Kush përfiton nga transferet në para?

Në mbarë botën, 333 milionë fëmijë jetojnë në varfëri ekstreme. Fëmijët kanë dy herë më shumë gjasa të jetojnë në varfëri ekstreme sesa të rriturit. Kriza klimatike, konfliktet dhe inflacioni vazhdojnë të nxisin rritjen e varfërisë në pjesën më të madhe të botës, duke përfshirë Evropën dhe Azinë Qendrore.

Një nga zgjidhjet më efektive për zbutjen e varfërisë tek fëmijët që është gjithashtu edhe më konkrete: është ofrimi i transfereve në para të gatshme për fëmijët dhe familjet e tyre. Mënyra se si funksionojnë saktësisht transferet në para të fëmijëve mund të ndryshojnë, duke filluar nga transferet universale në para të gatshme, që i jepen çdo fëmije pavarësisht nga kushtet ekonomike, deri te ato që synojnë kategori të veçanta fëmijësh, si fëmijët me aftësi të kufizuara ose fëmijët familjet e të cilëve fitojnë nën një prag të caktuar.

Gjithsesi, të gjitha ndihmojnë në uljen e varfërisë së fëmijëve.

Për shembull, në vendet e OECD-së, transferet në para universale ose pothuajse universale të fëmijëve janë zbuluar se reduktojnë varfërinë me të ardhura me pesë pikë përqindje në familjet me fëmijë. Në vendet me të ardhura mesatare, transferet në para të fëmijëve që janë ekuivalente me 1 për qind të BPV-së ulën numrin e fëmijëve që jetojnë në varfëri deri në 32 për qind.

Nxjerrja e fëmijëve nga varfëria është kritike në vetvete. Por është treguar gjithashtu se ka efekte në mirëqenien afatshkurtër dhe afatgjatë të fëmijëve, si dhe në përmirësimin e rezultateve për ekonominë, sistemin arsimor, sistemin e kujdesit shëndetësor dhe shoqërinë në përgjithësi – efekte pozitive që tejkalojnë kostot e vetë përfitimeve.

Këtu janë disa nga mënyrat në të cilat të gjithë, përfshirë fëmijët, përfitojnë nga transferet në para në para.

Kur fëmijët marrin përfitime, ata përfitojnë (duke përfshirë edhe në moshën madhore).

Varfëria e fëmijëve kalon përtej mungesës së të ardhurave. Hulumtimet tregojnë se, kur fëmijët rriten në varfëri, ata kanë shumë më shumë gjasa të përjetojnë një sërë pasojash negative për pjesën tjetër të jetës së tyre. Këto përfshijnë vonesa në zhvillim, zhvillim më të dobët kognitiv, arritje më të ulëta akademike, probleme të shëndetit mendor dhe probleme të tjera shëndetësore afatshkurtra dhe afatgjata. Përjetimi i varfërisë si fëmijë shoqërohet gjithashtu me rrezik më të lartë të papunësisë, problemeve me sistemin e drejtësisë penale dhe të jetuarit në varfëri si i rritur.

Për shkak se varfëria shpesh shoqërohet me dimensione të tjera, të tilla si të jetuarit në lagje industriale më të ndotura ose përjetimi i dhunës ndërfamiljare, rreziqet afatgjata për shëndetin dhe mirëqenien e fëmijëve shpesh komplikohen.

Megjithatë, teksa fëmijët janë më të cenueshëm ndaj varfërisë sesa grupet e tjera të popullsisë, ata gjithashtu kanë aftësinë më të vogël për të shpëtuar nga ajo, duke pasur parasysh se ata mbështeten te të rriturit dhe sistemet rreth tyre për t'i mbrojtur ata dhe për të siguruar që ata të zhvillohen dhe arrijnë potencialin e plotë në jetë

Duke qenë se të gjithë fëmijët, kudo, kanë të drejtën e përmbushjes së të drejtave të tilla si të ushqehen mirë, të edukohen dhe të marrin kujdes shëndetësor, kjo do të thotë se rritja në varfëri bie ndesh me të drejtat e tyre themelore të njeriut.

Kur fëmijët marrin përfitime, ekonomia – duke përfshirë punëkërkuesit, punonjësit dhe pronarët e bizneseve – përfiton.

Teksa është e lehtë të përqendrohesh vetëm në 'kostot' fillestare të përfitimeve, analizat e shumta kanë gjetur se kur futen transferet në para, si ekonomitë lokale ashtu edhe ato kombëtare përmirësohen – duke marrë përfitime që tejkalojnë koston e menjëhershme të ndihmës financiare.

Një analizë zbuloi se nëse 1 për qind e BPV-së shkon për transferet universale të fëmijëve në para, varfëria e përgjithshme e të gjithë popullsisë do të binte deri në 20 për qind.

