Ish faoliyatiga qaytayotganda ko‘krak suti bilan oziqlantirishni davom ettirish

Oddiy sharoitda ham ish va oilaviy hayotni uyg‘unlashtirish oson emas. Farzandli bo‘lgandan so‘ng ish faoliyatiga qaytayotgan va shu bilan birga bolasini ko‘krak suti bilan oziqlantirishni davom ettirayotgan onalar uchun esa bu yanada katta sinov bo‘lishi mumkin.

Ko‘krak suti bilan oziqlantirish bolaga hayotdagi eng sog‘lom boshlanishni taqdim etadi. Ona suti chaqaloq uchun ilk tabiiy himoya vositasi bo‘lib xizmat qiladi, miya rivojlanishini qo‘llab-quvvatlaydi va onaning sog‘lig‘ini saqlashga yordam beradi. Shu sababli UNICEF va Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) hukumatlar hamda ish beruvchilarni oilaga do‘stona siyosat yuritishga chaqiradi. Bunday yondashuv onalarga ko‘krak suti bilan oziqlantirishni davom ettirish uchun zarur bo‘lgan vaqt, sharoit va qo‘llab-quvvatlovni ta’minlaydi.

Quyidagi amaliy tavsiyalar ishga qaytishni oldindan rejalashtirish va bu jarayonni yengillashtirishga yordam beradi.

Oldindan tayyorgarlik ko‘ring

Ko‘krak suti bilan oziqlantirishni davom ettirish niyatingiz haqida oila a’zolaringiz, do‘stlaringiz va hamkasblaringizga oldindan ayting. Ularning qo‘llab-quvvatlashi sizga qulay yechimlarni topishga va bu yo‘lda ishonch bilan davom etishga yordam beradi.

Ishga qaytgandan keyin ham bolani ko‘krak suti bilan oziqlantirishni davom ettirishga yordam beradigan ayrim usullar:

• Agar ish joyingiz uyga yaqin bo‘lsa, kun davomida uyga borib bolangizni ko‘krak suti bilan oziqlantirishingiz yoki yaqinlaringizdan chaqaloqni oziqlantirish uchun sizning oldingizga olib kelishni so‘rashingiz mumkin.
• Agar ish joyingiz uzoqda joylashgan bo‘lsa, ish joyingiz yaqinidagi bolalar bog‘chasi yoki parvarish markazi bilan kelishib, ish kuni davomida borib bolangizni ko‘krak suti bilan oziqlantirish imkoniyatini ko‘rib chiqing.
• Agar ish vaqtida bolani bevosita ko‘krak suti bilan oziqlantirish imkoni bo‘lmasa, ona sutini oldindan ta’minlab, uyda zaxira qoldirishingiz mumkin.

Ish joyida ko‘krak suti bilan oziqlantirishni qo‘llab-quvvatlash

Ish beruvchingiz ko‘krak suti bilan oziqlantirayotgan onalarni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha qanday imkoniyatlarni taklif qilayotganini aniqlang. Masalan, ayrim tashkilotlar onalarga farzandlarini ish joyiga olib kelish imkonini yaratadi.

Kamida, ish beruvchi amaldagi mehnat qonunchiligida nazarda tutilgan homiladorlik va tug‘ruq ta’tili hamda ko‘krak suti bilan oziqlantirayotgan onalarni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha talablarni bajarishi lozim.

Ish beruvchingizdan tashkilotda ko‘krak suti bilan oziqlantirishni qo‘llab-quvvatlash siyosati mavjud yoki mavjud emasligini so‘rang. Ona sutini ta’minlash yoki bolani oziqlantirish uchun alohida xona ajratilganmi? Agar bunday imkoniyat bo‘lmasa, rahbaringiz yoki kadrlar bo‘limi bilan alohida xonadan foydalanish imkoniyati haqida suhbatlashing.

Agar ish joyingizda ko‘krak suti bilan oziqlantirishni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha ichki tartiblar hali joriy etilmagan bo‘lsa, UNICEF tavsiyalari bilan bo‘lishishingiz mumkin.

Darhol to‘liq besh kunlik ish haftasiga qaytish o‘rniga, moslashuvchan ish tartibi siz uchun qulayroq bo‘lishi mumkinligini ham ko‘rib chiqing. Ish beruvchingiz bilan bosqichma-bosqich ishga qaytish, qisqartirilgan ish kuni yoki masofadan turib ishlash imkoniyatlari haqida gaplashing.

Agar siz tungi smenada ishlasangiz, bolangizni tunda ko‘krak suti bilan oziqlantirishni davom ettirish imkoniyati uchun kunduzgi smenaga o‘tkazish masalasini muhokama qilishingiz mumkin.

