Bolaga qo‘shimcha ovqatni qachon berishni boshlash kerak?
Qo‘shimcha ovqatni o‘z vaqtida joriy etish nega muhim?
Farzandingiz ulg‘ayib borgani sari uning oziq moddalarga bo‘lgan ehtiyoji ham ortib boradi.
Hayotining dastlabki ikki yili davomida bolaning har bir ovqatlanishidan olinadigan ozuqa moddalarning katta qismi uning bosh miyasi rivojlanishini qo‘llab-quvvatlaydi. Shu sababli qo‘shimcha ovqatni o‘z vaqtida joriy etish bolaning sog‘lom o‘sishi va rivojlanishi uchun muhim ahamiyatga ega.
Qisqacha tavsiyalar
- Hayotning dastlabki 6 oyi davomida ko‘krak suti bolaning energiya va oziq moddalarga bo‘lgan barcha ehtiyojlarini to‘liq qoplaydi.
- Qo‘shimcha ovqatni 6 oylikdan boshlab joriy etish tavsiya etiladi.
- 6 oylikdan boshlab bolaga kuniga ikki mahal ikki-uch choy qoshiq miqdorida yumshoq ovqatlar taklif qilish mumkin.
- Qo‘shimcha ovqatlar qatoriga bo‘tqalar, sabzavot pyuresi va meva pyuresi kiradi.
- Ko‘krak suti bilan oziqlanayotgan bolalar ham, sut aralashmasi bilan oziqlanayotgan bolalar ham qo‘shimcha ovqatni 6 oyligidan boshlab olishlari kerak.
- Qo‘shimcha ovqatni juda kech boshlash bolaning o‘sishi va rivojlanishiga salbiy ta'sir ko‘rsatishi mumkin.
Hayotning dastlabki olti oyi
Tug‘ilgan paytdan boshlab 6 oylikkacha bo‘lgan davrda bola o‘sishi va rivojlanishi uchun zarur bo‘lgan barcha oziq moddalarni ko‘krak sutidan oladi.
Bu davrda bolaga qo‘shimcha ravishda suv, choy, sharbat, bo‘tqa yoki boshqa oziq-ovqat mahsulotlari kerak bo‘lmaydi.
Mif: bolaga qo‘shimcha ovqatni 6 oylikdan oldin berishni boshlash kerak
Agar bola faqat ko‘krak suti bilan oziqlanayotgan bo‘lsa, 6 oylikkacha unga qo‘shimcha ovqat yoki ichimliklar berishga ehtiyoj yo‘q.
Aksincha, qo‘shimcha ovqat yoki suyuqliklarni juda erta joriy etish ayrim xavflarni oshirishi mumkin.
Masalan, bu ich ketishi kabi kasalliklar rivojlanish xavfini oshirishi, natijada bola vazn yo‘qotishi yoki holsizlanishiga olib kelishi mumkin.
Bundan tashqari, bola ko‘krak sutini kamroq iste'mol qila boshlaydi, bu esa ona sutining ishlab chiqarilishi kamayishiga sabab bo‘lishi mumkin.
Ko‘krak suti dunyoning qaysi hududida yashashidan qat'i nazar, hayotning dastlabki olti oyi davomida barcha bolalar uchun eng xavfsiz va foydali oziq manbai hisoblanadi.
Qo‘shimcha ovqatga tayyorlik belgilari
Ba'zan ota-onalar bola qo‘llarini og‘ziga olib borayotganini ko‘rib, uni och qolyapti yoki ko‘krak suti yetarli emas deb o‘ylashlari mumkin.
Aslida esa bu ko‘pincha bolaning rivojlanish jarayonida paydo bo‘ladigan tabiiy xatti-harakatlardan biridir.
Bu holat bolaning qo‘shimcha ovqatga tayyor bo‘lganini anglatmaydi.
Ko‘pchilik bolalar qo‘shimcha ovqatni qabul qilishga taxminan 6 oyligida tayyor bo‘ladilar.
Mif: o‘g‘il bolalarga qo‘shimcha ovqatni ertaroq boshlash kerak
O‘g‘il va qiz bolalarning dastlabki oylaridagi oziqlanish ehtiyojlari bir xil bo‘ladi.
Hayotining ilk olti oyida ko‘krak suti o‘g‘il bolalar uchun ham, qiz bolalar uchun ham zarur bo‘lgan barcha oziq moddalarni ta'minlaydi.
6 oylikdan keyin
6 oylikdan boshlab bolaning tez o‘sishi va rivojlanishi ko‘proq energiya va oziq moddalarni talab qiladi.
Bu ehtiyojlarni endi faqat ko‘krak suti hisobidan to‘liq qoplashning imkoni bo‘lmaydi.
Shu sababli ko‘krak suti bilan bir qatorda qo‘shimcha ovqatlarni ham joriy etish zarur bo‘ladi.
Qo‘shimcha ovqatni qanday boshlash kerak?
Bolada ochlik belgilarini sezganingizda ovqatlantirishni boshlang.
Qo‘llaringizni sovun bilan yaxshilab yuvgach, bolaga kuniga ikki mahal ikki-uch choy qoshiq miqdorida yumshoq ovqat taklif qiling.
Bunga quyidagilar kirishi mumkin:
- bo‘tqalar;
- sabzavot pyuresi;
- meva pyuresi.
Shu bilan birga, ko‘krak suti bilan oziqlantirishni odatdagi tartibda davom ettiring.
Sut aralashmasi bilan oziqlanayotgan bolalar
Agar bola sut aralashmasi bilan oziqlanayotgan bo‘lsa ham, qo‘shimcha ovqatni 6 oylikdan boshlab joriy etish tavsiya etiladi.
Bu tavsiya ko‘krak suti bilan oziqlanayotgan bolalar uchun ham, sut aralashmasi bilan oziqlanayotgan bolalar uchun ham bir xil hisoblanadi.
OIV bilan yashayotgan onalar uchun tavsiyalar
Agar siz OIV bilan yashayotgan bo‘lsangiz, bolangizga 6 oylikdan boshlab qo‘shimcha ovqat berishni boshlang va shifokor tavsiyalariga hamda davolash rejasiga amal qilgan holda ko‘krak suti bilan oziqlantirishni davom ettiring.
Qo‘shimcha ovqatni juda kech boshlamang
Bola organizmi o‘sish va rivojlanishni davom ettirish uchun qo‘shimcha energiya va oziq moddalarga muhtoj bo‘ladi.
Qo‘shimcha ovqatni juda kech joriy etish bolaning vazni yetarli darajada ortmasligiga, vazn yo‘qotishiga yoki holsizlanishiga olib kelishi mumkin.