Phát triển não bộ cho trẻ thông qua “Lớp học cách làm cha mẹ”

Bạn có biết rằng sự tương tác quan trọng nhất ba mẹ có thể dành cho con là chơi đùa cùng trẻ? Tiến sĩ Jack Shonkoff của Đại học Harvard giải thích điều quan trọng nhất mà cha mẹ có thể làm để hỗ trợ sự phát triển trí não của con mình.

Lời thoại của video 'Cùng chơi với trẻ sẽ giúp trẻ phát triển não bộ: Lớp học cách làm cha mẹ.'

Tôi là Jack Shonkoff.

Bạn có biết rằng sự tương tác quan trọng nhất ba mẹ có thể dành cho con là chơi đùa cùng trẻ?

Phát triển não bộ của bé nghe có vẻ “to tát” nên bạn hãy lùi lại và hít một hơi thật sâu.

Nuôi dạy con cái là một nghệ thuật hơn là một khoa học.

Tôi là Jack Shonkoff, và đây là lớp học làm cha mẹ của tôi về việc phát triển não bộ của bé qua việc chơi đùa cùng trẻ.

1. Tại sao những năm đầu đời của trẻ rất quan trọng đối với sự phát triển trí não?

Những năm đầu rất quan trọng vì những trải nghiệm của trẻ nhỏ và mối quan hệ giữa chúng với những người quan trọng trong cuộc sống (theo nghĩa đen) sẽ định hình sự phát triển của não bộ.

Và nền tảng ban đầu đó ảnh hưởng đến tất cả việc học tập và hành vi cũng như sức khỏe thể chất và tinh thần diễn ra trong suốt cuộc đời. Nó không thể đánh giá quá cao tầm quan trọng của những năm đầu.

2. Điều quan trọng nhất mà cha mẹ có thể làm để hỗ trợ sự phát triển não bộ là gì?

Điều quan trọng nhất mà bất kỳ cha mẹ nào cũng có thể làm để hỗ trợ sự phát triển, và đặc biệt là sự phát triển trí não của trẻ nhỏ là tìm hiểu về trẻ, có thể đọc được tín hiệu của trẻ, tham gia những gì chúng tôi gọi là tương tác qua lại.

3. 'Tương tác qua lại' là gì và như thế nào?

Tương tác qua lại cũng giống như chơi một trò chơi.

Tôi đang khá hơn!

Cách tốt nhất là bạn nên thực hành.

Lý do “tương tác qua lại” mô tả chính xác sự quan trọng trong tương tác vì nó xuất phát từ 2 hướng. VD: một em bé mỉm cười, nói bập bẹ hay múa máy tay chân. Ba mẹ hay người chăm sóc trẻ sẽ phản ứng lại để kết nối với những gì trẻ vừa làm.

Bé phát ra âm thanh, bạn tạo ra âm thanh tương tự để đáp lại. Một em bé chỉ vào một cái gì đó; bạn nhìn vào đó và chỉ vào chính mình. Đó là chìa khóa vì có sự tương tác từ 2 phía, người bắt đầu tương tác trước có thể là bé hoặc ba mẹ, nhưng quan trọng sẽ là cách bạn hồi đáp lại cho trẻ.

Tương tác qua lại không nhất thiết là hoạt động bạn thử lần đầu sẽ thành công ngay, thay vào đó bạn thực hành càng nhiều thì sẽ càng cảm thấy dễ dàng.

4. "Tương tác qua lại" liên quan đến việc chơi giữa cha mẹ và trẻ như thế nào?

Đối với trẻ nhỏ, việc học đều thông qua hình thức chơi đùa là chính, chơi để khám phá, chơi để thử mọi thứ. Chơi đùa để tìm hiểu sự vận hành của mọi thứ xung quanh, chơi là để phát triển ý thức được làm chủ thế giới. Do đó, trẻ cần môi trường an toàn, có nhiều cơ hội để vừa chơi vừa học.

Có rất nhiều trò chơi nằm trong danh mục “tương tác” cần có sự phối hợp giữa ba mẹ và con cái. Tuy nhiên, cũng có một số trò chơi trẻ có thể tự chơi một mình.

5. Lời khuyên dành cho phụ huynh để có sự “tương tác qua lại” với trẻ một cách vui vẻ

Tôi sẽ bắt đầu bằng cách biến ý tưởng ‘tương tác qua lại' thành một thứ gì đó dễ dàng, thân thiện và mang tính thư giãn. Chơi cùng con có thể diễn ra khi bạn đang cho trẻ ăn, khi bạn đang thay quần áo trẻ em hoặc khi đang tắm cho trẻ. Tất cả những thời khắc đó là cơ hội để tương tác và học hỏi vui vẻ giữa người lớn và trẻ con.

Không đơn giản chỉ là ba mẹ cười đáp lại trẻ và sau đó cả nhà cùng bắt đầu trò chơi, đó còn là cách ba mẹ đang giúp trẻ xây dựng các mạch não.

6. Tại sao cha mẹ chơi với trẻ có thể giúp con tăng cường trí não?

Trong giai đoạn sơ sinh, tất cả chỉ là sự tương tác, hình ảnh, âm thanh, nhìn vào mắt trẻ, tạo mối liên hệ cá nhân, nhạy cảm với cảm xúc của trẻ.

Dưới đây là một số trò chơi tương tác với trẻ: Trò chơi Ú òa: lấy hai tay che mặt hoặc đặt một miếng vải trên đầu của bạn vào nói "Ú" và mở hai bàn tay ra và nói "Òa"....Con đâu rồi, "Òa" đây rồi. Các trò chơi xây dựng cảm giác an toàn về cảm xúc cho phép trẻ phát triển. Khi bạn che mặt bằng một chiếc khăn hoặc bằng chính đôi tay của mình và chơi Ú ùa, trò chơi này sẽ giúp các bé phát triển phản xạ học.

Tại sao bé vẫn cười mỗi khi bạn làm điều này? Thứ nhất vì đây là tương tác cá nhân giữa ba mẹ và trẻ. Thứ hai, trẻ bắt đầu nắm được quy luật chơi về “sự biến mất và trở lại” của ba mẹ.

Nếu một đứa bé cứ muốn chơi trò này, nghĩa là não bộ của trẻ đang nói rằng “con đang làm chủ điều này, con học rất nhiều từ điều này và tận hưởng trải nghiệm học tập của mình”.

Hãy tự hỏi con bạn thích làm điều gì? Và tại sao bé lại thích điều đó, câu trả lời luôn là “bởi vì nó giúp phát triển trí não của bé.

Jack P. Shonkoff, M.D., là Giáo sư về Sức khỏe và Phát triển Trẻ em Julius B. Richmond FAMRI tại Harvard T.H. Trường Y tế Công cộng Chan và Trường Đại học Sư phạm Harvard; Giáo sư Nhi khoa tại Trường Y Harvard và Bệnh viện Trẻ em Boston; và Giám đốc sáng lập của Trung tâm toàn cầu về trẻ em đang phát triển tại Đại học Harvard.

Lớp học cách làm Cha Mẹ này được hỗ trợ bởi Quỹ Phát Triển LEGO