Συχνές ερωτήσεις σχετικά με το εμβόλια

Τα εμβόλια είναι προϊόντα που χορηγούνται συνήθως κατά την παιδική ηλικία για την προστασία από σοβαρές και συχνά θανατηφόρες ασθένειες. Ενισχύοντας τη φυσική άμυνα του οργανισμού, προετοιμάζουν το σώμα μας ώστε να καταπολεμήσει την ασθένεια ταχύτερα και αποτελεσματικότερα.

Τα εμβόλια είναι πολύ ασφαλή. Ένα παιδί είναι πολύ πιο πιθανό να πάθει κάτι κακό από μια ασθένεια που μπορεί να προληφθεί με εμβόλιο παρά από ένα εμβόλιο. Όλα τα εμβόλια υποβάλλονται σε αυστηρές δοκιμές ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων κλινικών δοκιμών, πριν εγκριθούν για το ευρύτερο κοινό. Οι χώρες καταχωρούν και διανέμουν μόνο εμβόλια που πληρούν αυστηρά πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας.

Τα εμβόλια σώζουν ζωές. Εκτιμάται πως μόνο το εμβόλιο κατά της ιλαράς έχει αποτρέψει πάνω από 21 εκατομμύρια θανάτους μεταξύ του 2000 και του 2017.

Τα εμβόλια προστατεύουν τα παιδιά από ασθένειες που μπορεί να προκαλέσουν σοβαρή βλάβη στην υγεία τους ή ακόμα και θάνατο, κυρίως σε βρέφη που ακόμα το ανοσοποιητικό τους σύστημα αναπτύσσεται.

Είναι σημαντικό να εμβολιάσετε το παιδί σας. Εάν δεν το κάνετε, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να επανεμφανιστούν εξαιρετικά μεταδοτικές ασθένειες, όπως η ιλαρά, η διφθερίτιδα και η πολιομυελίτιδα, που σε πολλές χώρες έχουν πλέον εξαλειφθεί.

Ναι. Πολλοί γονείς ανησυχούν ότι τα πολλαπλά εμβόλια θα επιβαρύνουν το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού τους. Ωστόσο τα παιδιά εκτίθενται σε εκατοντάδες μικρόβια κάθε μέρα. Στην πραγματικότητα, ένα κοινό κρυολόγημα ή ένας πονόλαιμος θα επιβαρύνει το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού σας περισσότερο από ότι τα εμβόλια.

Τα εμβόλια μπορούν να βοηθήσουν το παιδί σας να μεγαλώσει υγιές. Θα πρέπει να το εμβολιάζετε ακόμη και κατά ασθενειών που έχουν εξαλειφθεί και δεν υπάρχουν πλέον στη χώρα σας, διότι αυτές μπορεί να επανεμφανιστούν γρήγορα, εάν κάποιοι άνθρωποι δεν έχουν εμβολιαστεί κατά των συγκεκριμένων ασθενειών.

Επιπλέον, ζώντας πλέον σε έναν όλο και πιο διασυνδεδεμένο κόσµο, το παιδί σας μπορεί να εκτεθεί σε ασθένειες που μεταφέρονται από άτομα που δεν έχουν εμβολιαστεί από άλλες περιοχές όπου οι συγκεκριμένες ασθένειες εξακολουθούν να υπάρχουν αλλά μπορούν να προληφθούν με τον εμβολιασμό.

Αρκετές ασθένειες δεν εμφανίζονται πλέον σε πολλές χώρες λόγω της επιτυχίας των εμβολίων. Ωστόσο, εάν οι άνθρωποι σταματήσουν να εμβολιάζονται, οι ασθένειες αυτές μπορεί να επανέλθουν, θέτοντας σε κίνδυνο όλους τους απροστάτευτους.

Για το λόγο αυτό, ακολουθήστε το εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών και βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας είναι ασφαλές και προστατευμένο.

Εάν αρκετοί άνθρωποι στην κοινότητά σας έχουν ανοσία κατά μιας συγκεκριμένης ασθένειας, μπορεί να επιτευχθεί αυτό που ονομάζεται ‘ανοσία της αγέλης’. Όταν συμβαίνει αυτό, οι ασθένειες δεν μπορούν να εξαπλωθούν εύκολα από άτομο σε άτομο, επειδή οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν ανοσία. Αυτό παρέχει ένα στρώμα προστασίας κατά της νόσου ακόμη και για όσους δεν μπορούν να εμβολιαστούν, όπως τα βρέφη.

