Homiladorlikning ikkinchi trimestri

Homiladorlikning 13–28-haftalari uchun tavsiyalar

UNICEF
UNICEF
UNICEF
22 Iyul 2026

O‘zingizni qanday his qilishingiz mumkin

Har bir ayolning homiladorlik davri o‘ziga xos kechadi. Biroq ko‘pchilik bo‘lajak onalar ikkinchi trimestrda o‘zlarini birinchi trimestrga nisbatan yaxshiroq his qila boshlaydilar.

Bu davrda ko‘ngil aynishi va kuchli charchoq hissi odatda kamayadi.

Shu bilan birga, tanangizda yangi o‘zgarishlar yuz bera boshlaydi. Qorningiz kattalashadi va ikkinchi trimestr oxirlariga borib farzandingizning ilk harakatlarini, tepishlarini yoki qimirlashlarini his qila boshlashingiz mumkin.

Keng tarqalgan alomatlar

Har bir homiladorlik individual tarzda kechadi, biroq ikkinchi trimestr davomida quyidagi holatlar kuzatilishi mumkin:

  • bilak tunnel sindromi — qo‘l panjasi va barmoqlarda uvishish, sanchish yoki kuchsizlik hissi;
  • qorin markazida kindikdan qov sohasigacha cho‘zilgan to‘q rangli chiziq paydo bo‘lishi;
  • yuz terisida pigment dog‘lari paydo bo‘lishi;
  • bel va tos sohasidagi og‘riqlar;
  • ko‘krak uchlari atrofidagi areolalarning to‘qroq tus olishi;
  • ko‘krak, qorin, son va dumba sohalarida cho‘zilish izlari paydo bo‘lishi.

O‘zingizga qanday yordam berishingiz mumkin

Ikkinchi trimestrda dastlabki alomatlarning ko‘pchiligi kamayishi mumkin, biroq tanangizdagi o‘zgarishlar yanada sezilarli bo‘la boshlaydi.

Quyidagi tavsiyalar ayrim noqulayliklarni yengillashtirishga yordam berishi mumkin. Biroq har qanday usul yoki vositani qo‘llashdan oldin albatta shifokor bilan maslahatlashish tavsiya etiladi.

  • Bel va tos sohasidagi og‘riqlarda muntazam jismoniy faollik foydali bo‘lishi mumkin. Ayrim hollarda fizioterapiya, maxsus bandajlardan foydalanish yoki akupunktura ham tavsiya etilishi mumkin.
  • Bilak tunnel sindromida qo‘l va bilakni imkon qadar dam oldirish, sovuq kompress qo‘yish va qo‘lni balandroq holatda ushlab turish yordam berishi mumkin.
  • Cho‘zilish izlari paydo bo‘lganda krem, gel yoki losonlardan foydalanishni rejalashtirayotgan bo‘lsangiz, ularni imkon qadar erta boshlash va muntazam qo‘llash tavsiya etiladi.

Sog‘lom ovqatlanish va jismoniy faollik

Sog‘lom ovqatlanish va muntazam jismoniy faollik homiladorlikning barcha bosqichlarida, jumladan ikkinchi trimestrda ham muhim ahamiyatga ega.

Agar o‘zingizni yaxshi his qilsangiz, odatiy jismoniy mashg‘ulotlarni davom ettirishingiz mumkin, biroq ortiqcha zo‘riqishdan saqlanish muhim.

Oddiy qoida sifatida, mashq vaqtida suhbatni davom ettira olsangiz, demak jismoniy yuklama siz uchun maqbul darajada hisoblanadi.

Homiladorlik davrida jismoniy mashqlar bilan shug‘ullanishdan oldin albatta shifokoringiz bilan maslahatlashing.

Ratsioningizda organizm va rivojlanayotgan farzandingiz uchun zarur bo‘lgan energiya, oqsil, vitamin va minerallarni ta'minlaydigan turli xil mahsulotlar bo‘lishiga e'tibor qarating.

Farzandingiz qanday rivojlanmoqda?

Ikkinchi trimestr davomida farzandingizning ichki a'zolari va organizm tizimlari yanada murakkab va faol rivojlanishda davom etadi.

Bu davrda:

  • suyaklar mustahkamlanishni boshlaydi;
  • teri qalinlashadi;
  • oyoq tirnoqlari shakllanadi;
  • asab tizimi rivojlanadi;
  • eshitish qobiliyati shakllana boshlaydi;
  • harakatlarni boshqaruvchi miya tuzilmalari rivojlanadi;
  • qovoqlar ochilib-yopila boshlaydi;
  • farzandingizning harakatlari yanada sezilarli bo‘ladi;
  • ovqat hazm qilish tizimi faoliyat ko‘rsata boshlaydi;
  • o‘pkalar rivojlanishda davom etadi.

Homilaning rivojlanish ko‘rsatkichlari individual xususiyatlarga qarab farq qilishi mumkin.

Odatda ikkinchi trimestr boshida homilaning bo‘yi taxminan 10 santimetr, vazni esa qariyb 28 grammni tashkil etadi.

Ikkinchi trimestr oxiriga kelib esa farzandingizning bo‘yi taxminan 35 santimetrga, vazni esa 1–2 kilogrammgacha yetishi mumkin.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?

Ikkinchi trimestr davomida shifokor ko‘rigidan muntazam o‘tib turish muhimdir.

Ko‘plab mamlakatlarda homiladorlikning 20- va 26-haftalarida rejalashtirilgan tibbiy ko‘riklar tavsiya etiladi.

Mamlakatingizda amal qiladigan tavsiyalar bo‘yicha ma'lumotni shifokoringiz yoki sog‘liqni saqlash muassasasidan olishingiz mumkin.

Qaysi holatlarda zudlik bilan tibbiy yordamga murojaat qilish kerak?

Har bir homiladorlik o‘ziga xos kechadi. Shunga qaramay, quyidagi holatlar kuzatilganda albatta shifokorga murojaat qilish zarur:

  • kuchli spazmlar yoki qorin sohasidagi og‘riqlar;
  • tana haroratining 38°C dan yuqori bo‘lishi;
  • vaginal qon ketishi yoki suyuqlik ajralishi;
  • to‘satdan paydo bo‘lgan yoki kuchli shishlar;
  • yoqimsiz hidli vaginal ajralmalar;
  • bavl vaqtida og‘riq yoki achishish;
  • kuchli va davomli bosh og‘rig‘i;
  • qon aralash qayt qilish;
  • nafas qisishi;
  • yurak urishining tezlashishi yoki notekis urishi;
  • ko‘rishning xiralashishi.

Agar sizni bezovta qilayotgan har qanday alomat yoki savol bo‘lsa, shifokoringiz bilan maslahatlashishdan tortinmang.