Theo UNICEF, gần một nửa trẻ em trên thế giới đang chịu tác động đồng thời của ít nhất ba hiểm họa liên quan đến khí hậu.

NEW YORK/HÀ NỘI, ngày 16 tháng 6 năm 2026 – Gần một nửa trẻ em trên thế giới – tương đương với 1,1 tỷ trẻ em– hiện đang chịu tác động đồng thời của ít nhất ba hiểm họa liên quan khí hậu, đe dọa đến sức khỏe, học tập cũng như sự sống còn của các em, theo một báo cáo mới được UNICEF công bố hôm nay. Hầu hết mọi trẻ em trên thế giới đều phải đối mặt với ít nhất một hiểm họa về khí hậu, và có hơn 4 triệu em có thể phải đối mặt với sáu hiểm họa cùng lúc, báo cáo này cảnh báo.

Xu hướng toàn cầu này cũng phản ánh rõ tại Việt Nam, nơi ước tính 22,9 triệu trẻ em (82,16%) đang đối mặt với ít nhất ba nguy cơ khí hậu cùng lúc. Gần như toàn bộ trẻ em trong cả nước đều bị ảnh hưởng bởi bão nhiệt đới, cho thấy quy mô và mức độ nghiêm trọng của các rủi ro khí hậu mà các em đang phải đối mặt.

Báo cáo Rủi ro Khí hậu đối với Trẻ em năm 2026 sử dụng các dữ liệu mới nhất để đánh giá mức độ trẻ em đang phải đối mặt với tám loại rủi ro khí hậu phổ biến nhất, bao gồm: lũ lụt ven biển, hạn hán, nắng nóng cực đoan, cháy rừng, các đợt nắng nóng kéo dài, lũ lụt do sông ngòi, bão cát và bụi, cùng bão nhiệt đới. Lần đầu tiên, báo cáo cho thấy rõ nơi trẻ em đang chịu tác động của các rủi ro khí hậu này và mức độ nghiêm trọng của chúng, cũng như ảnh hưởng của chúng đối với các dịch vụ xã hội thiết yếu dành cho trẻ em. Báo cáo đồng thời đưa ra các khuyến nghị cụ thể để hỗ trợ các chính phủ xây dựng các biện pháp ứng phó hiệu quả.

“Cuộc sống của trẻ em đang tiếp tục bị đảo lộn bởi các đợt nắng nóng, cháy rừng, hạn hán và lũ lụt,” bà Catherine Russell, Giám đốc Điều hành UNICEF, cho biết. “Hiện nay, một nửa trẻ em trên thế giới đang sống trong những khu vực phải đối mặt đồng thời với ít nhất ba mối đe dọa liên quan đến khí hậu, ảnh hưởng sâu sắc đến cuộc sống hằng ngày của các em.”

Theo báo cáo, hơn 296 triệu trẻ em trên thế giới đang sống trong các khu vực đồng thời chịu tác động của hạn hán, nắng nóng cực đoan và các đợt nắng nóng kéo dài – tổ hợp rủi ro khí hậu phổ biến nhất hiện nay. Trong khi đó, hơn 115 triệu trẻ em khác đang phải đối mặt cùng lúc với hạn hán, nắng nóng cực đoan và bão nhiệt đới, tạo nên tổ hợp rủi ro khí hậu phổ biến thứ hai trên toàn cầu.

Tại Việt Nam, trẻ em cũng đang đối mặt với nhiều nguy cơ về khí hậu cùng lúc, đặc biệt là các tổ hợp rủi ro do bão nhiệt đới gây ra. Những tổ hợp phổ biến nhất bao gồm bão nhiệt đới, hạn hán, nắng nóng và nắng nóng cực đoan, ảnh hưởng đến hơn 4,5 triệu trẻ em; tiếp theo là các tổ hợp phức tạp hơn có thêm yếu tố lũ sông, và khoảng 2,7 triệu trẻ em khác đang phải đối mặt với sự kết hợp của bão nhiệt đới, hạn hán vànắng nóng .

