Hướng dẫn an toàn trước lũ lụt dành cho cha mẹ

Những điều bạn cần biết trước, trong, và sau khi lũ lụt xảy ra

UNICEF
Đỗ Ngọc Anh (áo hồng), bà ngoại Trần Thị Nọi và em gái Đỗ Lan Anh đứng trên đê biển ở xã Hải Tiến, tỉnh Ninh Bình, trước khi bão Wipha đổ bộ.
UNICEF/UNI834542/Đỗ Khương Duy

Gặp phải lũ lụt là một trải nghiệm đầy khó khăn và rất tàn khốc đối với tất cả mọi người, đặc biệt là trẻ em và gia đình của các em. Nếu bạn đang sinh sống trong một khu vực có nguy cơ xảy ra lũ lụt, hãy thực hiện theo những khuyến cáo sau đây từ các chuyên gia để đảm bảo an toàn cho bản thân và gia đình.

Arrow

Những thông tin về lũ lụt mà bạn nên biết

Lũ lụt là hiện tượng nước tràn vào một vùng đất mà bình thường khô ráo. Ngập lụt có thể xảy ra chậm sau vài giờ hoặc vài ngày, trong khi lũ quét có thể xảy ra đột ngột và thường không thể cảnh báo trước. Lũ sông xảy ra khi có mưa lớn, khiến mực nước sông tràn bờ. Lũ ven biển xảy ra khi khi mực nước dâng do các nguyên nhân liên quan đến bão nhiệt đới và sóng thần. Lũ lụt được dự đoán sẽ xảy thường xuyên và có mức độ nghiêm trọng cao hơn do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. 

Lũ lụt có thể xảy ra khi mưa lớn hoặc khi đập hoặc đê vỡ.

Những điều bạn cần chuẩn bị để đối phó với lũ lụt

Nguyễn Ngọc Trung Kiên, 12 tuổi, học sinh lớp 7 Trường THCS Lê Lợi, phụ giúp cha gia cố ngôi nhà để ứng phó với bão Bualoi.
UNICEF/UNI869787/Đỗ Khương Duy

Nói chuyện với các thành viên gia đình về lũ lụt  

Thành viên trong gia đình nên thường xuyên trao đổi về lũ lụt và các nguyên nhân gây ra lũ lụt. 

Diễn tập các phương án đảm bảo an toàn khi có lũ lụt 

Tìm một lối thoát hiểm an toàn mà mọi người trong nhà có thể sử dụng khi cần sơ tán  khi lũ lụt xảy ra và diễn tập phương án thoát hiểm cùng gia đình. Các thành viên cùng trao đổi để thống nhất địa điểm gặp mặt trong trường hợp bị lạc nhau. Chuẩn bị “túi đồ dùng khẩn cấp”, bao gồm thực phẩm có thể bảo quản lâu dài, thuốc men, bộ sơ cứu, đèn pin, pin và nước đủ dùng trong nhiều ngày trong trường hợp bạn cần rời khỏi khu vực của mình hoặc khi các dịch vụ thiết yếu bị cắt. Hãy liên lạc với trường nơi con bạn theo học để tìm hiểu về phương án ứng phó của trường khi có lũ lụt.

Hiểu rõ những nguy hiểm có thể xảy ra 

Tìm hiểu những loại lũ lụt có thể xảy ra tại khu vực mà bạn sinh sống và lưu lại những số điện thoại khẩn cấp mà bạn có thể gọi nếu lũ lụt xảy ra. Theo dõi các dự báo để nắm được thông tin về khả năng lũ lụt xảy ra, đồng thời tìm hiểu về hệ thống cảnh báo tại địa phương, bao gồm các đơn vị đưa ra cảnh báo, cách thức phát cảnh bảo, và khoảng thời gian từ lúc phát cảnh báo cho đến khi lũ lụt xảy ra. Bạn cũng cần biết mức độ nguy hiểm mà ngôi nhà của mình có thể đối mặt  khi lũ lụt xảy ra.

Hãy cho con bạn học bơi

Nhiều trường hợp tử vong do lũ lụt là do chết đuối. Việc dạy trẻ bơi có thể giúp bảo vệ an toàn cho con khi có tình huống khẩn cấp xảy ra.

