Homiladorlikning uchinchi trimestri

Tabriklaymiz — siz homiladorlikning yakuniy bosqichiga yetib keldingiz! Yaqin kunlarda oilangiz yana bir aziz a’zo bilan boyiydi.

Ushbu so‘nggi haftalarda charchoq va ayrim noqulayliklarni avvalgidan ko‘proq his qilishingiz mumkin. Shu bilan birga, sizni hayajonli va quvonchli lahzalar kutmoqda.

O‘zingizni qanday his qilishingiz mumkin

Ikkinchi trimestrda kuzatilgan ayrim noqulayliklar uchinchi trimestrda ham davom etishi mumkin.

Ko‘plab ayollar nafas olish qiyinlashganini yoki hojatxonaga tez-tez borishga ehtiyoj sezayotganini qayd etadilar. Bu homilaning o‘sib borayotgani va ichki a’zolarga bosim o‘tkazayotgani bilan bog‘liq.

Xavotir olmang — bu holatlar odatda tabiiy hisoblanadi va tug‘ruqdan keyin asta-sekin kamayadi.

Keng tarqalgan alomatlar

Har bir homiladorlik o‘ziga xos tarzda kechadi, biroq uchinchi trimestr davomida quyidagi holatlar kuzatilishi mumkin:

• jig‘ildon qaynashi yoki kislota reflyuksi;
• gemorroy;
• nafas qisishi;
• sut bezlarining kattalashishi va taranglashishi;
• kindikning tashqariga chiqib qolishi;
• uyqu bilan bog‘liq qiyinchiliklar;
• qo‘l barmoqlari, yuz va to‘piqlarda shishlar paydo bo‘lishi.

O‘zingizga qanday yordam berishingiz mumkin

Homiladorlikning ushbu bosqichida organizmingiz tug‘ruqqa tayyorgarlik ko‘ra boshlaydi va shu sababli ayrim noqulayliklar kuchayishi mumkin.

Quyidagi tavsiyalar ayrim alomatlarni yengillashtirishga yordam berishi mumkin. Har qanday vosita yoki davolash usullarini qo‘llashdan oldin albatta shifokor bilan maslahatlashish tavsiya etiladi.

• Jig‘ildon qaynashi kuzatilganda ovqatlanish tartibi va turmush tarziga oid tavsiyalar bo‘yicha shifokor bilan maslahatlashish foydali bo‘lishi mumkin. Zarurat tug‘ilganda shifokor antatsid preparatlarni tavsiya qilishi mumkin.
• Uyqu bilan bog‘liq qiyinchiliklarda tananing ayrim qismlarini qo‘llab-quvvatlaydigan maxsus yostiqlardan foydalanish noqulaylikni kamaytirishga yordam berishi mumkin.

Sog‘lom ovqatlanish va jismoniy faollik

Sog‘lom ovqatlanish va muntazam jismoniy faollik homiladorlikning barcha bosqichlarida bo‘lgani kabi uchinchi trimestrda ham muhim ahamiyatga ega.

Agar o‘zingizni yaxshi his qilsangiz, odatiy jismoniy mashg‘ulotlarni davom ettirishingiz mumkin, biroq ortiqcha zo‘riqishdan saqlanish muhimdir.

Oddiy qoida sifatida, mashq vaqtida suhbatni davom ettira olsangiz, demak jismoniy yuklama siz uchun maqbul hisoblanadi.

Homiladorlik davrida jismoniy mashqlar bilan shug‘ullanishdan oldin albatta shifokor bilan maslahatlashish tavsiya etiladi.

Ratsioningizda organizm va rivojlanayotgan farzandingiz uchun zarur bo‘lgan energiya, oqsil, vitamin va minerallarni ta’minlaydigan turli xil mahsulotlar bo‘lishiga e’tibor qarating.

Brekston-Xiks qisqarishlari (yolg‘on to‘lg‘oqlar)

Uchinchi trimestrda siz bachadon qisqarishlarini his qilishingiz mumkin. Ular haqiqiy tug‘ruq belgisi ham, yolg‘on to‘lg‘oqlar ham bo‘lishi mumkin.

Yolg‘on to‘lg‘oqlar Brekston-Xiks qisqarishlari deb ataladi va organizmning tug‘ruqqa tayyorgarlik ko‘rish jarayonining bir qismi hisoblanadi.

Ular hayz davridagi spazmlar yoki qorin taranglashishiga o‘xshash hislarni keltirib chiqarishi mumkin.

Brekston-Xiks qisqarishlari odatda tibbiy aralashuvni talab qilmaydi. Noqulaylikni kamaytirish uchun quyidagilar yordam berishi mumkin:

• yetarli miqdorda suv ichish;
• tana holatini o‘zgartirish (agar yotgan bo‘lsangiz yurib ko‘ring, agar turgan bo‘lsangiz dam oling);
• dam olish, qisqa muddat uxlab olish, kitob o‘qish yoki tinchlantiruvchi musiqa tinglash.

