“Tôi chưa bao giờ bỏ lỡ lịch tiêm của con”

Mới 7 giờ sáng, nhà văn hóa bôn Chư Gu đã rộn ràng tiếng nói cười và bước chân người qua lại. Ký ức về trận lũ nghiêm trọng nhất trong gần 20 năm vẫn còn nguyên trong tâm trí người dân, nhưng buổi sáng hôm nay, không khí ở đây có phần nhẹ nhõm hơn. Nhà văn hóa được trưng dụng làm điểm tiêm chủng ngoại trạm. Từng gia đình lần lượt đưa con nhỏ đến, bế con trên tay và kiên nhẫn chờ tới lượt.

Trong số đó có chị H’Đông, một người mẹ J’rai đang bế cô con gái út H’Châm mới khoảng ba tháng tuổi.

“Tôi chỉ chờ đến ngày là đưa con đi tiêm,” chị nói sau khi con gái được uống vắc xin rota – loại vắc xin giúp bảo vệ trẻ sơ sinh khỏi tiêu chảy nặng và mất nước.

Trước buổi tiêm, nhân viên y tế thôn bản đã đến từng nhà để nhắc lịch và giải đáp những băn khoăn của các gia đình, giúp bảo đảm trẻ em không bỏ lỡ những chăm sóc thiết yếu.

Riêng chị H’Đông thì không cần được thuyết phục nhiều. Sau ba lần sinh nở khó khăn, chị càng hiểu rõ hơn việc giữ gìn sức khỏe cho con quan trọng thế nào. Từ đó, chị luôn cố gắng đưa các con đi tiêm chủng đúng lịch. 

“Tôi chưa bao giờ bỏ lỡ lịch tiêm chủng của con,” chị nói. “Tôi không muốn các con bị ốm.”

Vì vậy, chị luôn tìm cách để con được tiêm đúng lịch. Vào những ngày tiêm chủng được tổ chức tại trạm y tế xã, cách nhà vài cây số, chị H’Đông thường phải nhờ một người mẹ khác trong làng chở đi vì chị không biết đi xe máy - phương tiện đi lại phổ biến nhất ở Việt Nam. Bế con trên tay, hai người cùng lên đường.

“Đi cùng nhau thì vui hơn,” chị mỉm cười nói.

Khi tiêm chủng được đưa về tận bôn, quãng đường của chị cũng ngắn lại. H’Đông không còn phải lo tìm người chở, không phải rời nhà quá lâu, và cũng bớt lo hơn về thời tiết hay khoảng cách. Với những gia đình có trẻ đã lỡ lịch tiêm, các buổi tiêm chủng ngoại trạm cũng là cơ hội để trẻ được tiêm bù, góp phần bảo vệ sức khỏe trẻ em và giảm nguy cơ bùng phát dịch bệnh.

“Chúng tôi tổ chức các buổi tiêm chủng ngoại trạm hàng tháng,” chị H’Liu, một nhân viên y tế ở xã IaRsai, tỉnh Gia Lai, cho biết. “Nhiều cha mẹ đi làm xa, một số trẻ ở với ông bà hoặc người thân không biết đi xe máy. Nếu chỉ tiêm ở trạm y tế thì không phải gia đình nào cũng đưa trẻ đến được.”

Ở bôn Chư Gu, điều này càng trở nên quan trọng khi thời tiết ngày càng thất thường. Sinh ra và lớn lên tại đây, chị H’Đông cảm nhận rõ những đổi thay qua từng năm.

“Mùa hè bây giờ nóng hơn nhiều,” chị nói. “Năm ngoái, nước lũ còn tràn tới ruộng của chúng tôi. Ai cũng lo.”

Với nhân viên y tế, thời tiết thay đổi cũng khiến việc tổ chức các buổi tiêm chủng trở nên khó lường hơn. “Những ngày nắng nóng, nhiều gia đình tranh thủ đưa trẻ đến vào buổi sáng, khi trời còn mát,” chị H’Liu nói. “Còn khi mưa lớn hoặc ngập lụt, lịch tiêm có thể bị chậm lại.”

Trước tác động của bão lũ làm gián đoạn các dịch vụ thiết yếu tại Gia Lai, UNICEF đã hỗ trợ 10 tủ lạnh bảo quản vắc xin và 249 phích vắc xin cho các trạm y tế xã, phục vụ cả tiêm chủng thường xuyên và các buổi tiêm chủng ngoại trạm.

“Trước đây, chúng tôi phải dùng một tủ lạnh cũ của chương trình y tế khác để bảo quản vắc xin,” chị H’Liu nhớ lại. “Giờ có thiết bị chuyên dụng cho tiêm chủng, chúng tôi yên tâm hơn khi lên kế hoạch tiêm ngoại trạm và đưa vắc xin về các bôn.”

UNICEF cũng hỗ trợ tập huấn cho nhân viên y tế địa phương về tiêm chủng ngoại trạm, an toàn tiêm chủng, phòng ngừa dịch bệnh sau thiên tai, cũng như bảo quản và vận chuyển vắc xin đúng cách. Những hỗ trợ này giúp nhân viên y tế tiếp cận nhiều trẻ em hơn và duy trì dịch vụ tiêm chủng, kể cả trong các tình huống khẩn cấp hoặc thời tiết cực đoan.

Với chị H’Đông, mỗi lần đưa con đi tiêm cũng là một bước tiến tới cuộc sống mà chị mong muốn cho các con. Bản thân chị chưa từng có cơ hội đến trường. Giờ đây, chị muốn các con có một tương lai khác - trong đó có H’Châm, cô bé mà chị hy vọng một ngày nào đó sẽ được ngồi trong lớp học.

“Nếu con khỏe mạnh, con có thể đi học và có một tương lai tốt hơn,” chị nói.

Buổi tiêm sáng hôm ấy vẫn tiếp diễn. Các gia đình bế con nhỏ ngồi chờ đến lượt, còn nhân viên y tế lần lượt gọi tên từng trẻ và kiểm tra sổ tiêm. Chị H’Liu cùng các đồng nghiệp đi lại giữa các bàn, vừa hướng dẫn, vừa giải đáp thắc mắc cho người chăm sóc trẻ.

Trong bối cảnh nắng nóng, mưa lớn và lũ lụt ngày càng khiến các dịch vụ thiết yếu dễ bị gián đoạn, UNICEF tiếp tục phối hợp với các đối tác, nhân viên y tế và cộng đồng địa phương để đưa tiêm chủng đến gần hơn với trẻ em. Nhờ những nỗ lực chung đó, trẻ em như H’Châm có thể lớn lên khỏe mạnh hơn, được bảo vệ tốt hơn trước những rủi ro bệnh tật ngay từ những năm tháng đầu đời.