Con đường tàn phá của bão Yagi đã vượt xa những thiệt hại vật chất

Bắc Kạn, Thái Nguyên, Việt Nam – Khi Yagi, cơn bão mạnh nhất đổ bộ vào miền Bắc Việt Nam trong hơn ba thập kỷ qua, càn quét và tàn phá những khu vực mà nó đi qua và đã làm thay đổi cuộc sống của hàng triệu người.

Gia đình bé Trang, sáu tuổi, sống tại Bắc Kạn, là một trong số những người bị ảnh hưởng nặng nề nhất do bão Yagi . Trang vừa mới hân hoan bắt đầu những ngày học đầu tiên tại trường tiểu học của mình thì niềm vui mừng đã sớm trở thành nỗi tuyệt vọng sau khi ngôi nhà của gia đình cùng với một số đồ dùng học tập mới của em bị vùi lấp trong một trận lở đất do mưa lớn của bão Yagi gây ra.

Đối với Trang, hành trình giáo dục của em giờ đây đã bị hủy hoại bởi ký ức kinh hoàng về việc mất đi những thứ mà cô bé thực sự trân quý và cảm thấy may mắn khi có được.

“Con rất buồn. Bộ đồng phục học sinh của con nằm trong ngôi nhà bị sập cùng với quần áo của con. Mẹ đã kịp cứu sách vở của con, nhưng con đã mất bút và kéo,” Trang, 6 tuổi, chia sẻ.

“Khi nhìn thấy trận lở đất, tôi nghĩ rằng tôi chỉ đến được bức tường của ngôi nhà,” mẹ của bé, chị Bế Thị Hoa Ánh, nhớ lại khoảnh khắc đó. “Tôi không ngờ rằng mưa lũ đã đánh sập toàn bộ ngôi nhà trong chưa đầy năm giây.”

Điều kỳ diệu là chị Bế Thị Hoa Ánh đã kịp thoát thân, nhưng việc mất đi ngôi nhà đã gây thiệt hại nặng nề, khiến bé Trang và gia đình em vô cùng đau lòng.

Bên cạnh câu chuyện của gia đình Trang, tác động của bão Yagi có ảnh hưởng lớn rộng hơn nhiều. Ở tỉnh Thái Nguyên, dòng nước lũ đen ngòm và ô nhiễm đã biến đường phố thành sông, nhấn chìm nhà cửa và làm ô nhiễm nguồn cung cấp nước sinh hoạt thiết yếu và vô cùng quan trọng.

“Không có điện hoặc nước, cuộc sống hàng ngày trở nên vô cùng khó khăn,” chị Nguyễn Thùy Linh, người mẹ ba con, giải thích khi phải vật lộn chăm sóc con cái sau cơn bão.

“Chúng tôi chỉ có thức ăn và nước uống nhờ vào các đội cứu trợ mang đến.” Mưa liên tục làm tình hình trở nên trầm trọng hơn, ngăn nước thoát và để lại những vũng nước đọng bốc mùi hôi thối, gây bệnh và thu hút muỗi vây quanh.

“Mối quan tâm lớn nhất là bọn trẻ sẽ bị ốm,” chị Hồ Thị Dương, một phụ nữ khác ở Thái Nguyên, tiếp lời.

Ngay khi thảm họa xảy ra, UNICEF đã nhanh chóng huy động mọi nguồn lực để hỗ trợ giúp chính phủ cung cấp vật tư cứu trợ khẩn cấp cho các cộng đồng bị ảnh hưởng. Nhận thấy nhu cầu cấp thiết về nước sạch và vệ sinh, UNICEF đã phân phát viên lọc nước cho hơn 140.000 người tại tỉnh Thái Nguyên.

Ngoài ra, các bộ dụng cụ vệ sinh cá nhân thiết yếu đã được cung cấp cho các gia đình dễ bị tổn thương nhất, cũng như cho các trung tâm y tế và trường học ở những cộng đồng bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Những nỗ lực này là rất quan trọng để ngăn chặn sự bùng phát của các bệnh liên quan đến nước, mối đe dọa hàng đầu trong bối cảnh sau thảm họa.

