Hướng dẫn an toàn trước lũ quét và sạt lở đất dành cho cha mẹ
Những điều bạn cần biết trước, trong, và sau khi lũ quét và/ hoặc sạt lở đất xảy ra.
- English
- Tiếng Việt
Lũ quét và sạt lở đất có thể xảy ra đột ngột, đặc biệt là ở những khu vực miền núi có mưa lớn hoặc địa hình dốc. Gặp phải lũ quét và/hoặc sạt lở đất là một trải nghiệm đầy khó khăn và rất tàn khốc đối với tất cả mọi người, đặc biệt là trẻ em và gia đình của các em. Nếu bạn đang sinh sống trong một khu vực có nguy cơ xảy ra lũ quét và/ hoặc sạt lở đất, hãy thực hiện theo những khuyến cáo sau đây từ các chuyên gia để đảm bảo an toàn cho bản thân và gia đình.
Những thông tin về lũ quét và sạt lở đất mà bạn nên biết
Lũ quét là hiện tượng thiên nhiên nguy hiểm thường xảy ra bất ngờ ở vùng trung du, miền núi, có độ dốc lớn. Lũ thường đến từ những cơn mưa dông, bão nhiệt đới với lượng mưa lớn kéo dài. Ngoài ra, lũ còn được hình thành từ các lần xả lũ đập hay vỡ hồ thủy điện trên núi cao.
Sạt lở đất là hiện tượng đất bị sạt, trượt do tác động của mưa, lũ hoặc dòng chảy.
- Mưa lớn nhiều ngày đặc biệt ở thượng nguồn hoặc mưa rất lớn tập trung trong vài tiếng đồng hồ.
- Nước sông suối từ trong chuyển màu đục.
- Có tiếng động bất thường như đất đá va chạm với nhau, tiếng cây gẫy đổ.
- Xuất hiện âm thanh lạ trong lòng đất.
Những điều bạn cần chuẩn bị để đối phó với lũ quét và sạt lở đất
Nói chuyện với các thành viên gia đình về lũ quét và sạt lở đất
Dành thời gian thảo luận về lũ quét và sạt lở đất với các thành viên trong gia đình, giải thích nguyên nhân và cách chúng xảy ra. Việc này rất quan trọng để mọi người đều hiểu rõ các rủi ro và biết phải làm gì khi xảy ra lũ quét hoặc sạt lở đất.
Diễn tập các phương án đảm bảo an toàn khi có lũ quét và/hoặc sạt lở đất
- Xác định lối thoát hiểm an toàn mà mọi thành viên trong gia đình có thể sử dụng khi xảy ra lũ quét và/ hoặc sạt lở đất và diễn tập phương án thoát hiểm này cùng gia đình.
- Các thành viên trong gia đình cùng trao đổi để thống nhất địa điểm gặp mặt trong trường hợp bị lạc nhau.
- Liên hệ với trường nơi con bạn theo học để hiểu rõ kế hoạch ứng phó của trường khi có lũ quét và/ hoặc sạt lở đất.
Hiểu rõ những nguy hiểm có thể xảy ra
- Tìm hiểu về lũ quét và sạt lở đất có thể xảy ra tại khu vực mà bạn sinh sống và lưu lại những số điện thoại khẩn cấp mà bạn có thể gọi nếu lũ quét và/ hoặc sạt lở đất xảy ra.
- Luôn luôn cảnh giác, đặc biệt khi có mưa lớn kéo dài, nhất là vào ban đêm. Những cơn mưa lớn ở thượng nguồn có thể làm tăng nguy cơ lũ quét hoặc sạt lở đất.
- Nếu bạn nhận thấy dấu hiệu lũ quét và/hoặc sạt lở đất, hãy thông báo ngay cho chính quyền và những người xung quanh để họ có thể phòng tránh kịp thời.
- Theo dõi các dự báo để nắm được thông tin về khả năng lũ quét và sạt lở đất xảy ra, đồng thời tìm hiểu về hệ thống cảnh báo tại địa phương, bao gồm các đơn vị đưa ra cảnh báo và cách thức phát cảnh bảo. Bạn cũng cần biết mức độ nguy hiểm mà ngôi nhà của mình có thể đối mặt khi lũ quét và/ hoặc sạt lở đất xảy ra.
Những điều cần làm khi có lũ quét và/hoặc sạt lở đất
Lắng nghe thông báo từ chính quyền địa phương
Theo dõi tin tức qua đài phát thanh, truyền hình, hoặc các kênh trực tuyến để biết thông tin về thời tiết và lệnh sơ tán.
Sẵn sàng sơ tán
Nếu chính quyền khuyến cáo mọi người sơ tán, hãy lập tức mang theo túi đồ khẩn cấp và giấy tờ tùy thân, rồi sơ tán ngay. Nếu lực lượng cứu hộ đã lập rào chắn, bạn không nên vượt ra các rào chắn đó, do rào chắn được dựng lên để hướng dẫn mọi người tránh xa các khu vực nguy hiểm.
