Tι είναι αυτοτραυματισμός;

Τι είναι η αυτοτραυματισμός;

Οποιαδήποτε συμπεριφορά που προκαλεί βλάβη στον εαυτό ως τρόπος αντιμετώπισης δύσκολων συναισθημάτων μπορεί να θεωρηθεί αυτοτραυματισμός. Συνήθως λαμβάνει τη μορφή κοψίματος, καψίματος, μη αυτοκτονικού αυτοτραυματισμού ή άλλων συμπεριφορών υψηλού κινδύνου.

Αυτοτραυματισμός θεωρείται όταν κάποιος προκαλεί σωματική βλάβη ή πόνο
στον εαυτό του για να αντιμετωπίσει ψυχική δυσφορία, αίσθημα κενού, θυμό και άλλα δυσάρεστα
συναισθήματα.

Είναι ένας τρόπος διαχείρισης δύσκολων συναισθημάτων και καταστάσεων και συχνά παίρνει τη μορφή κοψίματος
ή εγκαύματος.

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι οι περισσότεροι άνθρωποι που αυτοτραυματίζονται δεν επιθυμούν να τερματίσουν τη ζωή τους.

Η συζήτηση με έναν επαγγελματία υγείας μπορεί να βοηθήσει τα άτομα που αυτοτραυματίζονται να βρουν άλλες επιλογές για την αντιμετώπιση του συναισθηματικού πόνου.

Γιατί οι άνθρωποι προκαλούν βλάβη στον εαυτό τους;

Όλοι έχουμε προβλήματα που μας προκαλούν άγχος και ανησυχία. Πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν αυτές τις ανησυχίες μιλώντας με φίλους και συγγενείς, αλλά για μερικούς αυτές οι δυσκολίες είναι αβάσταχτες. Όταν δεν εκφράζουμε τα συναισθήματά μας και δεν μιλάμε για τα πράγματα που μας προκαλούν δυσφορία, θυμό ή αναστάτωση, η πίεση μπορεί να συσσωρευτεί και να γίνει αφόρητη. Μερικοί άνθρωποι στρέφουν αυτή την πίεση εναντίον του εαυτού τους και χρησιμοποιούν το σώμα τους για να εκφράσουν τις σκέψεις και τα συναισθήματα που δεν μπορούν να εκφράσουν φωναχτά, με αποτέλεσμα να καταλήγουν να αυτοτραυματίζονται.

 Αυτοτραυματισμός σε παιδιά και εφήβους

Ο αυτοτραυματισμός είναι πιο συχνός στους εφήβους και τους νεαρούς ενήλικες, αν και μπορεί να συμβεί σε άτομα οποιασδήποτε ηλικίας.

Τα αίτια που οδηγούν τα άτομα στον αυτοτραυματισμό ποικίλλουν. Μερικοί από τους λόγους που τα παιδιά ή οι νέοι αναφέρουν ως εναύσματα ή αιτίες που τους οδηγούν στον αυτοτραυματισμό περιλαμβάνουν:

•  Έκθεση ή βίωμα ενός τραυματικού γεγονότος.
• Έκθεση ή βίωμα κακοποίησης σε σχολείο, σπίτι ή σχέση.
• Χαμηλή αυτοπεποίθηση ή προβλήματα με την εξωτερική εμφάνιση.
• Μοναξιά, ενοχές ή έλλειψη αγάπης.
• Κριτική από την οικογένεια, φίλους ή δασκάλους.

Όταν μερικά από αυτά τα ζητήματα συνυπάρχουν, μπορούν γρήγορα να γίνουν συντριπτικά και να αποδειχθούν υπερβολικά βαριά για να τα αντιμετωπίσει ένα άτομο μόνο του. Αντί να βρουν τρόπους να εκφράσουν αυτά τα συναισθήματα στον κόσμο, ορισμένα παιδιά αρχίζουν να εκτονώνουν αυτόν τον πόνο και τον θυμό στον εαυτό τους.

Οι νέοι έχουν περιγράψει την αυτοτραυματιστική συμπεριφορά ως έναν τρόπο να «απελευθερώσουν τον πόνο, τον θυμό και την οδύνη» που προκαλούνται από τις πιέσεις στη ζωή τους. Προκαλούν πόνο στον εαυτό τους επειδή δεν ξέρουν τι άλλο να κάνουν και δεν αισθάνονται ότι έχουν άλλες επιλογές.

Τα παιδιά που αυτοτραυματίζονται το κάνουν όχι μόνο ως τρόπο αντιμετώπισης, αλλά και για να εκτονώσουν το άγχος, να εκφράσουν τον πόνο ή να αποσπάσουν την προσοχή τους από τις αναμνήσεις τραυματικών εμπειριών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αποτελεί τρόπο να τιμωρήσουν τον εαυτό τους λόγω αισθημάτων ενοχής.