Tại khu vực Sahel ở châu Phi – một trong những vùng chịu tác động nặng nề nhất của biến đổi khí hậu – hơn 4 triệu trẻ em đang phải đối mặt đồng thời với ba nguy cơ gồm các đợt nắng nóng kéo dài, nắng nóng cực đoan và bão cát. Trong khi đó, tại nhiều quốc gia châu Á như Bangladesh, Myanmar và Pakistan, trẻ em đang phải gánh chịu nhiều rủi ro khí hậu cùng lúc với mức độ nghiêm trọng cao nhất thế giới.

Ngay cả các quốc gia có thu nhập cao cũng không tránh khỏi những tác động của các cú sốc khí hậu. Tại Italia, hơn 6 triệu trẻ em đang phải đối mặt với các đợt nắng nóng kéo dài và tình trạng hạn hán. Tuy nhiên, quốc gia này cũng cho thấy rằng các khoản đầu tư vào thích ứng với biến đổi khí hậu có thể góp phần giảm thiểu đáng kể những rủi ro mà trẻ em phải đối mặt.

Bên cạnh tám loại rủi ro khí hậu chính, báo cáo cũng phân tích tác động của ô nhiễm không khí và bệnh sốt rét – hai nguy cơ đang gia tăng dưới tác động của biến đổi khí hậu. Kết quả cho thấy ô nhiễm không khí ảnh hưởng đến gần như mọi trẻ em trên thế giới, trong khi khoảng 1 tỷ trẻ em đang có nguy cơ mắc sốt rét. Điều này càng làm gia tăng mức độ tổn thương của những trẻ em vốn đã phải đối mặt với nhiều rủi ro khí hậu cùng lúc.

Tại Việt Nam, khoảng 24,2 triệu trẻ em (86,77%) đang phải tiếp xúc với ô nhiễm không khí, với chỉ số ô nhiễm không khí đạt 8,82/10, cho thấy mức độ rủi ro cao. Trong khi đó, sốt rét có ảnh hưởng tương đối thấp, khoảng 44.557 trẻ em (0,16%).

Báo cáo cũng giới thiệu một khuôn khổ phân tích mới nhằm đánh giá toàn diện các rủi ro mà trẻ em đang phải đối mặt. Khuôn khổ này xem xét cả mức độ trẻ em bị tác động bởi các hiện tượng khí hậu cực đoan lẫn mức độ dễ bị tổn thương của các em, được xác định thông qua khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu như y tế, nước sạch và giáo dục.

Báo cáo cảnh báo, nếu không có những hành động khẩn cấp nhằm cắt giảm phát thải khí nhà kính, các hiện tượng khí hậu cực đoan sẽ xảy ra thường xuyên hơn, nghiêm trọng hơn, tạo áp lực ngày càng lớn lên nguồn lực và hệ thống của các quốc gia, đồng thời đe dọa trực tiếp đến phúc lợi trẻ em.

Để bảo vệ quyền của trẻ em trước các tác động của biến đổi khí hậu và thích ứng với những thay đổi môi trường ngày càng gia tăng, UNICEF kêu gọi các chính phủ, doanh nghiệp và các bên liên quan:

• Đẩy mạnh cắt giảm phát thải khí nhà kính và thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế về khí hậu, bao gồm việc từng bước loại bỏ nhiên liệu hóa thạch và bảo đảm quá trình chuyển đổi công bằng sang năng lượng tái tạo.
• Tăng cường bảo vệ trẻ em thông qua các biện pháp thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm nhẹ rủi ro thiên tai và nâng cao khả năng chống chịu của các hệ thống dịch vụ xã hội thiết yếu.
• Trao quyền cho trẻ em và thanh niên tham gia một cách thực chất vào các hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua giáo dục, nâng cao nhận thức và phát triển kỹ năng.

