nenit 46 të ligjit për të drejtat dhe mbrojtjen e fëmijëve, që i detyron bashkitë (Shërbimet Sociale) të përfshijnë çështjet që kanë të bëjnë me mbrojtjen e fëmijëve në planet e tyre vendore dhe të lehtësojnë zbatimin kuptimplotë të këtyre planeve.

 

UNICEF-i luan rol të rëndësishëm në mbledhjen e aktorëve për të siguruar një bashkëpunim të ngushtë kombëtar midis palëve të interesit të Mbrojtjes së Fëmijëve për të shembur pengesat dhe për të trajtuar vështirësitë kritike që hasen lidhur me kapacitete të fuqisë punëtore për mbrojtjen e fëmijëve përmes një fronti të bashkuar. Duke pasur parasysh këtë synim,UNICEF-i nënshkroi në vitin 2018 një marrëveshje bashkëpunimi afatgjatë në fushën e Mbrojtjes së Fëmijëve me Save the Children, WorldVision, TerredesHommes dhe zyrat e OSBE-së në Shqipëri.

Ndryshimet e mëdha lidhur me ndërgjegjësimin dhe sjelljen publike për mbrojtjen e fëmijëve UNICEF-ii mundëson përmes përfshirjes së edukuesve bashkëmoshatarë,  fëmijëve dhe kampionëve të mbrojtjes së fëmijëve në çdo nismë lidhur me kuadrin e programit të Mbrojtjes së Fëmijëve. 

Burimet

Këto burime përfaqësojnë vetëm një pjesëz të materialeve të përzgjedhura nga UNICEF-i botërisht dhe nga partnerët e tij në Shqipëri. Lista përditësohet rregullisht në mënyrë që të përfshijë informacionet më të fundit.