«Երջանիկ մամա». ինքնախնամքի մարաթոն
Սիրելի՛ մայրիկ, մենք գիտենք՝ որքան հոգսեր ունես: Եկել է մի քիչ էլ ինքդ քո մասին հոգ տանելու ժամանակը, որովհետև #չկաքիզինման:
- Հայերեն
- English
Այս ամիսը նվիրում ենք բոլո՜ր մայրիկներին
Մայր լինելը հեշտ չէ. երեխաների խնամք, կենցաղային հազար ու մի գործեր, հաճախ նաև աշխատանք, ամեն ինչ լիարժեք անելու անկեղծ մղում ու․․․ ընդամենը 24 ժամ։ Բնական է, որ այս իրավիճակում հոգնելն ու սպառվելը դառնում են անխուսափելի, իսկ ոգևորությունն ու եռանդը՝ ճոխություն։ Աշխարհում բազմաթիվ մայրեր ամեն օր անցնում են այս ամենի միջով․ մինչ այն պահը, երբ նրանք կանգ են առնում ու որոշում փոխել. Փոխել իրավիճակը, իրենց, ինչ-որ բան․․․
Կա մի պարզ ճշմարտություն․ երջանիկ երեխա կարող է մեծացնել միայն երջանիկ ծնողը։
Մենք միասին կանենք 30 պարզ քայլ, որ յուրաքանչյուր մայրիկ պետք է անի ինքն իր մասին հոգ տանելու համար։ Դե լավ, միշտ էլ զբաղված ես լինելու, արի այս անգամ չհետաձգենք…
Հատուկ ՔԵԶ համար ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը պատրաստել է «երջանիկ մամայի» մեկամսյա մարաթոն։
Քայլ 1
Արի՛ սկսենք ինքնաճանաչումից: Դադար առ, փակիր աչքերդ ու մտածիր, թե ինչ կուզեիր անել հիմա։ Ի՞նչը քեզ կուրախացնի։
Մի նոթատետր վերցրո՛ւ և գրի՛ր, թե ինչ կցանականաս անել ՔԵԶ ՀԱՄԱՐ այսօր, վաղը և առաջիկա շաբաթվա ընթացքում:
Քայլ 2
Արի՛ մտածենք այն միջավայրի մասին, որտեղ անցկացնում ես օրվա մեծ մասը։
Ի՞նչ կուզես և կարող ես փոխել շուրջդ ավելի հաճելի դարձնելու համար։
Խոսքը պարզ բաների մասին է։ Օրինակ՝ թարմ ծաղիկներ վերցրու․ մի՛ թերագնահատիր քո միջավայրի գույնը և կյանք բերելու պարզ ուրախությունն ու ուժը:
Քայլ 3
Այսօր արի՛ գրախանութ կամ գրադարան գնանք, փնտրենք ու գտնենք այն գիրքը, որն իսկապես ուզում ենք ընթերցել: Մենք մի երկու տարբերակ առաջարկենք.