Tránh xa các khu vực nguy hiểm
Tránh xa các khu vực có nguy cơ lũ quét và/ hoặc sạt lở đất, không được lội qua sông, suối, ngầm, tràn, không vớt củi, đánh bắt cá khi có mưa lớn, nước đang lên hoặc có dấu hiệu bất thường.
Cập nhật thông tin
Chạy thật nhanh ra khỏi hướng dòng chảy lũ và/ hoặc các khu vực sạt lở đất, bằng mọi cách thông tin cho người xung quanh và chính quyền địa phương biết.
Ngay khi bạn đến nơi an toàn và có phương tiện liên lạc, hãy thông báo ngay cho các thành viên khác trong gia đình hoặc những người thân thiết.
Những điều cần làm sau khi lũ quét và/ hoặc sạt lở đất xảy ra
Lắng nghe thông tin cập nhật tình hình
Theo dõi thông tin cập nhật tình hình từ chính quyền địa phương và chỉ quay về nhà sau khi chính quyền đã tuyên bố khu vực đó an toàn.
Chăm sóc sức khỏe của các thành viên trong gia đình
Nước sau lũ quét và sạt lở đất có thể bị ô nhiễm nghiêm trọng, dẫn đến nhiều vấn đề về sức khỏe như bệnh tiêu chảy, tả, và các bệnh do vi khuẩn khác. Hãy đun sôi nước lấy từ các nguồn chưa qua xử lý trong ít nhất ba phút trước khi sử dụng. Tuyệt đối không uống nước hoặc ăn thức ăn/ thực phẩm bị ô nhiễm. Nếu bất kỳ ai trong gia đình có triệu chứng bất thường hoặc cảm thấy không khỏe, hãy đưa họ đến cơ sở y tế để kiểm tra và điều trị kịp thời.
Đảm bảo an toàn khi làm vệ sinh
Hãy mặc đồ bảo hộ trong khi lau dọn, bao gồm găng tay và ủng cao su.
Kiểm tra lại hệ thống điện và các thiết bị trước khi sử dụng. Không chạm vào ổ cắm bị ướt, ẩm, chập. Hãy để ý đến các mối nguy hiểm như mảnh vỡ từ nhà, đồ đạc hay dây điện.
Hạn chế tối đa sự tham gia của trẻ em vào công việc dọn dẹp. Trước khi trẻ em và trẻ trong độ tuổi vị thành niên có thể trở về nhà một cách an toàn, bạn cần vệ sinh và khử trùng đồ chơi, quần áo và không gian sống trong nhà.
Hãy an ủi con của bạn sau khi lũ quét và/ hoặc sạt lở đất xảy ra
Chủ động bắt chuyện và cho phép con bạn chia sẻ một cách thoải mái
- Hãy khuyến khích con bạn nói về cảm giác của mình sau trận lũ quét và/ hoặc sạt lở đất, đồng thời khuyến khích con chia sẻ với bạn bất kỳ sự lo lắng hoặc cảm giác sợ hãi nào.
- Thể hiện cho con bạn thấy rằng bạn đang tập trung lắng nghe và quan tâm một cách chân thành đến cảm nhận của con.
Trấn an các thành viên trong gia đình
- Giải thích cho con rằng lũ quét và/ hoặc sạt lở đất và những hậu quả của chúng rồi sẽ sớm qua đi.
- An ủi con, dành thời gian bên con và trao cho con những cái ôm ấm áp.
Hãy chú ý xem con có các dấu hiệu tiêu cực về mặt cảm xúc không
Nhiều trẻ em không biểu hiện có vấn đề gì ngay sau khi thiên tai xảy ra, tuy nhiên khoảng một tháng sau đó, trẻ có thể bắt đầu có các biểu hiện và triệu chứng của sang chấn tâm lý. Trẻ có thể sẽ bị rơi vào tình trạng lo lắng trong một khoảng thời gian, và điều này hết sức bình thường. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng kéo dài vài tháng hoặc trở nên nghiêm trọng hơn, như trẻ hoảng loạn hoặc muốn làm hại bản thân hoặc những người xung quanh, hãy liên hệ ngay với bác sĩ hoặc chuyên gia về sức khỏe tâm thần.
Cùng nhau tập luyện các phương pháp để giữ bình tĩnh
Hít thở sâu bằng bụng là một phương pháp rất hữu ích, bạn có thể thực hiện điều này cùng với con của mình khi bé đã lớn một chút. Nếu con của bạn vẫn còn nhỏ, bạn có thể biến việc tập luyện thành một trò chơi: Mỗi giờ, hãy thử thách xem bé có thể giữ bình tình cả về thể chất lẫn tinh thần bằng cách hít thở chậm và sâu như thế nào.