Dành cho mọi trẻ em từng nhịp thở trong lành

Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam, Bà Rana Flowers nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức về tác hại của ô nhiễm không khí có thể gây ra cho trẻ em.

Phóng viên Nguyễn Khánh Chi, Báo Việt Nam News đưa tin | Biên dịch Trương Việt Hùng
Let every breath count
UNICEF Viet Nam\Truong Viet Hung

29 Tháng 5 2019

Tại sao trẻ nhỏ dễ bị tổn thương bởi ô nhiễm không khí nhất? Hậu quả trước mắt và lâu dài là gì thưa bà?

Ô nhiễm không khí ngoài trời gây ra chủ yếu do xe cộ và khí thải công nghiệp cũng như ô nhiễm không khí trong nhà từ đốt gỗ hoặc than để nấu ăn là những mối đe dọa đáng kể đối với sức khỏe của trẻ em.

Tôi không có dữ liệu cụ thể về vấn đề này tại Việt Nam nhưng bằng chứng toàn cầu cho thấy 300 triệu trẻ em sống ở những nơi có không khí độc hại - ít nhất là gấp sáu lần so với hướng dẫn quốc tế và khoảng hai tỷ em ở những khu vực nằm vượt quá hướng dẫn của WHO cho phép.

Điều này tạo thành mối nguy hiểm lâu dài cho tất cả mọi người, nhưng đặc biệt nguy hiểm cho trẻ em.

Các con dễ bị tổn thương đặc biệt vì phổi của các con đang phát triển và sẽ bị kém phát triển và lớp tế bào của các con bên trong đường hô hấp dễ thấm hơn. Hệ thống miễn dịch của các con chưa phát triển đầy đủ nên các con dễ bị nhiễm virus và vi khuẩn hơn.

Điều đáng lo ngại là những gì chúng ta biết ngày nay là ô nhiễm cũng tác động đến sự phát triển của não bộ. Trẻ thở nhanh gấp đôi; các hạt mịn thấm vào phổi, đi vào máu và tác động đến sự phát triển não bộ. Nghiên cứu hiện nay cho thấy rằng việc tiếp xúc nhiều với ô nhiễm không khí và giảm khả năng bằng giao tiếp qua lời nói và của cử chỉ đối với trẻ em, giảm trí nhớ và ảnh hưởng tới kết quả học tập ở trường.

Các nghiên cứu cũng xác nhận rằng ô nhiễm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của thai nhi: chất hạt cao - kích thước chỉ bằng 1/13 chiều rộng của sợi tóc người - có liên quan đến sẩy thai sớm, sinh khó và tỷ lệ sinh thấp hơn.

UNICEF Representative in Viet Nam, Rana Flowers highlights the importance of raising awareness of the harm air pollution can do to children.
UNICEF Viet Nam\Pham Phuong Anh

Khó tìm thấy dữ liệu cụ thể liên quan đến ô nhiễm không khí và trẻ em Việt Nam. Tại sao bà lại nghĩ rằng tác động của ô nhiễm không khí đối với sức khỏe của trẻ em Việt Nam không được quan tâm đúng mức?

Lý do đầu tiên tôi muốn trích dẫn là đơn giản là chúng tôi không biết. Chỉ đến bây giờ với MRI và công nghệ y tế, chúng ta mới có thể thấy rằng, để đo lường được mức độ tổn thương đối với phổi của trẻ em và não bộ của các con. Việc cung cấp thông tin cho các bậc phụ huynh, giáo viên và nhân viên y tế để bảo vệ trẻ em nói riêng là rất quan trọng.

Thứ hai, trẻ em thường là nạn nhân thầm lặng. Các con bị thụ động và dễ bị tổn thương hơn, nhưng với khi nhìn vấn đề này là vấn đề của xã hội, chúng ta chưa nhận ra con mình dễ bị tổn thương đến mức nào. Là người lớn, là cha mẹ - chúng tôi quan tâm đến điều đó - và đó là lý do tại sao bạn thấy áp lực gia tăng trên toàn thế giới để giải quyết ô nhiễm không khí.