- «Ինքնուրույն երեխա կամ ինչպես դառնալ թամբալ մամա», Աննա Բիկովա
- “When your child drives you crazy”, Eda Leshan / «Когда ваш ребенок сводит вас с ума» Эда Лет Шан
Քայլ 4
Սիրու՞մ ես անկողնում մի փոքր երկար մնալ։ Այսօր կամ վաղը արի՛ նման բան կազմակերպենք։ Օրինակ՝ սուրճ/թեյ/նախաճաշ անկողնում կամ ուղղակի պառկել ու «կտրվել» ամեն ինչից։
Ընդամենը մի քանի րոպե միայն քեզ համար:
Սա քո պահն ու քո ժամանակն է, ոչինչ, միայն այսօր մնացած ամեն ինչը կսպասի։
Քայլ 5
O bella ciao, bella ciao, bella ciao ciao ciao....Պարում են բոլո՛րը:
Միացնում ենք մեր ամենասիրելի երգերն ու սկսում պարել առանց դադարի: Սա երջանկության հորմոններ՝ էնդորֆիններ առաջացնելու, մկանները մարզելու լավագույն տարբերակն է, դե հետն էլ մի քանի կալորիա կայրեք…
Պարել չե՞ս սիրում։ Գուցե երգելու՞ օրն է, պատկերացրու, որ կարաոկե ես գնացել․․․
Քայլ 6
10 րոպեանոց վարժություն, որ կարող ես անել հենց հիմա կամ երեկոյան քնելուց առաջ:
- Հարմար տեղավորվիր, ոտքերը դիր հատակին, ձեռքերը՝ ծնկներին: Փակիր աչքերդ և զգա, թե հանգստությունն ինչպես է պարուրում քեզ:
- Միտք, զգացմունք, մարմին: Ինչի՞ մասին ես հիմա մտածում: Քո մտածմունքները դրակա՞ն են, թե բացասական: Իսկ հույզերը ուրա՞խ են, թե ոչ այնքան: Ի՞նչ ես զգում: Կա՞ ինչ-որ բան, որ վնասում կամ ճնշում է քեզ:
- Կենտրոնացիր շնչառության վրա: Լսիր քո շունչն ու արտաշունչը: Կարող ես ինքդ քեզ ասել․ «Ես լավ եմ, անկախ ամեն ինչից, ես լավ եմ»: Մի որոշ ժամանակ շարունակիր խորը շնչել և հետևել քո շնչառությանը։
- Վերադառնում ես մեկնակետին: Ինչպե՞ս ես զգում հիմա: Լսիր սենյակի ձայները:
- Դիտարկում: Մտածիր՝ արդյոք սա քեզ օգնեց: Երբ պատրաստ լինես, բացիր աչքերդ:
Քայլ 7
Օ՜, վերջապե՜ս, այսօր շփվելու օրն է:
Առավոտյան պայմանավորվի՛ր ընկերներիդ կամ հարազատներիդ հետ երեկոն միասին անցկանցելու համար։
Բարի՛ ժամանց։
Մայրիկնե՛ր, ինչպե՞ս եք: Շնորհակալությո՛ւն, որ միացել եք մեր ինքնախնամքի մարաթոնին, շնորհակալությո՛ւն, որ կփորձեք մեզ հետ անցնել հետագա պարզ քայլերով:
Սիրելի մայրի՛կ, #չկաքիզինման, անգամ եթե դու այդպես չես զգում:
Քայլ 8
Մաքուր օդ, կանաչ բնություն….Էլ ի՞նչ է պետք լավ զգալու համար:
Այսօր բնությունն իսկապես վայելելու, դրա գեղեցկությունը նկատելու և շնչելու օրն է: Ժամանակ անցկացրու բնության գրկում՝ անտառում, այգում, գետի մոտ, որտեղ հնարավոր է, որտեղ քեզ լավ է․․․
Քայլ 9
Եկել ենք ասելու, որ այսօր թվային դետոքսի օրն է: Երեկոյան մոռացի՛ր, որ հեռախոս, հեռուստացույց կամ համակարգիչ ունես:
Ուղղակի զբաղվի՛ր քեզ համար հաճելի մի բանով։ Հիշու՞մ ես՝ նոթատետրում հատուկ էջ ունես։
Քայլ 10
Այսօր երեկոյան խնամում ենք մեզ: Կա՛մ տանը եղած բնամթերքով դեմքի համար դիմակ ենք պատրաստում, կա՛մ տաք լոգանք ենք ընդունում / ոտքերը դնում ենք հաճելի խառնուրդով ջրի մեջ:
Քայլ 11
Բացում ենք նոթատետրը և առանձին էջում գրում 5 բան, որ սիրում ենք մեր մեջ: Ժամանակն է հպարտանալու մեր ձեռքբերումներով, յուրահատկություններով, կարողություններով ու անձնային որակներով։ Դու չունե՞ս հպարտանալու 5 առիթ։ Չենք հավատում։ Լավ մտածի՛ր։ Մենք էլ, դու էլ գիտենք, որ #չկաքիզինման:
Քայլ 12
Կիտրոն, ելակ, անանուխ, ջուր...
