Μιλώντας στα παιδιά για την κλιματική αλλαγή

Η κλιματική αλλαγή είναι γεγονός και σχεδόν κάθε παιδί στον κόσμο θα επηρεαστεί από αυτή.

Η συζήτηση γύρω από το θέμα της κλιματικής αλλαγής με τα παιδιά μας μπορεί να είναι δύσκολη για πολλούς γονείς. Είναι λογικό να θέλουμε να προστατεύσουμε τα παιδιά από τα αρνητικά συναισθήματα και τις ανησυχίες που μπορεί να τους προκαλεί. Όμως, αν το παιδί σας είναι κάποιας ηλικίας, οι πιθανότητες είναι ότι ήδη ακούει για την κλιματική αλλαγή, είτε στο σχολείο, είτε στο διαδίκτυο, είτε από τους φίλους του.

Όπως είναι φυσικό, τα παιδιά μπορεί να νιώσουν πολλά συναισθήματα, όπως άγχος, φόβο, θλίψη και θυμό, τα οποία είναι πολύ φυσικές αντιδράσεις σε κάτι τόσο αβέβαιο και καταστροφικό όπως η κλιματική αλλαγή.

Αν και δεν μπορείτε να λύσετε άμεσα το συγκεκριμένο ζήτημα για το παιδί σας, μπορείτε να το βοηθήσετε να ανακαλύψει τα γεγονότα, να γνωρίζει ότι δεν είναι μόνο του και να βρει τρόπους να αναλάβει δράση.

Ακολουθούν ορισμένες συμβουλές για το πώς να κάνετε μια ειλικρινή και ελπιδοφόρα συζήτηση για την κλιματική αλλαγή χωρίς να αγνοείτε την πραγματικότητα και την κλίμακα του προβλήματος.

1. Ενημερωθείτε

Κανείς δεν έχει όλες τις απαντήσεις σχετικά με την κλιματική αλλαγή και δεν πειράζει αν ούτε εσείς τις έχετε. Υπάρχουν πολλές αξιόπιστες πηγές στο διαδίκτυο, όπως ομιλίες, βίντεο και άρθρα που μπορούν να σας βοηθήσουν να ενημερωθείτε. Η NASA διαθέτει μερικές εξαιρετικές πηγές για το θέμα που είναι φιλικές προς τα παιδιά. Μιλήστε με άλλους γονείς για να μάθετε πώς προσεγγίζουν οι ίδιοι το θέμα με τα παιδιά τους.

Να θυμάστε: Δεν πειράζει αν δεν μπορείτε να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις που μπορεί να έχει το παιδί σας – δείτε το ως μία ευκαιρία να ανακαλύψετε τις απαντήσεις μαζί.

2. Ακούστε

Για να ξεκινήσετε τη συζήτηση για την κλιματική αλλαγή με το παιδί σας, μάθετε αρχικά τι ξέρει και πώς αισθάνεται για το θέμα. Μπορεί να εκπλαγείτε από το πόσα πολλά γνωρίζει ήδη και μπορεί να εκφράσει το παιδί σας. Χρησιμοποιήστε το ως ευκαιρία να ακούσετε τους φόβους και τις ελπίδες τους για τον πλανήτη. Δώστε τους την πλήρη προσοχή σας και μην απορρίπτετε ή προσπαθείτε να ελαχιστοποιήσετε τις ανησυχίες τους. Πείτε τους ότι μπορούν πάντα να έρθουν σε εσάς για να μιλήσουν για οτιδήποτε.

3. Συνδέστε την κλιματική αλλαγή με την καθημερινότητά τους

Εσείς γνωρίζετε το παιδί σας καλύτερα από τον καθένα, γι' αυτό βεβαιωθείτε ότι οι πληροφορίες που δέχεται είναι κατάλληλες γι' αυτό. Θα ήταν καλό να ξεκινήσετε με το να βρείτε τρόπους να συνδέσετε την κλιματική αλλαγή με την καθημερινή τους ζωή και να εξερευνήσετε μαζί βασικά γεγονότα και φαινόμενα.

Για παράδειγμα: "Οι άνθρωποι καίνε ορυκτά καύσιμα όπως ο άνθρακας και το πετρέλαιο για να κινούν τα αυτοκίνητα, να πετούν τα αεροπλάνα και να φωτίζουν τα σπίτια. Όλα αυτά απελευθερώνουν αέρια του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα, τα οποία περιβάλλουν τον πλανήτη σαν φούσκα, κάνοντας το κλίμα πιο θερμό. Ένας θερμότερος πλανήτης σημαίνει αλλαγές στον καιρό, όπως περισσότερες πλημμύρες και καταιγίδες. Καθώς ο πλανήτης θερμαίνεται, οι πολικοί πάγοι λιώνουν και η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει. Πρόκειται για ένα σοβαρό πρόβλημα, αλλά πολλοί επιστήμονες και πολλοί νέοι εργάζονται σκληρά για να βρουν λύσεις και να κάνουν θετικές αλλαγές. Και υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορούμε κι εμείς να κάνουμε".