Cất giữ các loại giấy tờ ở nơi an toàn 

Hãy cất các giấy tờ quan trọng, ví dụ như giấy tờ tùy thân, ở những nơi cao trong nhà, hoặc trong những vật có thể bảo vệ giấy tờ không bị hư hại do nước (ví dụ như túi nhựa bịt kín) để giảm thiểu nguy cơ giấy tờ bị hư hỏng. 

Những điều cần làm khi có lũ lụt 

Hoàng Trung Thành, 15 tuổi, đứng trong khu vực ngập lụt tại phường Trường Vinh, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An sau cơn bão nhiệt đới Bualoi.
UNICEF/UNI870430/Đỗ Khương Duy

Lắng nghe thông báo từ chính quyền địa phương 

Hãy theo dõi tin tức hoặc đài phát thanh địa phương để biết thông tin cập nhật về thời tiết và khuyến cáo chính thức từ chính quyền. Nếu chính quyền khuyến cáo mọi người sơ tán, hãy mang túi đồ dùng khẩn cấp và giấy tờ tùy thân, rồi sơ tán ngay lập tức. Nếu lực lượng cứu hộ đã lập rào chắn, bạn không nên vượt ra các rào chắn đó, do rào chắn được dựng lên để hướng dẫn mọi người tránh xa các khu vực nguy hiểm khi di chuyển. 

Bảo vệ ngôi nhà của bạn 

Ngắt toàn bộ các thiết bị điện, khóa van ga, kê cao các đồ vật cần bảo quản. 

Di chuyển đến nơi cao ráo 

Để tránh các khu vực nước đọng, dòng nước chảy hoặc nước dâng cao, hãy di chuyển đến nơi cao hơn. Không đi qua ngầm, tràn, cầu, cống hoặc các đường giao thông khi lũ đang tràn qua. Nếu phải di chuyển trong vùng ngập lụt, phải sử dụng áo phao hoặc các đồ vật nổi khác. Nếu bạn đang ở trong xe và xe ngập nước, hãy leo lên nóc xe. Nếu bạn bị kẹt trong một tòa nhà, hãy di chuyển lên tầng cao nhất và chỉ lên mái nhà nếu cần thiết. Không di chuyển đến những không gian khép kín ở tầng cao nhất của ngôi nhà, chẳng hạn như gác xép, để tránh  bị kẹt nếu nước lũ dâng cao. 

Không cho con bạn đi vào các dòng nước lũ đang chảy hoặc khu vực nước đọng 

Giám sát chặt chẽ và nhắc nhở con bạn không chơi đùa, bơi lội trong nước lũ và cảnh báo không đi qua khu vực ngập nước hoặc nơi có dòng nước lũ chảy qua, vì nước lũ có thể sâu hơn và chảy xiết hơn so với vẻ ngoài, dễ gây tai nạn. 

Cập nhật thông tin về người thân của bạn 

Ngay khi bạn đến nơi an toàn và có phương tiện liên lạc, hãy thông báo ngay cho các thành viên khác trong gia đình hoặc những người thân thiết.
 

Những điều cần làm sau khi lũ lụt xảy ra 

Con giúp bố dọn nhà sau cơn bão
UNICEF/UN0712695/Pham Ha Duy Linh

Lắng nghe thông tin cập nhật tình hình 

Theo dõi thông tin cập nhật tình hình từ chính quyền địa phương và chỉ quay về nhà sau khi chính quyền đã tuyên bố khu vực đó an toàn. 

Chăm sóc sức khỏe của các thành viên trong gia đình 

Nước bị lũ lụt làm ô nhiễm có thể gây ra nhiều vấn đề về sức khỏe cho bạn và gia đình, trong đó bao gồm các bệnh lây truyền qua đường nước như bệnh tả và thương hàn. Hãy đảm bảo con bạn tránh xa nước lũ một cách triệt để, do nước lũ rất bẩn và có thể chứa nhiều vi khuẩn. Nếu con bạn đã tiếp xúc với nước lũ, hãy tắm cho con bạn ngay khi có thể và yêu cầu con rửa tay thường xuyên. Nếu bạn hoặc bất kỳ ai trong gia đình bạn cảm thấy không khỏe, hãy đi khám ngay khi có thể. 