Τρόποι για να βοηθήσετε το παιδί σας να αντιμετωπίσει την κατάσταση

Ως γονέας, μπορεί να είναι ένα σοκ να μάθετε ότι το παιδί σας προβαίνει σε αυτοτραυματισμό. Εάν το παιδί σας παρουσιάζει αυτά τα σημάδια, ακολουθούν μερικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να το βοηθήσετε να βρει πιο θετικούς τρόπους να αντιμετωπίσει έντονα ή συντριπτικά συναισθήματα:

1.  Ενθαρρύνετέ το να ανοιχτεί

Το να αφήσετε το παιδί σας να μιλήσει για το πώς αισθάνεται μπορεί από μόνο του να του προσφέρει ανακούφιση. Μπορεί να μιλήσει σε εσάς ή σε έναν φίλο, έναν δάσκαλο, έναν επαγγελματία υγείας ή σε όποιον αισθάνεται πιο άνετα, είτε πρόσωπο με πρόσωπο, είτε μέσω τηλεφώνου, είτε με μήνυμα κειμένου. Η ιδέα είναι να ξεκινήσετε τη συζήτηση και να συζητήσετε ανοιχτά για το πώς αισθάνεται και γιατί.

2. Διατηρήστε την ψυχραιμία σας και μην κρίνετε

Όταν το παιδί σας ανοιχτεί, δείξτε του ότι νοιάζεστε και ότι σας ενδιαφέρει να ακούσετε αυτά που λέει. Μην το κρίνετε και μην υποτιμάτε τα συναισθήματά του. Μπορείτε να δοκιμάσετε να πείτε: «Το να μιλάς σε κάποιον για την αυτοτραυματική σου συμπεριφορά δείχνει δύναμη και θάρρος· συχνά μπορεί να είναι τεράστια ανακούφιση το να μπορείς να απαλλαγείς από ένα τέτοιο μυστικό, ή τουλάχιστον να το μοιραστείς. Και μαζί μπορούμε να βρούμε άλλους τρόπους να σε βοηθήσουμε με τυχόν έντονα ή συντριπτικά συναισθήματα».

3. Ανακαλύψτε τεχνικές απόσπασης της προσοχής

Το παιδί σας μπορεί να θέλει να σταματήσει την αυτοτραυματική συμπεριφορά, αλλά ίσως να μην είναι σε θέση να το κάνει αμέσως. Μην περιμένετε να βρείτε λύση αμέσως – αυτό μπορεί να πάρει χρόνο και είναι φυσιολογικό. Εν τω μεταξύ, επικεντρωθείτε στο να βοηθήσετε το παιδί σας να νιώσει όσο το δυνατόν πιο ασφαλές και να βρει νέους τρόπους αντιμετώπισης. Ακολουθούν μερικά πράγματα που μπορεί να κάνει όταν νιώθει την παρόρμηση να αυτοτραυματιστεί:

• Να χτυπήσει ένα μαξιλάρι ή να σκίσει ένα περιοδικό ή μια εφημερίδα.
• Να στείλει μήνυμα σε έναν φίλο ή σε κάποιον που εμπιστεύεται για να το βοηθήσει να αποσπάσει το μυαλό του από τα προβλήματά του.
• Να βγει έξω για έναν περίπατο ή για κάποια ήπια άσκηση· το να βρίσκεται σε δημόσιο χώρο του δίνει χρόνο και χώρο για να μειώσει την παρόρμηση.
• Να ακούσει μουσική, να τραγουδήσει ή να χορέψει.
• Να γράψει τις σκέψεις του.
• Να επικεντρωθεί στην αναπνοή του.
• Να περάσει ένα παγάκι πάνω από τους πήχεις του ή να τοποθετήσει μια παγοκύστη στο στήθος του.
• Να ζητήσει επαγγελματική υποστήριξη.

Η συζήτηση με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας είναι σημαντική για να βοηθήσετε το παιδί σας να ξεπεράσει την παρόρμηση να αυτοτραυματιστεί. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να εξοπλίσει το παιδί σας με εργαλεία για να μάθει δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων και υγιείς τρόπους αντιμετώπισης των συναισθημάτων και των συγκινήσεων.

4. Ζητήστε επαγγελματική βοήθεια

Η συζήτηση με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας είναι σημαντική για να βοηθήσετε το παιδί σας να ξεπεράσει την παρόρμηση να βλάψει τον εαυτό του. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να προσφέρει στο παιδί σας τα εργαλεία για να αποκτήσει δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων και υγιείς τρόπους αντιμετώπισης των συναισθημάτων και των συγκινήσεων.