Η ανοσία της αγέλης αποτρέπει επίσης τα ‘ξέσπασμα’ της νόσου δυσχεραίνοντας την εξάπλωσή της. Η ασθένεια θα γίνεται όλο και πιο σπάνια και μερικές φορές εξαφανίζεται εντελώς.

Τα εμβόλια είναι εξαιρετικά ασφαλή και οι σοβαρές παρενέργειες είναι σπάνιες. Σχεδόν όλες οι ασθένειες ή οι ενοχλήσεις μετά τον εμβολιασμό είναι ήσσονος σημασίας και προσωρινές, όπως για παράδειγμα πόνος στο σημείο της ένεσης ή ήπιος πυρετός. Αυτά μπορούν συχνά να ελεγχθούν με τη λήψη αναλγητικών φαρμάκων χωρίς συνταγή, όπως συνιστά ο γιατρός, ή με την εφαρμογή ενός κρύου πανιού στο σημείο όπου έγινε ο εμβολιασμός. Εάν οι γονείς ανησυχούν, θα πρέπει να επικοινωνήσουν με τον γιατρό τους ή τον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης.

Εκτεταμένες μελέτες και έρευνες δείχνουν ότι δεν υπάρχει καμία σύνδεση μεταξύ των εμβολίων και του αυτισμού.

Τα εμβόλια προστατεύουν το παιδί σας από σοβαρές ασθένειες όπως η πολιομυελίτιδα, που μπορεί να προκαλέσει παράλυση, η ιλαρά, που μπορεί να προκαλέσει οίδημα του εγκεφάλου και τύφλωση, και ο τέτανος, που μπορεί να προκαλέσει επώδυνες μυϊκές συσπάσεις και δυσκολία στο φαγητό και την αναπνοή, ιδίως στα νεογέννητα. Mπορείτε να δείτε μια λίστα  των πιο κοινών εμβολίων και των ασθενειών που προλαμβάνουν εδώ.

Τα εμβόλια δεν αποτελούν θεραπεία. Τα εμβόλια εμποδίζουν το σώμα ενός ατόμου να μολυνθεί και να αρρωστήσει. Σε αντίθεση με τις θεραπείες ή τις διαδικασίες επούλωσης, τα εμβόλια μειώνουν τον κίνδυνο μόλυνσης και επιπλοκών που σχετίζονται με τη νόσο λόγω της προληπτικής τους φύσης. Τα εμβόλια αποτρέπουν επίσης το άγχος, τη νοσηλεία και το κόστος που συνεπάγεται για θεραπείες και φάρμακα. Το πιο σημαντικό είναι ότι τα εμβόλια μπορούν να σώσουν τη ζωή του παιδιού σας. Γι' αυτό ένα εμβόλιο δεν πρέπει να αντικαθίσταται με οποιοδήποτε άλλο φάρμακο ή θεραπευτική διαδικασία.

Το να μην εμβολιάσετε το παιδί σας και να το αφήσετε να κολλήσει μια ασθένεια που μπορεί να προληφθεί με εμβόλιο, το θέτει, ανάλογα με την ασθένεια, σε κίνδυνο νοσηλείας και περεταίρω σοβαρών επιπλοκών, ακόμα και αναπηρίας ή θανάτου. Έτσι δεν αξίζει τον κόπο να αφήσετε το παιδί σας να αναπτύξει φυσική ανοσία. Ορισμένες ασθένειες, όπως η ιλαρά, μπορεί να προκαλέσουν βλάβες και μακροχρόνιες επιπτώσεις στο ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού. Το εμβόλιο προστατεύει το παιδί σας και αποτρέπει την περαιτέρω μόλυνση των αδελφών, των φίλων και των συμμαθητών του, ακόμη και των ενηλίκων που δεν έχουν εμβολιαστεί. Βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας έχει εμβολιαστεί σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών & Εφήβων για να το προστατεύσετε από επικίνδυνες λοιμώξεις.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) συνιστά όλα τα παιδιά να κάνουν ένα σύνολο εμβολίων που θα τα προστατεύσουν από επικίνδυνες ασθένειες. Για να μάθετε ποια εμβόλια συνιστώνται στη χώρα σας, συμβουλευτείτε το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών ή συζητήστε το με τον οικογενειακό σας γιατρό ή παιδίατρο. Στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης και της Κεντρικής Ασίας, συνιστώνται εμβόλια κατά των: Ηπατίτιδα Β, ιλαρά, παρωτίτιδα και ερυθρά (MMR), διφθερίτιδα, τέτανο και κοκκύτη (DTP), ροταϊό (Rota), φυματίωση (BCG), πνευμονιοκοκκική νόσο (PCV), αιμόφιλο της γρίπης τύπου b (Hib) και ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV).

