Số liệu mới: Những bước tiến không đồng bộ cho trẻ em gái vị thành niên trong 30 năm qua

NEW YORK, ngày 7 tháng 3 năm 2025 – Dù chúng ta đã đạt được những thành tựu đáng kể trong giáo dục trong suốt ba thập kỷ qua, hàng triệu trẻ em gái vị thành niên trên thế giới vẫn đang bị bỏ lại phía sau: các em không được đến trường, thiếu các kỹ năng cần thiết cho tương lai, chưa được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ y tế thiết yếu, và vẫn có nguy cơ phải đối mặt với những hủ tục như tảo hôn, cắt bỏ bộ phận sinh dục nữ, bạo lực và xâm hại.

Trước thềm Ngày Quốc tế Phụ nữ, UNICEF, Plan International và UN Women vừa công bố báo cáo mới với tên gọi Những thay đổi đối với Quyền của trẻ em gái vị thành niên trong 30 năm qua. Báo cáo phân tích sự thay đổi trong cuộc sống của trẻ em gái vị thành niên kể từ khi Cương lĩnh Hành động Bắc Kinh được 189 chính phủ thông qua vào năm 1995.

Những số liệu quan trọng từ báo cáo bao gồm: 

Giáo dục, đào tạo và kỹ năng số:

• Số lượng trẻ em gái không được đến trường đã giảm 39% trong 20 năm qua, nhưng vẫn còn 122 triệu em bị bỏ lại phía sau. Ở Nam Á, trẻ em gái 15-19 tuổi có nguy cơ không đi học, không có việc làm hoặc không được đào tạo cao gấp ba lần so với trẻ em trai.
• Gần 4 trên 10 trẻ em gái vị thành niên và phụ nữ trẻ không hoàn thành bậc trung học phổ thông. Trẻ em gái ở vùng nông thôn, có hoàn cảnh khó khăn hoặc thuộc các nhóm yếu thế có nguy cơ bỏ học cao hơn.
• Số lượng trẻ em gái vị thành niên và phụ nữ trẻ không biết đọc, biết viết đã giảm một nửa trong ba thập kỷ qua, nhưng vẫn còn gần 50 triệu em không thể đọc hoặc viết một câu đơn giản.
• 9 trên 10 trẻ em gái vị thành niên và phụ nữ trẻ ở các nước thu nhập thấp không có quyền tiếp cận internet, trong khi nam giới cùng độ tuổi có khả năng truy cập cao gấp đôi.

Bạo lực trên cơ sở giới:

• Gần 1 trên 4 trẻ em gái vị thành niên từng kết hôn hoặc sống chung đã bị bạo lực bởi bạn tình. Hiện có 50 triệu trẻ em gái còn sống từng là nạn nhân của bạo lực tình dục.
• Hơn 1/3 trẻ em gái và trai 15-19 tuổi trên thế giới cho rằng người chồng có lý do chính đáng để đánh vợ trong một số trường hợp nhất định.

Hủ tục:

• Tỷ lệ cắt bỏ bộ phận sinh dục nữ đang giảm. Ở các quốc gia như Burkina Faso và Liberia, số trẻ em gái phải chịu tập tục này trong 30 năm qua đã giảm một nửa. Tuy nhiên, tốc độ suy giảm trên toàn cầu cần nhanh hơn gấp 27 lần thì chúng ta mới đạt được mục tiêu xóa bỏ hủ tục này vào năm 2030. 
• Tỷ lệ tảo hôn đã giảm so với 25 năm trước, nhưng vẫn còn 1 trên 5 trẻ em gái kết hôn khi chưa đủ 18 tuổi. Nam Á có tiến bộ đáng kể, trong khi khu vực Mỹ Latinh và Caribe chưa có sự thay đổi nào trong 25 năm qua.