Sự tàn phá của bão Yagi đã không chừa những cơ sở hạ tầng quan trọng, bao gồm cả trường học và cơ sở y tế, khiến trẻ em và gia đình không  tiếp cận được các dịch vụ thiết yếu.

Hơn 1.500 trường học trên khắp miền Bắc Việt Nam đã bị ảnh hưởng bởi cơn bão, trong đó ít nhất 13 trường cần phải được xây dựng lại hoàn toàn. Tại trường Mầm non Túc Duyên ở Thái Nguyên, giáo viên đã trở lại và chứng kiến lớp học của mình bị hư hại nghiêm trọng, với bùn đất phủ khắp sàn và tài liệu học tập bị ướt sũng.

“Nước lũ dâng lên rất nhanh,” bà Đỗ Thị Thanh Thảo, hiệu trưởng nhà trường, cho biết. “Đây là lý do vì sao thiết bị trong lớp học bị hư hại nghiêm trọng.”

Ứng phó của UNICEF

Thiệt hại do bão Yagi gây ra không chỉ dừng lại ở các công trình cơ sở vật chất mà còn làm gián đoạn công tác giáo dục đã khiến 2,4 triệu trẻ em có nguy cơ bị tụt lại trong học tập. Một viễn cảnh đè nặng lên tâm trí của các bậc phụ huynh - những người phải vật lộn với gánh nặng tài chính khi phải trang trải cho chi phí mua sách giáo khoa và đồ dùng học tập đã bị mất.

Để giảm bớt khó khăn này, UNICEF đang phân phát các bộ đồ dùng học tập bao gồm nhiều dụng cụ học tập thiết yếu, giúp trẻ em tiếp tục học tập khi trường học chưa thể mở cửa trở lại.

Ngoài việc cung cấp cứu trợ khẩn cấp, UNICEF sẽ triển khai hỗ trợ tiền mặt được dùng cho nhiều mục đích và không điều kiện cho các hộ gia đình dễ bị tổn thương nhất, đặc biệt là những hộ có trẻ em và phụ nữ mang thai để giúp họ khắc phục hậu quả do bão Yagi gây ra sớm nhất.

Cách tiếp cận của UNICEF bao gồm việc hỗ trợ giải quyết các tác động tâm lý do thảm họa gây ra đối với trẻ em nhằm đảm bảo những sự căng thẳng, bất an và nỗi sợ hãi không để lại những sang chấn  tâm lý suốt cuộc đời của các em.

Khi các nỗ lực phục hồi đang tiếp tục diễn ra, UNICEF luôn cố gắng không ngừng nghỉ cùng các đối tác chính phủ nhằm khôi phục việc tiếp cận với nước sạch, giáo dục, chăm sóc sức khỏe và các dịch vụ bảo vệ cho trẻ em và các gia đình bị ảnh hưởng.

Mặc dù đã có rất nhiều nỗ lực phục hồi nhưng quy mô của thảm họa này cho chúng ta thấy còn rất nhiều việc phải làm. Sự tàn phá do bão Yagi gây ra đã khiến hàng triệu người cần được hỗ trợ khẩn cấp và con đường dẫn đến sự hồi phục và để có được khả năng chống chịu với thiên tai cao còn rất dài, thêm vào đó là các cú sốc khí hậu tiếp theo sẽ còn tiềm ẩn nhiều thách thức.

UNICEF biết ơn các nhà tài trợ đã đồng hành và hỗ trợ chúng tôi trong những lúc quan trọng và cần thiết nhất trong nỗ lực ứng phó khẩn cấp từ những ngày đầu. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn cần nhiều nguồn lực hơn nữa để tiếp tục cung cấp các dịch vụ thiết yếu và đảm bảo việc thực hiện một kế hoạch phục hồi bền vững hơn, đảm bảo người dân có khả năng chống chịu với thiên tai và biến đổi khí hậu cao hơn, ưu tiên và lấy trẻ em làm trung tâm và đảm bảo luôn có sự hòa nhập trong mọi nỗ lực.