Một tuổi thơ trọn vẹn

“Mẹ! Mẹ ơi!”

Ngân từ trong nhà chạy ùa ra, lao về phía mẹ là chị Nghị, vừa chạy vừa hào hứng chỉ tay về một trong ba chú chó của gia đình. Chắc hẳn nó vừa làm gì đó khiến em thích thú.

Chỉ vài phút sau, Ngân lại chạy tới. Lần này, em cầm mấy viên kẹo mè dẻo. Một nửa đã nhai dở trong miệng, phần còn lại em dúi vào tay mẹ.

“Đấy, bé này là thế đấy,” mắt chị Nghị cười và dõi theo Ngân. “Lúc nào cũng chạy nhảy, chẳng chịu đứng yên.”

Nghịch và ham vui là vậy, ở tuổi lên ba, Ngân đã trải qua hai dấu mốc lớn: một ca phẫu thuật dính thắng lưỡi, và một cuộc sơ tán vào tháng 11 năm 2025, khi bão Kalmaegi (bão số 13) đổ bộ vào quê em ở xã Tuy Phước Đông, tỉnh Gia Lai, miền Trung Việt Nam.

Chị Nghị vẫn nhớ như in đêm hôm đó. “Lâu lắm rồi tôi mới thấy một cơn bão dữ như vậy,” chị kể. “Gió tru ào ào, nghe như có ai đang gào thét.”

Cả gia đình vội vã chạy sang nhà hàng xóm gần đó, nơi họ được cho mượn quần áo khô và tá túc qua đêm. Sáng hôm sau, ngôi nhà của họ đã gần như thay hình đổi dạng: ngói bị tốc, vườn tược tan hoang, cây cối đổ rạp, mấy con lợn và đàn gà cũng mất sạch.

“Tôi lặng người. Buồn nữa chớ,” chị Nghị điềm đạm kể.

Thiên tai càng khiến gánh nặng trên vai chị thêm chồng chất. Là trụ cột duy nhất trong gia đình, chị vừa chăm con nhỏ là bé Ngân, vừa chăm mẹ già đã lẫn. Trước cơn bão, gia đình sống nhờ khoản thu nhập ít ỏi từ việc bán rau và trứng gà ở chợ làng. Nhưng công việc đó đã phải tạm dừng suốt tám tháng sau khi chị Nghị bị trật khớp tay trong một tai nạn. Khi chị vừa bắt đầu hồi phục, cơn bão lại cuốn đi nốt những nguồn sinh kế ít ỏi còn lại của gia đình.

Câu chuyện của gia đình chị Nghị cũng là tình cảnh chung của nhiều gia đình khác. Dọc các tỉnh ven biển miền Trung, cơn bão đã khiến những khó khăn vốn có càng thêm chồng chất. Nhiều ngôi nhà bị hư hại, thậm chí bị cuốn trôi; vật nuôi mất trắng; đường sá sạt lở, chia cắt, khiến một số cộng đồng tạm thời bị cô lập. Cơn bão đến sau nhiều tuần mưa lớn, khi người dân đã kiệt sức vì liên tiếp hứng chịu các đợt thời tiết cực đoan. Với nhiều gia đình, đây không chỉ là một trận thiên tai đơn lẻ, mà là những cú sốc dồn dập, tích tụ theo thời gian, ảnh hưởng tới khả năng chăm lo cho con cái của họ.

Dù thiên tai ảnh hưởng đến cả gia đình, trẻ em như Ngân thường là những người chịu tác động nặng nề nhất. Các em đứng trước nhiều nguy cơ gián đoạn về dinh dưỡng, sự an toàn và cả những cơ hội học tập đầu đời khi đang ở trong giai đoạn phát triển quan trọng.

Trước tình hình đó, với sự hỗ trợ từ Chính phủ Vương quốc Anh, UNICEF đã phối hợp cùng Bưu điện Việt Nam và chính quyền địa phương triển khai hỗ trợ tiền mặt không điều kiện, đa mục đích cho các gia đình bị ảnh hưởng như gia đình chị Nghị tại tỉnh Gia Lai.

Tính đến đầu tháng 12 năm 2025, 1.523 hộ gia đình - tương đương 7.435 người tại các xã chịu thiệt hại nặng nề nhất - đã nhận được hỗ trợ kịp thời để đáp ứng những nhu cầu cấp bách ngay sau bão, qua đó giúp họ duy trì các khoản chi thiết yếu như thực phẩm, chỗ ở và chăm sóc con cái.

Hỗ trợ tiền mặt giúp các gia đình linh hoạt hơn trong việc tự quyết định cách sử dụng khoản tiền để phục hồi sau thiên tai, đồng thời góp phần khôi phục lại hoạt động của các khu chợ địa phương.

Với chị Nghị, ưu tiên trước mắt vẫn là sự an toàn của gia đình, sau đó mới đến việc ổn định lại sinh kế. “Tôi sẽ lợp lại ngói và thay một số đồ đạc bị hư hỏng. Với số tiền còn lại, tôi sẽ cố gắng mua một con lợn hoặc ít gà để có thu nhập trở lại,” chị chia sẻ.

Với Ngân, sự hỗ trợ này góp phần giúp em quay trở lại với những nhịp sống quen thuộc của tuổi thơ: được thoải mái chạy chơi trong nhà, được sinh hoạt và ăn uống đều đặn. 

Hành trình phục hồi vẫn còn nhiều khó khăn phía trước, nhưng khoản hỗ trợ tiền mặt, cùng với sự đùm bọc của cộng đồng, đã phần nào giúp gia đình chị Nghị vơi bớt gánh nặng.

Nhìn về tương lai, chị Nghị hy vọng con gái mình sẽ sớm bắt kịp các bạn cùng trang lứa. “Ngân vẫn chưa nói được nhiều như những đứa trẻ khác cùng tuổi. Mong là mọi thứ sẽ dần tốt hơn để con có thể đi học,” chị chia sẻ.

Không chỉ dừng lại ở hỗ trợ khẩn cấp, UNICEF tiếp tục phối hợp với các đối tác, chính quyền địa phương và cộng đồng để đồng hành cùng các gia đình trong quá trình phục hồi sau thiên tai, đồng thời chuẩn bị tốt hơn trước những rủi ro khí hậu trong tương lai. Song song đó, các nỗ lực cũng đang được thúc đẩy nhằm tăng cường hệ thống bảo trợ xã hội và nâng cao khả năng chống chịu của các dịch vụ thiết yếu như nước sạch và trường học, để những dịch vụ này vẫn có thể duy trì hoạt động khi thiên tai xảy ra.

Trong bối cảnh rủi ro khí hậu ngày càng gia tăng, sự hỗ trợ bền bỉ sẽ đóng vai trò then chốt để đảm bảo những trẻ em như Ngân không bị bỏ lại phía sau.