Sức khỏe và phúc lợi:

• Số ca sinh con ở trẻ em gái vị thành niên trên toàn cầu đã giảm gần một nửa trong 30 năm qua. Tuy nhiên, dự kiến vẫn có gần 12 triệu trẻ em gái 15-19 tuổi sinh con vào năm 2025. Đối với trẻ em gái từ 10-14 tuổi, độ tuổi mà mang thai là đặc biệt nguy hiểm, con số ước tính là hơn 325.000.
• Biến chứng thai sản là nguyên nhân của 1 trên 23 ca tử vong ở trẻ em gái vị thành niên 15-19 tuổi trên thế giới.
• Tỷ lệ trẻ em gái vị thành niên suy dinh dưỡng giảm nhẹ từ 10% xuống 8% trong ba thập kỷ qua.

Báo cáo nhấn mạnh sự cần thiết của những hành động mang tính toàn cầu để khai phá tiềm năng to lớn của trẻ em gái vị thành niên và đưa ra những khuyến nghị sau:

• Nâng cao tiếng nói của trẻ em gái và hỗ trợ các em vận động chính sách về những vấn đề ảnh hưởng đến cuộc sống của các em.
• Tập trung vào các lĩnh vực mà các thành quả đang có dấu hiệu chững lại và được trẻ em gái quan tâm nhất, ví dụ như thu hẹp khoảng cách trong giáo dục, kỹ năng và đào tạo, đồng thời cân nhắc các xu hướng mới trên toàn cầu.
• Sử dụng dữ liệu và bằng chứng để tập trung đầu tư nguồn lực vào những vấn đề nghiêm trọng và cấp bách nhất nhất, thúc đẩy thay đổi trên quy mô rộng và phối hợp hành động một cách có chiến lược và mục tiêu cụ thể – đặc biệt là trong việc tăng cường quyền năng kinh tế và đảm bảo trẻ em gái có các kỹ năng và nguồn lực cần thiết để phát triển.

Trích dẫn từ các nhà lãnh đạo:

"Trẻ em gái vị thành niên là một lực lượng mạnh mẽ có thể thúc đẩy sự thay đổi toàn cầu. Nếu được hỗ trợ đúng thời điểm, các em có thể góp phần thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững và định hình lại thế giới của chúng ta," bà Catherine Russell, Giám đốc Điều hành UNICEF, phát biểu. "Đầu tư vào các lĩnh vực thiết yếu như giáo dục, phát triển kỹ năng, bảo vệ trẻ em, y tế và dinh dưỡng có thể giúp khai phá tiềm năng của trẻ em gái trên toàn thế giới, đồng thời mang lại lợi ích cho cả cộng đồng và quốc gia."

Bà Kathleen Sherwin, Giám đốc Chiến lược và Gắn kết của Plan International, cho biết: "Nhờ những nỗ lực không ngừng trong việc xóa bỏ bất bình đẳng giới, cơ hội đến trường của trẻ em gái ngày nay cao hơn nhiều so với ba thập kỷ trước, và nguy cơ kết hôn hoặc mang thai khi còn nhỏ đã giảm đáng kể. Đây là những thành tựu đáng ghi nhận – nhưng những tiến bộ này vẫn còn mong manh, không đồng bộ và luôn bị đe dọa. Vẫn còn quá nhiều trẻ em gái phải đối mặt với sự phân biệt đối xử và bạo lực chỉ vì các em là nữ. Chúng ta phải tiếp tục đấu tranh vì bình đẳng giới, đồng hành cùng trẻ em gái, phụ nữ và những người ủng hộ bình đẳng giới trên toàn cầu."

Bà Sima Bahous, Giám đốc Điều hành UN Women, nhấn mạnh: "Quá nhiều trẻ em gái vị thành niên vẫn phải chịu cảnh bạo lực, bị hạn chế việc học và thiếu dịch vụ y tế. Cam kết 'không ai bị bỏ lại phía sau' đòi hỏi chúng ta phải hành động ngay lập tức. Một chặng đường dài đã trôi qua, nhưng vẫn còn cần rất nhiều nỗ lực để đảm bảo mọi trẻ em gái đều được công nhận và bảo vệ quyền lợi. Trao quyền cho tất cả trẻ em gái vị thành niên chính là khoản đầu tư chắc chắn nhất cho một thế giới bền vững, công bằng và hòa bình hơn."

# # # # #

Dành cho biên tập viên:

Các tài liệu truyền thông đa phương tiện có thể được tải tại link này.