Տատիկ-պապիկների դերը

Շատ ընտանիքներում տատիկներն ու պապիկները երեխայի կյանքի անբաժանելի մասն են։ Նրանք օգնում են ծնողներին, հոգ տանում թոռների մասին, փոխանցում փորձ և հաճախ դառնում ընտանիքի ամենաջերմ ու համբերատար մարդկանցից։

Բայց նույնիսկ ամենամեծ սիրո և հոգատարության պայմաններում երբեմն առաջանում են անհամաձայնություններ։

«Ծնողական ժողով»-ի այս թողարկմանը քննարկում ենք, թե ինչ դժվարություններ կարող են առաջանալ սերունդների միջև և ինչպես կարելի է պահպանել ընտանիքի ներսում առողջ հարաբերությունները՝ առանց երեխային ներքաշելու կոնֆլիկտների մեջ։

Բայց նախ մի քանի հարց ուղեցինք անցորդներին և մի քանի կետով անդրադարձել ենք նրանց պատասխաններին: Փորձեք նաև դուք պատասխանել այս հարցերին, թեկուզ՝ մտովի: 

Երեխայի խնամքի և դաստիարակման ո՞ր հարցերի շուրջ եք ունեցել անհամաձայնություններ տատիկ-պապիկների հետ:

Անցորդները նշում են, որ նման անհամաձայնությունները հաճախ վերաբերում են՝

• երեխայի խնամքին
• դաստիարակության մոտեցումներին
• երեխային չափից շատ երես տալուն
• ծնողի սահմանած կանոնները շրջանցելուն:

Միևնույն ժամանակ ծնողները նաև ընդգծում են, որ տատիկ-պապիկների աջակցությունը հաճախ անփոխարինելի է եղել հատկապես այն փուլերում, երբ ընտանիքը դժվարությունների միջով է անցել։

Ինչպե՞ս եք արձագանքել անհամաձայնություններին և արդյո՞ք կարողացել եք լուծել դրանք

Երբ մեծահասակների միջև կա լարվածություն, երեխան դա զգում է, նույնիսկ եթե կոնֆլիկտը բացահայտ չէ։

Տատիկներից մեկը նշում է, որ որպես ավագ սերնդի ներկայացուցիչ՝ փորձում է չխառնվել երիտասարդ ընտանիքի հարաբերություններին և «հարթել սուր անկյունները»։

Մյուս մասնակիցները նույնպես կարևորում են փոխադարձ հարգանքը և այն գիտակցումը, որ երեխայի համար ամենավնասակար իրավիճակներից մեկը մեծահասակների միջև մշտական էմոցիոնալ լարվածությունն է։

Ինչու՞ են որոշ ընտանիքներում տատիկ-պապիկների դերը թուլանում կամ առաջանում միջանձնային խնդիրներ:

Քննարկման մասնակիցների կարծիքով՝ նման խնդիրները հաճախ առաջանում են, երբ՝

• մեծահասակները փորձում են մրցել երեխայի սիրո համար
• ծնողի դերը և տատիկ-պապիկի դերը խառնվում են
• ընտանիքում բացակայում է հաղորդակցությունը
• երեխան հայտնվում է մեծահասակների կոնֆլիկտների կենտրոնում 

Տատիկ-պապիկների սերը երեխայի համար մեծ արժեք է։ Նրանք հաճախ ավելի համբերատար են, ավելի հանգիստ, ավելի ներողամիտ, իսկ թոռների համար դառնում են հիշողությունների, պատմությունների և ապահովության կարևոր աղբյուր։

Բայց այդ հարաբերությունը առողջ է մնում միայն այն դեպքում, երբ ընտանիքում պահպանվում են հարգանքը, սահմանները և փոխըմբռնումը։

Խորհուրդներ մասնագետից

Թողարկման ընթացքում Ծնողի դպրոց ՀԿ-ի հոգեբան Արմինե Վարդանյանը առանձնահատուկ շեշտադրում է անում ընտանիքում դերերի հստակ բաշխման կարևորության վրա։ Երեխայի համար ամենաառողջ միջավայրը ձևավորվում է այն ժամանակ, երբ ընտանիքի յուրաքանչյուր անդամ հասկանում է իր դերն ու պատասխանատվությունը։

Ծնողները պետք է մնան երեխայի հիմնական որոշում կայացնողներն ու սահմաններ ձևավորողները, իսկ տատիկ-պապիկները՝ աջակցող և հոգատար դերակատարներ։ Խնդիրները հաճախ սկսվում են այն ժամանակ, երբ այդ սահմանները խառնվում են, և մեծահասակները փորձում են մրցել երեխայի սիրո կամ ուշադրության համար։

Երեխան շատ զգայուն է ընտանիքի ներսում առկա լարվածության նկատմամբ։ Նույնիսկ եթե կոնֆլիկտները բացահայտ չեն, երեխան զգում է էմոցիոնալ անհանգստությունը, և դա կարող է ազդել նրա անվտանգության զգացողության վրա։ Կարևոր է, որ մեծահասակները չներքաշեն երեխային իրենց հարաբերությունների մեջ և չստիպեն նրան ընտրություն կատարել ծնողների ու տատիկ-պապիկների միջև։

Երեխայի համար ամենաարժեքավոր փորձառություններից մեկը համագործակցող ընտանիքն է, որտեղ մեծահասակները միմյանց չեն հակադրում, այլ միասին ստեղծում են աջակցող և վստահելի միջավայր։

Երեխան ամենից շատ կարիք ունի ոչ թե «կատարյալ» հարաբերությունների, այլ կանխատեսելի, անվտանգ և սիրող միջավայրի, որտեղ իրեն սիրող մեծահասակները կարողանում են լսել միմյանց և հարգել միմյանց դերերը։

Ամփոփելով

Տատիկ-պապիկների դերը երեխայի կյանքում կարող է լինել մեծ աջակցություն և սեր, 
եթե մեծահասակները կարողանում են լսել միմյանց, մեղմել մոտեցումները և չդարձնել երեխային իրենց անհամաձայնությունների մասնակից։ Երեխան ամենից շատ կարիք ունի անվտանգ և խաղաղ մթնոլորտի, որտեղ իրեն սիրող մեծահասակները ոչ թե մրցում են, այլ համագործակցում։ 

Դիտե՛ք ամբողջական թողարկումը