«Εμάς δεν μας αρέσει να μένουμε σε παράγκες…»

Χτισμένος στην Ανατολική Θεσσαλονίκη, στην περιοχή  της Περαίας, ο καταυλισμός Τσαΐρια στεγάζει  περίπου 30 οικογένειες Ρομά, πολλές από αυτές πολύτεκνες.

«Είναι 30 οικογένειες που μένουν σε παράγκες, που μερικές παράγκες είναι λίγο καλύτερες από τις άλλες, και είναι φτιαγμένες από ξύλο και από σακούλα νάυλον», λέει η Πολυξένη, 14 ετών και μαθήτρια της Γ’ γυμνασίου που κατοικεί στον καταυλισμό.

Συνεχίζει εξηγώντας ότι οι παράγκες  δεν διαθέτουν ούτε τις βασικές παροχές: δεν έχουν ισχυρό ρεύμα, παρά μόνο όσο αρκεί για να βλέπουν μέσα στο σκοτάδι, ενώ δεν υπάρχει ούτε παροχή νερού, με τους ανθρώπους να αναγκάζονται να πίνουν εμφιαλωμένο νερό και να μεταφέρουν ποσότητες νερού σε μπιτόνια από μακριά για τις καθημερινές τους εργασίες.

Η αδελφή της Πολυξένης, η Χριστίνα, 9 ετών, αντιμετωπίζει δυσκολίες ακόμα και για να πάει στο σχολείο, αφού οι υλικές συνθήκες είναι πολύ δυσμενείς:

«Στο σχολείο με πηγαίνει ο μπαμπάς μου γιατί είναι χάλια ο δρόμος και δεν μπορώ να πάω μόνη μου γιατί είναι τρία χιλιόμετρα…», εξηγεί.

Σύμφωνα με πρόσφατη καταγραφή της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας (2021), το 87% των Ρομά που διαμένουν σε οικισμούς στην Ελλάδα διαβιούν σε άκρως υποβαθμισμένες περιοχές ή περιοχές με περιορισμένες υποδομές , ενώ βάσει στοιχείων  της έρευνας Hprolipsis από το 2015, λιγότεροι από ένας στους δέκα Ρομά που διαμένουν σε οικισμούς στην Ελλάδα διαθέτουν μέσα στην κατοικία τους πόσιμο νερό, ηλεκτρισμό, θέρμανση και τουαλέτα. Αναδεικνύεται έτσι το πρόβλημα του περιβαλλοντικού ρατσισμού κατά των κοινοτήτων Ρομά, ο οποίος, όπως ανέφερε το Ευρωπαϊκό Γραφείο Περιβάλλοντος και το Δίκτυο  ERGO  το 2020 «είναι δομικός και αλληλένδετος με άλλες διαστάσεις των διακρίσεων και του αποκλεισμού με φυλετικά κίνητρα».

«Για τα λύματα δεν υπάρχει αποχέτευση και εμείς δημιουργήσαμε έναν δικό μας βόθρο», λέει η Πολυξένη, προσθέτοντας: « Δεν περνάει σκουπιδιάρης για να μαζέψει τα σκουπίδια και αναγκαζόμαστε να τα πετάμε σε ένα μέρος και μετά να τα καίμε».

Οι Ρομά βιώνουν εμπόδια ακόμα και στις προσπάθειες που καταβάλουν να βελτιώσουν  τις συνθήκες διαβίωσής τους, καθώς  έχει διαπιστωθεί ότι 3 στους 5 Ρομά στην Ελλάδα βίωσαν διακρίσεις εξαιτίας της καταγωγής τους κατά την αναζήτηση στέγης την προηγούμενη πενταετία, σύμφωνα με έρευνα του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA) το 2021.

«Εμάς δε μας αρέσει να μένουμε σε παράγκες, θέλουμε να έχουμε καλό μέρος να μείνουμε», διευκρινίζει η Πολυξένη. 

«Όταν θέλαμε να νοικιάσουμε ένα σπίτι, μας έλεγαν από τα τηλέφωνα ‘ναι, ελάτε να το δείτε’, ενώ όταν πηγαίναμε προσωπικά μας έλεγαν  «Όχι, δεν το δίνω το σπίτι μου, γιατί είστε Ρομά, δεν σας έχω εμπιστοσύνη…»».

Παρά τις δυσκολίες στην καθημερινότητα, η Πολυξένη αισιοδοξεί και θέλει να ελπίζει ότι τα πράγματα θα αλλάξουν σιγά σιγά προς το καλύτερο:

«Οι αλλαγές που θα ‘θελα να δω στην κοινότητά μου είναι να έχουμε καλά σπίτια, να έχουμε νερό, να έχουμε δυνατό ρεύμα, να έχουμε καλούς δρόμους και να έχουμε κάδους για να μην πετάμε όπου να ‘ναι τα σκουπίδια μας», λέει η Πολυξένη, καταλήγοντας:

«Για να γίνουν αυτές οι αλλαγές, πιστεύω πως η Πολιτεία πρέπει να μας βοηθήσει για να αλλάξουν όλα αυτά και να τους βοηθήσουμε όσο μπορούμε κι εμείς σε αυτό…».

Η UNICEF, με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή,  υλοποιεί την 3^η φάση του πιλοτικού προγράμματος «Ευρωπαϊκή Εγγύηση για το Παιδί» σε 7 χώρες της ΕΕ, για να διακοπεί ο κύκλος της Φτώχειας και του Κοινωνικού Αποκλεισμού και να βελτιώσει την πρόσβαση σε απαραίτητες υπηρεσίες υποστήριξης για όλα τα παιδιά και τις οικογένειές τους, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών Ρομά στην Ελλάδα, που στερούνται βασικά δικαιώματα και ζουν σε συνθήκες σοβαρής υλικής στέρησης.