Đảm bảo thực phẩm và nước sinh hoạt an toàn để sử dụng 

Đậy kín thực phẩm và nước sinh hoạt để tránh bị ô nhiễm, đồng thời đun sôi nước lấy từ các nguồn chưa qua xử lý trong ít nhất ba phút trước khi sử dụng. Sử dụng nước đã đun sôi để nấu và rửa thực phẩm, cũng như để rửa nồi, chảo và thìa hoặc những vật dụng khác bạn sử dụng để ăn uống. Không bao giờ uống nước bị ô nhiễm hoặc ăn thức ăn đã bị ướt. 

Vệ sinh để đảm bảo an toàn 

Hãy mặc đồ bảo hộ trong khi lau dọn, bao gồm găng tay và ủng cao su. Hãy cẩn thận khi bơm nước ra khỏi nhà. Hãy bơm thật chậm rãi và để ý đến các mối nguy hiểm như mảnh vỡ từ nhà, đồ đạc hay dây điện. Nếu có thể, hãy lau khô nhà càng nhiều càng tốt càng tốt trong vòng từ 24 đến 48 giờ, giữ cho các khu vực ẩm ướt được thông gió tốt, đồng thời vứt bỏ bất kỳ thứ gì không thể lau khô hoặc sửa chữa được. 

Hạn chế tối đa sự tham gia của trẻ em vào công việc dọn dẹp. Trước khi trẻ em và trẻ trong độ tuổi vị thành niên có thể trở về nhà một cách an toàn, bạn cần vệ sinh và khử trùng đồ chơi, quần áo và không gian sống trong nhà. Nên vứt bỏ những đồ dùng đã bị nước lũ làm ô nhiễm nặng. 

Hãy an ủi con của bạn sau khi lũ lụt xảy ra 

Địa điểm sơ tán dành cho phụ nữ và trẻ em tại Trường Mầm non Nghi Tân, phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An, trước khi bão Kajiki đổ bộ.
UNICEF/UNI852309/Đỗ Khương Duy

Hãy chủ động bắt chuyện và cho phép con bạn chia sẻ một cách thoải mái 

  • Hãy khuyến khích con bạn nói về cảm giác của mình sau trận lũ, đồng thời khuyến khích con chia sẻ với bạn bất kỳ sự lo lắng hoặc cảm giác sợ hãi nào.
  • Thể hiện cho con bạn thấy rằng bạn đang tập trung lắng nghe và quan tâm một cách chân thành đến cảm nhận của con. 

Trấn an các thành viên trong gia đình 

  • Giải thích cho con rằng lũ lụt và những hậu quả của lũ rồi sẽ sớm qua đi.
  • An ủi con, dành thời gian bên con và trao cho con những cái ôm ấm áp. 

Hãy chú ý xem con có các dấu hiệu tiêu cực về mặt cảm xúc không 

Nhiều trẻ em không biểu hiện có vấn đề gì ngay sau khi thiên tai xảy ra, tuy nhiên khoảng một tháng sau đó, trẻ có thể bắt đầu có các biểu hiện và triệu chứng của sang chấn tâm lý. Trẻ có thể sẽ bị rơi vào tình trạng lo lắng trong một khoảng thời gian, và điều này hết sức bình thường. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng kéo dài vài tháng hoặc trở nên nghiêm trọng hơn, như trẻ hoảng loạn hoặc muốn làm hại bản thân hoặc những người xung quanh, hãy liên hệ ngay với bác sĩ hoặc chuyên gia về sức khỏe tâm thần. 

Cùng nhau tập luyện các phương pháp để giữ bình tĩnh 

Hít thở sâu bằng bụng là một phương pháp rất hữu ích, bạn có thể thực hiện điều này cùng với con của mình khi bé đã lớn một chút. Nếu con của bạn vẫn còn nhỏ, bạn có thể biến việc tập luyện thành một trò chơi: Mỗi giờ, bạn có thể xem việc hít thở chậm lại có thể giúp bạn giữ bình tình cả về thể chất lẫn tinh thần như thế nào. 

Cố gắng duy trì một số thói quen hàng ngày

Việc duy trì giờ ăn và giờ đi ngủ cố định có thể giúp con bạn cảm thấy cuộc sống vẫn ổn định như trước khi lũ xảy ra, mặc dù điều này có thể khó thực hiện trong tình huống khẩn cấp.


Tìm hiểu thêm một số kỹ năng ứng phó với Lũ Quét và Lũ Lụt 

Mũi tên
The interactive iframe below cannot be accessed via keyboard navigation due to external source limitations.
The interactive iframe below cannot be accessed via keyboard navigation due to external source limitations.