Այլընտրանքային մանկապարտեզներ փոքր համայնքներում

Ինչպես հիմնել այլընտրանքային նախադպրոցական ծառայություններ Հայաստանի փոքր բնակավայրերում

Շամուտի նոր հիմնադրված նախադպրոցական հաստատություն հաճախող աղջիկը մեծ թղթի վրա իր ներկած ձեռքի հետքն է թողնում՝ շրջված նայելով ֆոտոխցիկին:
UNICEF Armenia/2018/Malkhasyan

Կարևոր ակնարկներ

Կրթական համակարգի առաջնային օղակը նախադպրոցական կրթությունն է, որի նպատակն է բարելավել 3-6 տարեկան երեխաների ճանաչողական, ֆիզիկական և սոցիալական զարգացումը, ապահովել տարրական կրթություն սահուն անցումը:

Նախադպրոցական կրթությունում երեխաների ընդգրկվածության ցածր մակարդակը գլխավորապես պայմանավորված է հատկապես գյուղական համայնքներում նախադպրոցական կրթական հաստատությունների բացակայությամբ կամ դրանց առկայության դեպքում՝ չշահագորշմամբ վատ վիճակի կամ ռեսուրսների պակասի պատճառով:

Վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ 2017թ-ի դրությամբ ՀՀ-ում նախադպրոցական տարիքի (0-5) երեխաների 28.9%-ն է օգտվում տվյալ ծառայությունից։ Վիճակը էլ ավելի վատթար է հենց գյուղական բնակավայրերում, որտեղ երեխաների միայն 17.2%-ն է հաճախում մանկապարտեզ։

Ուստի մանկապարտեզի այլընտրանքային մոդելների ներդրումը մեծապես կարևորվում է Հայաստանում, մասնավորապես՝ փոքր բնակավայրերում, որտեղ ինչպես երեխաների թվաքանակը, այնպես էլ համայնքային միջոցները չեն բավականացնում ավանդական մանկապարտեզներ գործարկելուն և պահպանելուն: Ավանդական մանկապարտեզը, որը ներառում է նաև երեխայի խնամքը և սնունդը, պահանջում է զգալի ֆինանսական միջոցներ, ուստի խնդիր դրվեց սահմանափակ ռեսուրսներով հնարավոր դարձնել նշված ծառայության մատուցումը նաև փոքր բնակավայրերում։

Յուրաքանչյուր երեխայի համար նախադպրոցական կրթությունը հասանելի դարձնելու համար ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը մշակեց մանկապարտեզի այլընտրանքային մոդել, որը փորձարկվեց «Քայլ առ քայլ» բարեգործական հիմնադրմանի կողմից Սյունիքի մարզի 8 համայնքներում։ Փորձարկված ծրագիրը հաջող էր, մշակված մոդելը՝ ծախսարդյունավետ, ինչի շնորհիվ էլ գտել է իր տեղը ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության կողմից մշակված նախադպրոցական ծառայությունների մատուցման այլընտրանքային մոդելների ցանկում: Այնուհետև, հենվելով առկա փորձի վրա և հաշվի առնելով խոշորացված համայնքների առանձնահատկությունները, մոդելը լրամշակվեց և բարեփոխված բովանդակությամբ գործարկվեց Լոռու մարզի Թումանյան խոշորացված համայնքի 4 գյուղական բնակավայրերում։ 

Ձեռնարկում համառոտ նկարագրված են այն 8 քայլերը, որոնք պետք է/կարող է իրականացնել համայնքի ղեկավարը իր համայնքում նույնպես այս մոդելի այլընտրանքային նախադպրոցական հաստատություն հիմնելու համար: 

Դրանք են՝

  1. Համայնքի կողմից այլընտրանքային նախադպրոցական ուսուցման կարիքի գնահատում դիտարկվող բնակավայրում,
  2. Բնակավայրում ծառայությունը մատուցելու շենքային պայմանների և դրանց օգտագործման հնարավորությունների գնահատում,
  3. Դիտարկվող բնակավայրում հանրային քննարկման կազմակերպում,
  4. Ծառայության մատուցման գործընթացի նախապատրաստական փուլ,
  5. Համայնքի ավագանու նիստի անցկացում,
  6. Համայնքի ավագանու որոշումների կիրարկում և բնակավայրում նախադպրոցական կրթության ծառայության հիմնում,
  7. Ծառայության գործարկում բնակավայրում,
  8. Մոնիթորինգի իրականացում:

Իրականացվող քայլերը առավել մանրամասնորեն ներկայացված են փաստաթղթում: 

Շամուտի նախադպրոցական կենտրոն հաճախող երկար մազերով գեղեցկադեմ աղջնակը՝ Մարիան, ուշադիր նայում է ֆոտոխցիկին:
Հեղինակ
ՅՈՒՆԻՍԵՖ Հայաստան
Հրապարակման օր
Լեզուներ
Հայերեն

Կարդալ զեկույցը