Agar og‘riq kamaymasa yoki qisqarishlar tobora tez-tez va kuchliroq bo‘lib borayotganini sezsangiz, shifokorga murojaat qiling.

Tug‘ruqning boshlanishi

Ko‘pchilik ayollar homiladorlikning 38–41-haftalari oralig‘ida farzandli bo‘ladilar. Biroq tug‘ruq aynan qachon boshlanishini oldindan aniq aytishning imkoni yo‘q.

Tug‘ruq boshlanganda bachadon bo‘yni asta-sekin ochila boshlaydi, bachadon mushaklari esa muntazam ravishda qisqaradi. Vaqt o‘tishi bilan qisqarishlar orasidagi oraliq qisqarib boradi.

To‘lg‘oqlar hayz davridagi og‘riqlarga o‘xshashi mumkin, biroq ular odatda kuchliroq bo‘ladi.

Bachadon qisqarganida siz bel yoki tos sohasida og‘riqni his qilishingiz, qorin esa qattiqlashishini sezishingiz mumkin. Qisqarish tugagach, qorin yana yumshaydi.

Tug‘ruq boshlanishining boshqa belgilari quyidagilar bo‘lishi mumkin:

• qorin pastga tushgandek tuyulishi;
• shilliq tiqinning ajralishi (shaffof yoki pushti rangli ajralmalar miqdorining ortishi);
• qog‘onoq suvlari ketishi.

Shuni yodda tutish kerakki, ushbu belgilar ayrim hollarda tug‘ruq boshlanguniga qadar sezilmasligi ham mumkin.

Agar sizda tug‘ruq boshlangandek tuyulsa, shifokor yoki tibbiyot muassasasiga murojaat qiling.

Farzandingiz qanday rivojlanmoqda?

Ushbu yakuniy bosqichda farzandingiz tug‘ilishga tayyorgarlik ko‘radi.

Uchinchi trimestr boshidan tug‘ilgungacha bo‘lgan davrda:

• ko‘zlari yorug‘likdagi o‘zgarishlarga javob bera boshlaydi;
• boshida sochlar paydo bo‘lishi mumkin;
• u tepishi, ushlash harakatlarini bajarishi va cho‘zilishi mumkin;
• qo‘l va oyoqlari yanada to‘lishgan ko‘rina boshlaydi;
• suyaklar mustahkamlanadi;
• qon aylanish tizimining shakllanishi yakunlanadi;
• tayanch-harakat tizimi rivojlanib bo‘ladi;
• o‘pkalar, bosh miya va asab tizimi faol rivojlanishda davom etadi;
• teri ostida yog‘ to‘planishi davom etadi.

Homila rivojlanishi individual xususiyatlarga qarab farq qilishi mumkin.

Odatda uchinchi trimestr boshida homilaning bo‘yi taxminan 35 santimetr, vazni esa 1–2 kilogrammni tashkil etadi.

Tug‘ruq vaqtiga kelib esa bolaning bo‘yi odatda 46–51 santimetrga, vazni esa 3 kilogrammdan ortiq bo‘ladi.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?

Uchinchi trimestr davomida muntazam tibbiy kuzatuv ayniqsa muhim hisoblanadi.

Ko‘plab mamlakatlarda homiladorlikning 30-, 34-, 36-, 38- va 40-haftalarida shifokor ko‘rigidan o‘tish tavsiya etiladi.

Mamlakatingizda amal qiladigan tavsiyalar bo‘yicha ma’lumotni shifokoringiz yoki sog‘liqni saqlash muassasasidan olishingiz mumkin.

Qaysi holatlarda zudlik bilan tibbiy yordamga murojaat qilish kerak?

Har bir homiladorlik o‘ziga xos kechadi. Shunga qaramay, quyidagi holatlar kuzatilganda darhol tibbiy yordamga murojaat qilish zarur:

• kuchli qon ketishi;
• ko‘z oldida dog‘lar yoki yorug‘ chaqnashlari bilan kechuvchi kuchli va to‘xtovsiz bosh og‘rig‘i;
• to‘satdan paydo bo‘lgan yoki kuchli shishlar;
• homila harakatlarining sezilarli darajada kamayishi yoki yo‘qolishi;
• qog‘onoq suvlari ketishi, biroq to‘lg‘oqlarning boshlanmasligi;
• qisqarishlar oralig‘ida ham davom etayotgan doimiy og‘riq.

Agar sizni bezovta qilayotgan har qanday alomat yoki savol bo‘lsa, shifokoringiz bilan maslahatlashishdan tortinmang.