Konventa e të drejtave të fëmijëve (KDF)

Advokojmë për të drejtat e fëmijëve

Konventa e të drejtave të fëmijëve (KDF)
© UNICEF/Giacomo Pirozzi

Advokojmë për të drejtat e fëmijëve

Shpesh, shumica e shteteve besojnë se duke paraqitur raporte periodike te Komiteti i Kombeve të Bashkuara në Gjenevë, puna e tyre ka përfunduar, por sipas pikëpamjes sonë kjo nuk është e mjaftueshme.
Konventa e të drejtave të fëmijëve (KDF), që në vetvete përbëhet nga një numër standardesh dhe detyrimesh të panegociueshme, për të cilat është rënë dakord botërisht, ofron mbrojtje dhe përkrahje për të drejtat e fëmijëve. Në miratimin e Konventës, komuniteti ndërkombëtar kuptoi se njerëzit nën 18 vjeç shpesh kishin nevojë për një kujdes dhe mbrojtje të veçantë, gjë që për të rriturit nuk nevojitej. Asambleja e Republikës së Shqipërisë ratifikoi Konventën për të Drejtat e Fëmijëve me ligjin Nr. 7531, më 11 dhjetor 1991. Konventa për të drejtat e fëmijëve në gjuhën angleze (Convention on the Rights of the Child in English language)

Vëzhgimet përmbyllëse në anglisht dhe shqip(jo përkthim zyrtar), janë diskutuar gjerësisht me palët kyçe të interesit në Shqipëri, për të krijuar një axhendë të plotë për vitin 2013 dhe më pas.

Për të ndihmuar në ndalimin e rritjes së abuzimit dhe shfrytëzimit të fëmijëve në mbarë botën, Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara, në vitin 2000 miratoi dy protokolle opsionalë për Konventën, në mënyrë që të rriste mbrojtjen e fëmijëve nga përfshirja në konflikte të armatosura dhe nga shfrytëzimi seksual.


Ratifikimi i KDF dhe protokollet e saj opsionalë kanë pasur një ndikim pozitiv për zhvillimin e legjislacionit dhe politikave në vend. Megjithatë, ka një mungesë të përgjithshme për burimet e përshtatshme të alokuara për sigurimin e zbatimit të saj.

Raporti i qeverisë shqiptare në Gjenevë

Nënshkrimi i KDF është një hap përpara që çdo qeveri bën për të mbrojtur të drejtat e fëmijëve, por pa planifikim, zbatim, koordinim dhe burime të mira, të gjitha premtimet do të mbeten fjalë boshe. Si të gjitha traktatet e të drejtave të njeriut, Konventa e të drejtave të fëmijëve përmban nene që tregojnë se si do të monitorohet përputhshmëria e qeverive me traktatin.

Për ta arritur këtë kërkohet që qeveria t’i bëjë gjerësisht të njohura të drejtat e përfshira në Konventë, si për të rriturit edhe për fëmijët; i kërkohet shteteve të raportojnë çdo pesë vite mbi përpjekjet e tyre për zbatimin e Konventës dhe nxit bashkëpunimin ndërkombëtar në zbatimin e Konventës, veçanërisht me agjencitë e specializuara të Kombeve të Bashkuara, siç është UNICEF.

Bazuar në Nenin 44 të KDF dhe Rekomandimin 81 të Vëzhgimeve Përfundimtare të Komitetit të KDF, Shqipëria ka paraqitur raportin e dytë, e tretë dhe të katërt, që është hartuar në përputhje me Direktivat e Përgjithshme të Komitetit të KDF, për sa i përket planit dhe përmbajtjes së raporteve periodike dhe anekseve të këtyre Udhëzimeve. Raporti përmban informacione mbi masat e marra nga Shqipëria për të zbatuar KDF në përputhje me detyrimet që rrjedhin nga Neni 44/1/b/2. Dokumenti i tanishëm përmban progresin e bërë nga vendi që prej raportit të parë, 2001-2009, ndryshimet e pasqyruara në kuadrin ligjor dhe administrativ për të mundësuar zbatimin e dispozitave të Konventës dhe masat e marra për të zbatuar në praktikë vëzhgimet përfundimtare të Komitetit të KDF. Komiteti i Kombeve të Bashkuara për të drejtat e fëmijëve, në 61 seancat e tij të mbajtura në Gjenevë, e mori parasysh raportin e paraqitur nga qeveria shqiptare sipas nenit 44 të Konventës së të drejtave të fëmijëve. Ekipi i përbërë nga zyrtarë të qeverisë dhe specialistë joqeveritarë morën pjesë në dialogun e Shqipërisë me Komitetin e KDF më 25 dhe 26 shtator 2012, në Gjenevë.

