Tinkering with Tech: O‘zbekistondagi yangi avlod innovatorlarining imkoniyatlarini kengaytirish

Ishonch 2030 - O‘zbekistonda ta’lim imkoniyatlarini kengaytirish loyihasi doirasida UNICEF mamlakat bo‘ylab 50 ta maktabda innovatsion STEM laboratoriyalarini tashkil etib, ularni smartbordlar, noutbuklar, 3D printerlar, muhandislik vositalari va robototexnika uchun Arduino to‘plamlari bilan jihozladi. Ushbu laboratoriyalar nafaqat eng zamonaviy texnologiyalardan foydalanish imkoniyatini ta’minlash, balki har bir bola kelajak uchun zarur bo‘lgan ko‘nikmalarni mas’uliyatli va qiziqarli tarzda rivojlantirishi uchun mo‘ljallangan.

Ushbu uskunalarni mazmunli ta’limga aylantirish uchun UNICEFning Ta’lim innovatsiyalari markazi, Raspberry Pi jamg‘armasi va Tech4Impact milliy fuqarolik jamiyati tashkiloti bilan hamkorlikda “Tinkering with Tech” ("Texnologiya bilan ishlash") dasturini joriy etdi. Ushbu innovatsion tashabbus STEM fanlarini interaktiv va qiziqarli qiladi, shu bilan birga ijodkorlik va muammolarni hal qilishga undaydi. Amaliy tajribalar orqali bolalar muammolarni aniqlashni, ijtimoiy, ekologik va jamiyatdagi boshqa muammolarni hal qilish uchun texnologik va sun’iy intellektga asoslangan yechimlar prototiplarini yaratishni o‘rganadilar.

Joriy o‘quv yilida barcha 50 ta maktab o‘qituvchilari dasturning asosi bo‘lgan dasturlash, muhandislik, sun’iy intellekt va dizayn tafakkuri bo‘yicha gibrid ta’limni yakunladilar. 2026-yil bahorida "Tinkering with Tech" (Texnologiya bilan ishlash) Navoiy va Buxoro viloyatlarining oltita maktabida sinovdan o‘tkazildi, unga 101 nafar o‘quvchi jalb etildi. Iyun oyida Buxoroda bo‘lib o‘tgan Demo kunida bolalar o‘z loyihalarini faxr bilan taqdim etishdi: gaz sizib chiqishini aniqlash yoki kirni yomg‘irdan himoya qilish uchun sensorli aqlli uylar, ko‘rish qobiliyati cheklangan odamlar uchun to‘siqlarni bildiruvchi yordamchi tayoqchalar, tuproq quriganda o‘simliklarni sug‘oradigan avtomatlashtirilgan sug‘orish tizimlari. Ushbu prototiplar nafaqat texnik ko‘nikmalarni, balki o‘z jamoalarini yaxshilashga qaror qilgan yosh innovatorlarning ijodkorligi va hamdardligini ham namoyish etdi.

Texnologiyalardan tashqari, dastur bolalarni kelajakdagi kasblar uchun zarur bo‘lgan moslashuvchan ko‘nikmalar - tanqidiy fikrlash, jamoaviy ishlash va muammolarni mustaqil hal qilish bilan ta’minlaydi. “Bu yerda biz mustaqil fikrlashni, muammolarga yechim topishni va jamoa bo‘lib ishlashni ham o‘rgandik”, deya ta’kidladi Navoiy shahridagi 5-maktab o‘quvchisi Bexruz.

Tajribaga asoslanib, "Texnologiya bilan ishlash" dasturi kelgusi o‘quv yilida barcha 50 ta maktabga kengaytiriladi. UNICEF va Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligining uzoq muddatli maqsadi dasturni milliy o‘quv dasturiga kiritish va STEM ta’limi yoshlar uchun haqiqiy imkoniyatlarga aylanishini ta’minlashdir. Qizlar va o‘g‘il bolalarni dasturlash, muhandislik, sun’iy intellekt va dizayn tafakkuri bo‘yicha kelajakka tayyor ko‘nikmalar bilan ta’minlash orqali tashabbus ularning o‘rganishdan daromad topishga o‘tishini qo‘llab-quvvatlaydi - ularni nafaqat maktabda muvaffaqiyatga erishishga, balki mehnat bozorida muvaffaqiyat qozonishga ham tayyorlaydi. Bu harakat STEM ta’limini o‘zgartirib, kelajak avlodga innovator va muammolarni hal qiluvchi bo‘lish imkoniyatini beradi hamda O‘zbekistonni jahon iqtisodiyotida raqobatlashishga va yetakchilik qilishga tayyor bo‘lgan ijodkorlar va muhandislar mamlakati sifatida namoyon etadi.