Shuni unutmangki, ish beruvchi sizning ish joyidagi xavfsizligingizni ta’minlash hamda homiladorlik, ko‘krak suti bilan oziqlantirish yoki oilaviy holat bilan bog‘liq kamsitishlarning oldini olish uchun mas’uldir.

Ko‘krak suti bilan oziqlantirish jadvalini tuzing

Ish kuningizni rejalashtirar ekansiz, bolani ko‘krak suti bilan oziqlantirish yoki ona sutini ta’minlash vaqtlarini ham inobatga oling. Zarur bo‘lsa, telefoningizda eslatmalar o‘rnating yoki taqvimingizda maxsus vaqtlarni belgilab qo‘ying.

Ishga qaytishdan oldin yangi kun tartibini sinov tariqasida bir necha kun davomida sinab ko‘rish foydali bo‘lishi mumkin. Bu sizga yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan qiyinchiliklarni oldindan aniqlash va ularga yechim topishga yordam beradi.

O‘zingiz bilan nimalarni olib yurishni unutmang

• Kiyimda sut izlari paydo bo‘lishining oldini olish uchun qoplamalar yoki maxsus salfetkalar.
• Sutni saqlash uchun idishlar yoki paketlar.
• Yorliqlar va ruchka.
• Muzlatilgan sovutuvchi elementlar joylashtirilgan termo sumka yoki portativ sovutgich.
• Agar siz maxsus moslamalardan foydalansangiz, uni tozalash uchun zarur vositalarni ham olib yurishni unutmang.

Ish joyida ona sutini sog‘ish va saqlash

Ish vaqtida imkon qadar bolangiz odatda oziqlanadigan oraliqlarda sut ta’minlashga harakat qiling va sutni germetik yopiladigan idishlarda saqlang. Har bir idishga sana va vaqtni yozishni unutmang.

Sovutuvchi gel paketlari yoki muz paketlarini muzlatkichda yoki termo sumkada saqlang. Agar sut muzlatkichda saqlansa, uni harorat eng barqaror bo‘ladigan orqa qismga joylashtirish tavsiya etiladi.

Ona sutini muzlatkich eshigida saqlamang. Chunki eshik tez-tez ochilib-yopilishi natijasida harorat o‘zgaradi va bu bakteriyalar ko‘payishi xavfini oshirishi mumkin.

Ona sutini tashish va saqlash

Sutni uyga olib ketishda termo sumka yoki portativ sovutgichdan foydalaning.

JSST va UNICEF quyidagilarni tavsiya qiladi:

1. Agar sut 24 soat ichida ishlatiladigan bo‘lsa, uni harorat eng barqaror bo‘ladigan muzlatkichning orqa qismida saqlash maqsadga muvofiq.
2. Agar sut 24 soat ichida ishlatilmasa, uni muzlatilgan holda saqlash uzoqroq muddat davomida sifatini saqlab qolishga yordam beradi. Kichik hajmlarda muzlatish eng qulay usul hisoblanadi.
3. Agar muzlatkich mavjud bo‘lmasa, sutni xona haroratida taxminan 8 soatgacha saqlash mumkin.

Imkon qadar bolangizni ko‘krak suti bilan oziqlantirishda davom eting

Ish joyida muntazam ravishda sut sog‘ish va imkon bo‘lganda bolani bevosita ko‘krak suti bilan oziqlantirish ona suti ishlab chiqarilishining davom etishiga yordam beradi. Agar ko‘krakdagi sut muntazam ravishda chiqarib turilmasa, sut yo‘llarining tiqilib qolishi, mastit rivojlanishi yoki sut miqdorining kamayishi kuzatilishi mumkin.

Ishga ketishdan oldin va uyga qaytgach bolangizni ko‘krak suti bilan oziqlantirish ayniqsa muhimdir. Farzandingizga qarayotgan insonlardan siz uyga qaytishingizdan taxminan bir soat oldin bolani ovqatlantirmaslikni so‘rashingiz mumkin. Aks holda, bola to‘q bo‘lib, siz qaytganingizda ko‘krak suti bilan oziqlanishni istamasligi mumkin.

Tunda bolani ko‘krak suti bilan oziqlantirishni imkon qadar davom ettirish tavsiya etiladi, chunki bu ona suti ishlab chiqarilishini qo‘llab-quvvatlashda muhim ahamiyatga ega.

Farzand dunyoga kelganidan keyin ishga qaytish har doim ham oson kechmaydi. Ba’zan bu jarayon juda og‘irdek tuyulishi mumkin. Shuni yodda tutingki, bu qiyinchiliklar vaqtinchalik bo‘lib, yangi tartibga moslashish uchun biroz vaqt kerak bo‘lishi tabiiydir.

Va eng muhimi: bolani ko‘krak suti bilan oziqlantirish faqat onaning zimmasidagi vazifa emas. Shu sababli oila a’zolaringiz, do‘stlaringiz va hamkasblaringizdan yordam so‘rashdan tortinmang.