4. Βγείτε έξω!

Προσπαθήστε να εκθέσετε το παιδί σας στη φύση όσο το δυνατόν περισσότερο. Το να τα ενθαρρύνετε να παίζουν έξω βοηθάει στην καλλιέργεια της απόλαυσης και του σεβασμού τους προς τη φύση.

Όταν είστε μαζί έξω, κάντε μια παύση και επισημάνετε ενδιαφέροντα αξιοθέατα, είτε πρόκειται για ένα δέντρο, ένα σύννεφο, έναν ιστό αράχνης ή ένα πουλί. Με το να αφιερώνετε λίγο χρόνο για να εκτιμήσετε τη φύση μπορεί να βοηθήσετε τα παιδιά να αναπτύξουν την περιέργεια και το θαυμασμό για τον φυσικό κόσμο. Φυτέψτε μαζί σπόρους για να δείτε πώς μεγαλώνει κάτι από το τίποτα.

5. Εστιάστε στις λύσεις

Για κάθε πρόβλημα που συζητάτε, προσπαθήστε να παρουσιάσετε μια λύση. Εξερευνήστε μαζί με το παιδί σας παραδείγματα ανθρώπων που εργάζονται πάνω σε τρόπους αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής. Συζητήστε θετικές ιστορίες που βλέπετε στις ειδήσεις ή στη δική σας κοινότητα και μπορούν να σας εμπνεύσουν.

Μιλήστε για τα μέτρα που παίρνετε ως οικογένεια, όπως η μείωση των απορριμμάτων στο σπίτι σας, η εξοικονόμηση νερού, η ανακύκλωση ή με το να βγάζετε από την πρίζα τις συσκευες και να σβήνετε τα φωτα που δεν χρειάζονται. Αυτό συμβάλλει στην ενίσχυση της ιδέας ότι ο καθένας μπορεί να κάνει κάτι για να συμβάλει στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Συζητήστε ιδέες για άλλα μέτρα που μπορείτε να λάβετε ως οικογένεια ή στην κοινότητα σας. Θα μπορούσατε να επιλέξετε να περπατήσετε ή να κάνετε ποδήλατο αντί να πάρετε αυτοκίνητο; Θα μπορούσατε να φυτέψετε ένα δέντρο;

6. Ενίσχυση της δράσης

Νέοι σε όλο τον κόσμο αναλαμβάνουν δράση ενάντια στην κλιματική αλλαγή. Άλλοι δημιουργούν νέους τρόπους για να χρησιμοποιούν την ενέργεια πιο αποτελεσματικά, μοιράζονται λύσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και συμμετέχουν σε εβδομαδιαίες πορείες για το κλίμα. Ενημερώστε το παιδί σας ότι πολλοί νέοι άνθρωποι υπερασπίζονται τον πλανήτη μας και ότι μπορούν και αυτοί να το κάνουν. Αν δείξουν ενδιαφέρον, παρουσιάστε τους ιστορίες ακτιβιστών για την κλιματική αλλαγή.

Με το να μαθαίνει και να ακούει νέους ανθρώπους, το παιδί σας θα νιώσει λιγότερο μόνο του και θα αποκτήσει μεγαλύτερη δύναμη για να αναλάβει και το ίδιο δράση. Να είστε ανοιχτοί σε ό,τι έχει να πει το παιδί σας σχετικά με το κίνημα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και το ρόλο που θέλει να παίξει σε αυτό.

Να είστε προσεκτικοί ώστε να μη φανεί ότι τους επιβάλλετε μια τέτοια πορεία, καθώς κάτι τέτοιο μπορεί ακούσια να τους προκαλέσει συναισθήματα υπερφόρτωσης, άγχους ή επιβάρυνσης από την ευθύνη. Αφήστε τους να έρθουν σε εσάς αν θέλουν να εμπλακούν πιο ενεργά και τονίστε τη σημασία της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής ως παγκόσμιας ευθύνης που ξεκινάει από την τοπική δράση.

Η πρώτη συζήτηση μπορεί να είναι δύσκολη, αλλά είναι σημαντικό να τις συνεχίσετε. Η συνεχής επικοινωνία είναι ζωτικής σημασίας γύρω από ένα τέτοιο θέμα που διαμορφώνει το μέλλον κάθε παιδιού.