“Phân tích này có thể giúp các chính phủ hoạch định chính sách tốt hơn và đầu tư hiệu quả hơn vào các hệ thống dịch vụ có khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu,” bà Catherine Russell nhấn mạnh. “Khi chúng ta xây dựng các hệ thống y tế, giáo dục và cơ sở hạ tầng có tính đến nhu cầu của trẻ em, chúng ta không chỉ bảo vệ các em trước những rủi ro hiện tại mà còn góp phần bảo đảm tương lai của các em.”

#####
Ghi chú cho biên tập viên:

Để hiểu rõ hơn về mức độ nghiêm trọng và tần suất tiềm ẩn của các mối đe dọa khí hậu trong suốt cuộc đời của trẻ em, phương pháp luận sử dụng mô hình xác suất dựa trên chu kỳ lặp lại 100 năm. Cách tiếp cận này giúp nắm bắt các hiện tượng khí hậu cực đoan có khả năng cao xảy ra trong bất kỳ năm nào và làm nổi bật những nguy cơ đáng kể nhất mà trẻ em phải đối mặt.

Báo cáo Báo cáo Rủi ro Khí hậu đối với Trẻ em năm 2026 phân tích mức độ ảnh hưởng của trẻ em đối với tám nguy cơ khí hậu gồm: ngập lụt ven biển, hạn hán, nắng nóng cực đoan, cháy rừng, sóng nhiệt, lũ lụt sông, bão cát và bụi, và bão nhiệt đới; đồng thời xem xét hai rủi ro nhạy cảm với biến đổi khí hậu là ô nhiễm không khí và các bệnh do véc-tơ truyền. Bên cạnh đó, báo cáo cũng tính đến những yếu tố dễ bị tổn thương vốn có của trẻ em trên bảy khía cạnh: nước, vệ sinh và vệ sinh cá nhân (WASH), dinh dưỡng, bảo vệ, y tế, giáo dục, nghèo đói và sự sống còn của trẻ em.

Báo cáo này sử dụng bộ dữ liệu và mô hình phân tích được cập nhật, đồng thời mở rộng phạm vi đánh giá các loại hình rủi ro và mức độ dễ bị tổn thương so với báo cáo Khủng hoảng khí hậu là khủng hoảng quyền trẻ em của UNICEF năm 2021. Phân tích hiện bao phủ phần lớn các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, bao gồm cả các Quốc đảo Nhỏ đang Phát triển (SIDS), và áp dụng phương pháp đánh giá đa hiểm họa ở cấp độ điểm ảnh, giúp tạo ra dữ liệu có độ phân giải cao hơn trên lưới bản đồ. Dữ liệu về các hiểm họa hiện có thể được phân tích ở quy mô khu vực nhỏ tới 100 km² trong từng quốc gia, trong khi một số loại hiểm họa được lập bản đồ với độ phân giải chi tiết tới 100 mét.

* Các quốc gia đang phát triển không giáp biển (LLDCs) là những quốc gia không có đường tiếp cận ra biển. Sự phát triển của các quốc gia này thường bị hạn chế do bị cô lập khỏi thị trường thế giới và chi phí thương mại cao.

* Tình trạng dễ bị tổn thương (fragility): Theo OECD, đây là sự kết hợp giữa mức độ phơi nhiễm với rủi ro và khả năng chống chịu không đủ của một quốc gia, hệ thống và/hoặc cộng đồng để quản lý, hấp thụ hoặc giảm thiểu các rủi ro đó. Trong báo cáo này, các quốc gia được phân loại là có mức độ dễ bị tổn thương cao hoặc rất cao được nhóm chung và gọi là “dễ bị tổn thương”.

* Các Quốc đảo Nhỏ đang Phát triển (SIDS) là một nhóm quốc gia đặc thù, có quy mô nhỏ và vị trí địa lý biệt lập. Những yếu tố dễ bị tổn thương đặc trưng của SIDS bao gồm quy mô nhỏ, vị trí xa xôi, nguồn lực và cơ sở xuất khẩu hạn chế, cũng như mức độ dễ bị tác động bởi các cú sốc kinh tế bên ngoài.

Link đến Báo cáo Rủi ro Khí hậu Trẻ em (Tiếng Anh) tại đây.
Tài liệu đa phương tiện có tại đây.