Và chúng ta không nên đánh giá thấp sức mạnh của tiếng nói của thế hệ trẻ lớn hơn - các con đang đi tiên phong cho nhiều thay đổi tích cực ở nhiều quốc gia - kêu gọi những tác động tích cực lâu dài, đòi hỏi phải thay đổi. Là cử tri và các nhà lãnh đạo trong tương lai - đây là một xu hướng lớn.

Tại sao bà nghĩ Chính phủ Việt Nam cần ưu tiên giải quyết ô nhiễm không khí?

Một xã hội như Việt Nam tập trung phát triển kinh tế cho tương lai không thể bỏ qua vấn đề ô nhiễm không khí đang làm chậm quá trình đó như thế nào.

Tất cả các chính phủ đang chịu áp lực ngày càng gia tăng để chủ động giải quyết các nguyên nhân gây ô nhiễm không khí. Chúng tôi biết rằng ô nhiễm không khí đang trở nên tồi tệ hơn - chúng tôi biết các nguyên nhân cốt lõi bao gồm công nghiệp hóa, đô thị hóa, một số thói quen nông nghiệp xấu đốt rơm rạ và đặc biệt là các nghành liên quan tới năng lượng.

Trong thực tế, chúng ta phải tự hỏi: nhu cầu năng lượng của chúng ta để tăng khả năng tiếp cận điện có gây hại cho trẻ em nhiều hơn chúng ta biết không?

Câu trả lời là có. Và có thể nói lại là Có lần nữa khi các chính phủ đang cố gắng hết sức để đáp ứng nhu cầu của người dân về điện bằng cách đầu tư vào than bẩn. Đó là điện ngày nay, nhưng một dân số bị tổn hại về giáo dục và y tế vào ngày mai. Nó không phải là một khoản đầu tư dài hạn khôn ngoan - và nó ảnh hưởng đến thành tựu của nhiều mục tiêu phát triển bền vững.

Theo bà thì ai nên có chịu trách nhiệm về việc bảo vệ trẻ em khỏi ô nhiễm? 

Tất cả mọi người phải có trách nhiệm bảo vệ trẻ em. Các chính phủ phải mạnh dạn và có lập trường mạnh mẽ ngay ngày hôm nay đối với các lựa chọn carbon thấp cho nghành năng lượng. Họ phải đầu tư vào giao thông công cộng và đưa ra các bộ luật nghiêm minh cho tất cả mọi người tuân theo. Họ cũng có trách nhiệm cung cấp thông tin và dữ liệu về chất lượng không khí và thực hiện các biện pháp cải thiện chất lượng không khí. Họ cũng cần áp đặt các hạn chế phát thải hạt đối với ngành công nghiệp và cải thiện khả năng tiếp cận với dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cho trẻ em và tiêm vắc-xin chống viêm phổi. Chính phủ cũng có thể hành động để cải thiện tình hình đặc biệt là trong và xung quanh các trường học.

Đây là những bước mà chính phủ có thể thực hiện - nhưng thực sự nó bắt đầu với một cam kết từ mỗi người dân. Các cá nhân, cha mẹ và gia đình có thể hành động để giảm việc sử dụng điện của chính họ, đầu tư vào năng lượng mặt trời cho gia đình của họ; và để hạn chế để trẻ em tiếp xúc với không khí bẩn và cải thiện chất lượng không khí trong nhà của chính mình.

Là một xã hội, tất cả chúng ta đều có trách nhiệm nhận thức và ý thức trong các lựa chọn và quyết định của mình có thể ảnh hưởng đến trẻ em, như giảm tiêu thụ năng lượng, dựa vào các nguồn năng lượng sạch và các biện pháp khác sẽ cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống của chúng ta và điều đó chắc chắn sẽ cải thiện chất lượng cuộc sống của chúng ta và cải thiện cuộc sống của trẻ em của chúng ta. Nhưng thay đổi bắt đầu với chính trẻ em. Chúng ta phải đảm bảo rằng chúng ta giáo dục con cái về cách bảo vệ môi trường và để các con trở thành tác nhân thay đổi cho các thế hệ tương lai. VNS

Đọc tin gốc trên trang web của Việt Nam News tại https://bit.ly/30RMpzu