7 μύθοι για την ψυχική υγεία
Διαχωρίζοντας την αλήθεια από την πραγματικότητα.
Η καταρρίψη των μύθων σχετικά με την ψυχική υγεία μπορεί να συμβάλει στην εξάλειψη του στίγματος και στη δημιουργία μιας κουλτούρας που ενθαρρύνει τους ανθρώπους κάθε ηλικίας να αναζητούν υποστήριξη όταν τη χρειάζονται. Ακολουθούν επτά μυθοι σχετικά με την ψυχική υγεία:
1. Μύθος: Αν κάποιος πάσχει από ψυχική διαταραχή, αυτό σημαίνει ότι έχει χαμηλή νοημοσύνη.
Αλήθεια: Οι ψυχικές ασθένειες, όπως και οι σωματικές, μπορούν να επηρεάσουν οποιονδήποτε, ανεξάρτητα από το επίπεδο νοημοσύνης, την κοινωνική τάξη ή το επίπεδο εισοδήματος.
2. Μύθος: Πρέπει να φροντίζεις την ψυχική σου υγεία μόνο αν πάσχεις από κάποια ψυχική διαταραχή.
Αλήθεια: Όλοι μπορούν να ωφεληθούν από τη λήψη μέτρων για την προώθηση της ευεξίας τους και τη βελτίωση της ψυχικής τους υγείας. Ομοίως, όλοι μπορούν να υιοθετήσουν υγιεινές συνήθειες για τη βελτιστοποίηση της σωματικής τους υγείας.
3. Μύθος: Η κακή ψυχική υγεία δεν αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για τους εφήβους. Απλώς παρουσιάζουν μεταβολές στη διάθεση που οφείλονται σε ορμονικές διακυμάνσεις και συμπεριφέρονται έτσι επειδή επιθυμούν να τραβήξουν την προσοχή.
Αλήθεια: Οι έφηβοι παρουσιάζουν συχνά διακυμάνσεις στη διάθεσή τους, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίζουν επίσης προβλήματα ψυχικής υγείας. Το 14% των εφήβων παγκοσμίως αντιμετωπίζει προβλήματα ψυχικής υγείας. Σε παγκόσμιο επίπεδο, μεταξύ των ατόμων ηλικίας 10–15 ετών, η αυτοκτονία αποτελεί την πέμπτη πιο συχνή αιτία θανάτου, ενώ για τους εφήβους ηλικίας 15–19 ετών είναι η τέταρτη πιο συχνή αιτία. Οι μισές από όλες τις διαταραχές ψυχικής υγείας εμφανίζονται για πρώτη φορά πριν από την ηλικία των 14 ετών.
4. Μύθος: Δεν μπορεί να γίνει τίποτα για να προστατευθούν οι άνθρωποι από την εμφάνιση ψυχικών διαταραχών.
Αλήθεια: Πολλοί παράγοντες μπορούν να προστατεύσουν τους ανθρώπους από την εμφάνιση ψυχικών διαταραχών, όπως η ενίσχυση των κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων, η έγκαιρη αναζήτηση βοήθειας και υποστήριξης, η ανάπτυξη υποστηρικτικών, στοργικών και στενών οικογενειακών σχέσεων, καθώς και η ύπαρξη ενός θετικού σχολικού περιβάλλοντος και υγιών συνηθειών ύπνου.
Η ικανότητα να ξεπερνά κανείς τις αντιξοότητες βασίζεται σε έναν συνδυασμό προστατευτικών παραγόντων, και ούτε οι περιβαλλοντικοί ούτε οι ατομικοί παράγοντες άγχους από μόνοι τους οδηγούν απαραίτητα σε προβλήματα ψυχικής υγείας. Τα παιδιά και οι έφηβοι που ανταποκρίνονται καλά στις αντιξοότητες διαθέτουν συνήθως βιολογική ανθεκτικότητα, καθώς και ισχυρές, υποστηρικτικές σχέσεις με την οικογένεια, τους φίλους και τους ενήλικες γύρω τους, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένας συνδυασμός προστατευτικών παραγόντων που υποστηρίζουν την ευημερία τους.
5. Μύθος: Μια ψυχική διαταραχή αποτελεί ένδειξη αδυναμίας - αν το άτομο ήταν πιο δυνατό, δεν θα είχε αυτή τη διαταραχή.
Αλήθεια: Μια ψυχική διαταραχή δεν έχει καμία σχέση με την αδυναμία ή την έλλειψη δύναμης θέλησης. Δεν είναι κάτι που οι άνθρωποι επιλέγουν να έχουν ή να μην έχουν. Στην πραγματικότητα, το να αναγνωρίσει κανείς την ανάγκη να δεχτεί βοήθεια για μια ψυχική διαταραχή απαιτεί μεγάλη δύναμη και θάρρος. Οποιοσδήποτε μπορεί να εμφανίσει μια ψυχική διαταραχή.
6. Μύθος: Οι έφηβοι που παίρνουν καλούς βαθμούς και έχουν πολλούς φίλους δεν θα παρουσιάσουν προβλήματα ψυχικής υγείας, επειδή δεν έχουν κανένα λόγο να νιώθουν κατάθλιψη.
Αλήθεια: Η κατάθλιψη είναι μια συχνή ψυχική διαταραχή που προκύπτει από μια πολύπλοκη αλληλεπίδραση κοινωνικών, ψυχολογικών και βιολογικών παραγόντων. Η κατάθλιψη μπορεί να επηρεάσει οποιονδήποτε, ανεξάρτητα από την κοινωνικοοικονομική του κατάσταση ή από το πόσο καλή φαίνεται η ζωή του εκ πρώτης όψεως. Οι νέοι που έχουν καλές επιδόσεις στο σχολείο μπορεί να αισθάνονται πίεση να πετύχουν, κάτι που μπορεί να προκαλέσει άγχος, ή μπορεί να αντιμετωπίζουν προβλήματα στο σπίτι. Μπορεί επίσης να βιώνουν κατάθλιψη ή άγχος χωρίς κάποιο προφανές λόγο.
7. Μύθος: Η κακή ανατροφή προκαλεί ψυχικές διαταραχές στους εφήβους.
Αλήθεια: Πολλοί παράγοντες – όπως η φτώχεια, η ανεργία, η έκθεση στη βία, η μετανάστευση και άλλες δυσμενείς συνθήκες και γεγονότα – μπορεί να επηρεάσουν την ευημερία και την ψυχική υγεία των εφήβων, των φροντιστών τους και τη σχέση μεταξύ τους. Οι έφηβοι που προέρχονται από οικογένειες που τους προσφέρουν αγάπη και υποστήριξη μπορούν να αντιμετωπίσουν προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως και οι έφηβοι που προέρχονται από οικογένειες όπου οι φροντιστές τους ενδέχεται να χρειάζονται υποστήριξη για να διατηρήσουν ένα βέλτιστο περιβάλλον για την υγιή ανάπτυξη των εφήβων. Με την κατάλληλη υποστήριξη, οι φροντιστές μπορούν να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο βοηθώντας τους εφήβους να ξεπεράσουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.
To παρόν άρθρο βασίζεται στον Οδηγό για Εκπαιδευτικούς που ανέπτυξε η UNICEF και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας Teacher’s Guide to the Magnificent Mei and Friends Comic Series.