Modelime të tjera kanë gjetur se transferet universale të parave të gatshme kanë përfitim për komunitetet lokale që mund të jetë disa herë më i madh se ndikimi i vetë transfereve. Për çdo dollar përfitimi të dhënë, shitësit ose ofruesit e shërbimeve mund të fitojnë 2.50 dollarë, siç është parë në Etiopi. Një studim tjetër zbuloi se përfituesit e përfitimeve investuan 26 për qind të transfereve, të cilat më pas rritën konsumin e tyre afatgjatë.

Transferet në para gjithashtu konstatohet vazhdimisht se gjenerojnë vende pune, nxisin konsumin, rrisin BPV-në dhe kufizojnë pasojat e rënies ekonomike, me përfitime për ekonominë që tejkalojnë koston e vetë transfereve të parave të gatshme. Një analizë mbi varfërinë e fëmijëve në Shtetet e Bashkuara zbuloi se çdo dollar i shpenzuar për reduktimin e varfërisë kursente shtatë dollarë në kostot ekonomike.

Kur fëmijët marrin transfere në para, sistemi arsimor – duke përfshirë mësuesit, studentët e tjerë dhe taksapaguesit që kontribuojnë në shkolla – përfiton.

Stresi kronik dhe privimet e tjera të lidhura me varfërinë mund të riprogramojnë zhvillimin e trurit të fëmijëve, duke ndikuar në pjesët e trurit që janë vendimtare për kujtesën, përpunimin kognitiv dhe rregullimin emocional. Kjo është pjesë e arsyes pse varfëria e fëmijëve është e lidhur vazhdimisht me aftësi më të dobëta në vlerësimet njohëse dhe nivele më të ulëta të arritjeve akademike.

Kjo gjithashtu ka ndikim afatgjatë në të ardhurat. Në Mbretërinë e Bashkuar, për shembull, është vlerësuar se të ardhurat e humbura që rezultojnë nga pasojat e varfërisë së fëmijërisë për mundësitë e mëvonshme të punësimit janë ekuivalente me humbje prej 12 miliardë BPV në vit - pothuajse 1 për qind e BPV-së.

Kur fëmijët marrin transfere në para, sistemi i kujdesit shëndetësor – duke përfshirë profesionistët e kujdesit shëndetësor dhe pacientët e tjerë – përfiton.

Edhe periudhat e përkohshme të varfërisë shoqërohen me rezultate më të dobëta të shëndetit dhe zhvillimit te fëmijët, duke përfshirë edhe moshën madhore. Në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme, për shembull, rreth 43 për qind e fëmijëve nën moshën pesë vjeç janë në rrezik për të mos arritur potencialin e tyre zhvillimor si rezultat i varfërisë. Kjo do të thotë 250 milionë fëmijë vetëm në ato vende.

Problemet e tjera shëndetësore janë gjithashtu shumë më të mundshme kur fëmijët përjetojnë varfëri. Këtu përfshihen sëmundjet kardiovaskulare, diabeti, obeziteti, astma, hipertensioni dhe çrregullimet e shëndetit mendor. Kur nënat jetojnë në varfëri, ato janë në rrezik më të lartë për të lindur foshnja të parakohshme ose nën peshë. Vdekshmëria e foshnjave është gjithashtu më e lartë.

Përveç kostos njerëzore të sëmundjes dhe vdekjes, këto rreziqe vijnë me kosto financiare. Në Shtetet e Bashkuara, për shembull, është vlerësuar se varfëria e fëmijërisë i kushton vendit 970.3 miliardë dollarë çdo vit – ekuivalente me 5.4 për qind të BPV-së. Një nga kontribuuesit më të mëdhenj në këtë shpenzim janë kostot e kujdesit shëndetësor për shkak të varfërisë së fëmijërisë – të cilat arrijnë në rreth 192.1 miliardë dollarë në vit.

Kur fëmijët marrin përfitime, përfiton shoqëria.

Reduktimi i varfërisë së fëmijëve mund t'i bëjë shoqëritë më kohezive, të qëndrueshme, të drejta dhe të barabarta. Ato madje mund t'i bëjnë shoqëritë më të sigurta, pasi janë gjetur lidhje midis përjetimit të varfërisë në fëmijëri dhe përballjes me sistemin e drejtësisë penale më vonë.

Hulumtimet kanë zbuluar se transferet në para, në veçanti, madje mund të nxisin shkallën në të cilën qytetarët angazhohen me shtetin dhe sa të gatshëm janë ata të paguajnë taksat.

Një nga ndikimet më të mëdha është në uljen e pabarazisë: është konstatuar se taksat dhe transferet direkte në 11 vende të OECD-së kontribuojnë në reduktim mesatar prej 30 për qind të pabarazisë së të ardhurave. Sa më pak pabarazi në shoqëri, aq më socialisht kohezive dhe më të qëndrueshme do të jenë ato.