Vajzat shpenzojnë 160 milionë orë më shumë se djemtë duke bërë punët e përditshme në shtëpi, deklaron UNICEF

NJU JORK – Tirana, 11 tetor 2016 – Sipas një raporti të prezantuar nga UNICEF para Ditës Ndërkombëtare të Vajzave më 11 tetor, vajzat e moshës 5 deri në 14 vjeç shpenzojnë 40 për qind më shumë kohë, ose 160 milionë orë në ditë në punë shtëpie të papaguara dhe për mbledhjen e ujit dhe druve të zjarrit krahasuar me djemtë e moshës së tyre. 

Kontrolli i pushtetit të të dhënave për vajzat: rishikimi dhe ecja përpara drejt vitit 2030 përfshin vlerësimet e para botërore për kohën që vajzat shpenzojnë për punë shtëpie, siç janë: gatimi, pastrimi, kujdesi për familjarët dhe mbledhja e ujit dhe druve të zjarrit.  

Të dhënat tregojnë se barra e pabarabartë e punëve në shtëpi fillon që në faza të hershme, ku vajzat midis moshës 5 dhe 9 vjeçare shpenzojnë 30 për qind më shumë kohë, ose 40 milionë më shumë orë në ditë për punë shtëpie krahasuar me djemtë e moshës së tyre. Këto shifra rriten me kalimin e moshës, ku vajzat e moshës 10 deri në 14 vjeç shpenzojnë 50 për qind më shumë kohë, ose 120 milionë orë më shumë në ditë në punë shtëpie krahasuar me djemtë.  

“Barra e madhe e punëve të papaguara të shtëpisë fillon në fëmijërinë e hershme dhe shtohet teksa vajzat arrijnë adoleshencën,” tha Këshilltarja e Lartë për Gjininë, Anju Malhotra. “Si pasojë, vajzat sakrifikojnë mundësi të rëndësishme për të studiuar, për t’u rritur dhe thjesht për të gëzuar fëmijërinë e tyre. Kjo shpërndarje e pabarabartë e punës ndërmjet fëmijëve përjetëson gjithashtu stereotipet gjinore dhe barrën e dyfishtë të grave dhe vajzave përgjatë brezave.”  Ky raport nxjerr në pah se puna e vajzave është më pak e dukshme dhe shpesh nënvlerësohet. Shpeshherë, përgjegjësitë e të rriturve, si kujdesi për familjarët, përfshirë edhe fëmijët e tjerë, u kalojnë vajzave. Koha e shpenzuar për punë shtëpie kufizon kohën e vajzave për të luajtur, për të krijuar shoqëri, për të studiuar dhe për të qenë fëmijë. Në disa shtete, mbledhja e druve të zjarrit dhe ujit, i ekspozon vajzat ndaj rrezikut të dhunës seksuale.   

Gjithashtu, raporti zbuloi se:   

• Vajzat e moshës 10 dhe 14 vjeç në Azinë Jugore dhe në Lindjen e Mesme dhe Afrikën Veriore shpenzojnë pothuajse dyfishin e kohës për punë shtëpie krahasuar me djemtë
• Shtetet ku vajzat e moshës 10 deri në 14 vjeç mbajnë barrën më të pabarabartë të punëve në shtëpi në krahasim me djemtë, janë: Burkina Faso, Jemeni dhe Somalia. 
• Vajzat e moshës 10 dhe 14 vjeç në Somali shpenzojnë pjesën më të madhe të kohës për punë shtëpie: në total 26 orë në javë.   

Anketa për Përdorimin e Kohës, publikuar ne 2011 nga INSTAT dhe nga partnerët ndërkombëtare, sjell evidenca ne diferencat gjinore lidhur me kohën qe shpenzojne vajzat dhe djemtë në aktivitete të ndryshme.Vajzat shqiptare të moshës 10- 14 vjec shpenzojnë afërsisht katër herë më shumë kohë për punë të papaguar sesa djemtë (një orë e gjysmë përkundrejt më pak se gjysmë ore). Edhe shkalla e pjesëmarrjes ndryshon; dy të tretat e vajzave bëjnë punë të papaguara gjatë një dite të zakonshme, ndërkohë që nga djemtë këtë e bëjnë më pak se një e treta. Sasia e kohës së lirë ndryshon me më shumë sesa një orë në favor të djemve.

“Përcaktimi i sfidave me të cilat përballen vajzat është hapi i parë i rëndësishëm për përmbushjen e Objektivit të Zhvillimit të Qëndrueshëm për barazinë gjinore dhe eliminimin e barrierave me të cilat ndeshen 1.1 miliardë vajza në botë,” tha Përgjegjësi i UNICEF për të Dhënat dhe Analitikën, Attila Hancioglu.

Kontrolli i pushtetit të të dhënave për vajzat: rishikimi dhe ecja përpara drejt vitit 2030 nxjerr në pah se të dhënat për dy të tretat e 44 treguesve të Objektivit të Zhvillimit të Qëndrueshëm (OZHQ) – plani botëror i punës për t’i dhënë fund varfërisë, për të mbrojtur planetin dhe për të siguruar mirëqenie për të gjithë – ose janë të kufizuara ose kanë cilësi të dobët. Krahas punëve të  shtëpisë, raporti prezanton të dhënat për çështjet që lidhen me vajzat të trajtuara nga OZHQ-të, përfshirë dhunën, martesën në fëmijëri, gjymtimin e organeve gjenitale femërore dhe arsimimin. Arritja e OZHQ-ve që trajtojnë këto çështje dhe fuqizojnë vajzat duke u ofruar njohuritë, aftësitë dhe burimet për të cilat ato kanë nevojë që të arrijnë potencialin e tyre të plotë, nuk u shërben vetëm vajzave, por mund të nxisë rritjen ekonomike, të promovojë paqen dhe të ulë varfërinë.