Βεβαιωθείτε ότι ακολουθείτε το πρόγραμμα εμβολιασμού και δεν παραλείπετε ή καθυστερείτε κανένα συνιστώμενο εμβόλιο. Εάν το παιδί σας έχει κάρτα εμβολιασμού, μπορείτε να τη χρησιμοποιήσετε για να παρακολουθείτε τα χορηγούμενα εμβόλια ώστε να μη χάσετε την ημερομηνία λήξης τους. Η παράλειψη/αναβολή του εμβολιασμού αυξάνει τον κίνδυνο μόλυνσης που μπορεί να προκαλέσει περεταίρω ταλαιπωρία και να οδηγήσει σε νοσηλεία και ακόμη και θάνατο.

Το προγράμμα εμβολιασμού ποικίλλει ανάλογα με το ποιες ασθένειες είναι πιο διαδεδομένες στην εκάστοτε χώρα. Μπορείτε να βρείτε πληροφορίες σχετικά με τα συνιστώμενα εμβόλια και τις κατά προσέγγιση ημερομηνίες που πρέπει να πραγματοποιηθούν από το τοπικό κέντρο υγείας, τον γιατρό σας ή το Υπουργείο Υγείας.

Δεν συνιστάται η καθυστέρηση του προγράμματος εμβολιασμού. Κάθε φορά που καθυστερείτε ένα εμβόλιο, αυξάνετε τις πιθανότητες να γίνει το παιδί σας πιο ευάλωτο σε σοβαρές ασθένειες.

Αποφύγετε τους κινδύνους και βεβαιωθείτε ότι ακολουθείτε το εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμού για να προστατεύσετε το παιδί σας πριν εκτεθεί σε μια απειλητική ασθένεια.

Εάν δεν είστε σίγουροι πότε πρέπει να κάνει το παιδί σας τον επόμενο εμβολιασμό, ελέγξτε την κάρτα εμβολιασμού του ή μιλήστε με τον παιδίατρο. Μπορείτε επίσης να βρείτε αυτές τις πληροφορίες στον ιστότοπο του Υπουργείου Υγείας.

Για τα περισσότερα εμβόλια, δεν είναι ποτέ αργά. Μιλήστε με το γιατρό σας για το πώς μπορείτε να κάνετε τις δόσεις εμβολιασμού που παραλείψατε εσείς ή το παιδί σας. Να θυμάστε να είστε πολύ προσεκτικοί με το πρόγραμμα εμβολιασμού. Όταν καθυστερείτε ή παραλείπετε τα εμβόλια, το παιδί σας παραμένει -για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα- εκτεθειμένο σε λοιμώξεις που μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες, ακόμη και θάνατο. Για να μην ξεχνάτε τα ραντεβού εμβολιασμού, μπορείτε να ρυθμίσετε ειδοποιήσεις στο τηλέφωνό σας ή να σκεφτείτε άλλους τρόπους ώστε να είστε σε εγρήγορση σχετικά με το πρόγραμμα εμβολιασμών.

Υπάρχουν πολύ λίγες αντενδείξεις σχετικά με τα εμβόλια. Οι περισσότερες από αυτές είναι συνήθως προσωρινές και το εμβόλιο μπορεί να χορηγηθεί μόλις εξαφανιστεί η εκάστοτε πάθηση, όπως ο υψηλός πυρετός. Εάν ανησυχείτε ότι ένα εμβόλιο μπορεί να αντενδείκνυται για το παιδί σας, συζητήστε το με τον παιδίατρο σας. Να θυμάστε ότι τα εμβόλια προλαμβάνουν επικίνδυνες ασθένειες.

Εμβολιάζοντας το παιδί σας, το βοηθάτε να μεγαλώσει υγιές.