 
Monitorimi i të drejtave të fëmijëve është një detyrim. Themeluar në vitin 2006, Agjencia shtetërore për mbrojtjen e të drejtave të fëmijëve (State Agency for the Protection of Children’s Rights [SAPCR]) është përgjegjëse për të nxjerr në pah se kush nuk po i gëzon cilat të drejta, identifikimin e kufizimeve dhe pengesave për të realizuar këto të drejta dhe përcaktimin se çfarë synojnë të bëjnë qeveritë për t’i kapërcyer këto sfida. Agjencia Shtetërore për mbrojtjen e të drejtave të fëmijëve punon për të:

 

  • Monitoruar zbatimin e ligjit Nr. 10347 dhe bashkërendon punën e autoriteteve shtetërore përgjegjëse për të drejtat e fëmijëve;
  • Propozuar direktiva për funksionimin e Njësive të të drejtave të fëmijëve dhe mbrojtjes së fëmijëve në strukturat e qeverisjes vendore (Child Rights Units and Child Protection Units in local government structures);
  • Ofruar mbështetje teknike për institucionet në qeveritë qendrore dhe vendore, dhe shoqërinë civile që punon për të drejtat e fëmijëve;
  • Rregulluar masat për entet që dhunojnë dispozitat e ligjit Nr. 10347.

Situata e të drejtave të fëmijëve dhe e zbatimit të Konventës së Kombeve të Bashkuara për të drejtat e fëmijëve.


Ky është raporti alternativ i parë mbi zbatimin e Konventës së Kombeve të Bashkuar për të drejtat e fëmijëve, i përgatitur nga Aleanca e Fëmijëve. Aleanca është koalicioni, ose rrjeti, më i madh i organizatave të fëmijëve në Shqipëri, me një anëtarësi prej 150 organizatash të shoqërisë civile. Përmes këtij raporti Aleanca kërkon të hedhë dritë mbi situatën të drejtave të fëmijëve në Shqipëri, si për sa i përket zbatimit dhe përputhshmërisë me Konventën, edhe për sa i përket shkeljeve të këtyre standardeve. Në këtë drejtim, ky raport është plotësues i raportit të vendit i paraqitur nga Shqipëria në Komisionin e të drejtave të fëmijëve, i cili raporton për periudhën 2005-2009.


Nisur nga kjo pikëpamje, ne i nxisim institucionet shtetërore shqiptare të analizojnë me kujdes treguesit e mirëqenies kur monitorohen të drejtat e fëmijëve. Qasja e dymbëdhjetë observatorëve për të monitoruar zbatimin e të drejtave të fëmijëve në Shqipëri (Observatories to monitor the implementation of children’s rights in Albania) krijoi një kulturë të re të raportimit në Shqipëri. Ata krijuan bazat për kontributin e shoqërisë civile në kërkimin shkencor për situatën e fëmijëve dhe mbledhin të dhëna dhe tregues nga departamentet e shëndetit, edukimit dhe mbrojtjes sociale, në nivel rajonal dhe vendor. Observatorët përgatisin raporte vjetore për progresin e zbatimit të politikave për realizimin e të drejtave të fëmijëve në rajon.
Zyra e Avokatit të popullit në Shqipëri, bazuar në rekomandimet e Komitetit për të drejtat e fëmijëve krijoi një nënseksion të ri për fëmijët me burime të përshtatshme financiare, njerëzore dhe teknike.