Կտրատում ենք բաղադրիչներն ու լցնում մի մեծ ապակյա տարայով ջրի մեջ: Սա մեր ամբողջ օրվա ջրային պաշարն է, որ այս օրվան ավելի լավ համ ու լավ տրամադրություն է տալու:
Կարող ես մթերքները փոխարինել քո սիրած տարբերակով։
Քայլ 13
Զբոսանք կամ յոգա. դանդաղ շարժումները և խորը շնչառությունը մեծացնում են արյան հոսքը և ջերմացնում մկանները: Առողջ մարմին և առողջ միտք. Երկուսը՝ մեկում:
Այսօր զբաղվեք հանգստացնող յոգայով կամ զբոսնեք՝ միտքն ու մարմինը հանգստացնելու համար:
Քայլ 14
Քնելուց առաջ մի փոքրիկ վարժություն արա։ Փակիր աչքերդ ու մտովի տեղափոխվիր որևէ ուրախ, հանգիստ, ապահով մի տեղ։ Դա կարող է լինել մի տեղ, որտեղ դու եղել ես նախկինում կամ մի տեղ, որտեղ շատ կուզեիր լինել։ Մտովի մանրամասն պատկերացրու այդ վայրը․ ի՞նչ ես տեսնում, լսում, ի՞նչ համեր կամ բույրեր կան այդ վայրում, ի՞նչ ես զգում․․․ Մի փոքր ժամանակ անցկացրու այդտեղ։ Երբ զգաս, որ հանգստացել ես, բացի՛ր աչքերդ։
Իսկ հիմա․․․ բարի գիշե՛ր, քեզ անուշ քո՛ւն:
Քայլ 15
Դե ճիշտն ասա, երբ ես վերջին անգամ մի լավ ֆիլմ դիտել, որ սկզբից մինչև վերջ վայելել ես: Այսօր այդ օրն է:
Կրկին դիտիր քո ամենասիրած ֆիլմը կամ գտիր մի ֆիլմ, որ վաղուց ցանկանում էիր դիտել, բայց ժամանակ չէիր գտնում:
Շնորհակալություն, որ մեզ հետ եք արդեն երկու շաբաթ։ Ճանապարհի կեսն անցել ենք։ Հիշե՛ք, որ մայրերն արժանի են ամեն լավ բանի և հատկապես փոքր-մոքր ուրախությունների։
Քայլ 16
Գիտե՞ս՝ օրական ընդամենը քսան րոպե ֆիզիկական ակտիվությունը որքա՜ն օգտակար է նյութափոխանակության համար և որքա՜ն էներգիա քեզ կտա: Դե, արի՛ փորձենք։
Գուցե 20 ցատկ պարանո՞վ կամ 20 կքանի՞ստ՝ ոտքերը ուսերի լայնությամբ դիրքում։
Քայլ 17
Արի՛ մի պահ մոռանանք անցյալի հետ կապված մտահոգություններն ու ապագայի հետ կապված տագնապները և մի փոքր կենտրոնանանք ներկա պահի վրա։
Նստի՛ր աթոռին ուղիղ, ոտքերդ՝ գետնին, ծնկներդ՝ ուսերի հետ նույն գծի վրա։ Հանգիստ և խոր շնչի՛ր և կատարի՛ր հետևյալ հրահանգները․
-
Գտի՛ր 5 առարկա, որ կարող ես տեսնել
-
Ձե՛ռք տուր, շոշափի՛ր 4 առարկա
-
Լսի՛ր 3 ձայն
-
Զգա՛ 2 հոտ
-
Զգա՛ 1 համ
Քայլ 18
Այսօր գույների օրն է․․․Արի՛ այսօր նկարենք մեր սրտի ուզածը։ Ոչինչ, եթե լավ նկարել չգիտես, կարևորը ընթացքը վայելելն է։
Կամ վերցրու՛ նկարազարդման գիրք ու մատիտներ և որոշ ժամանակ քեզ հաճելի գույներ տուր մեկ կամ երկու պատկերի: Այ, թե կհանգստացնես նյարդերդ․․
Քայլ 19
Այսօր կամ վաղը առողջ սնվելու, լիքը վիտամիններ ստանալու օրն է: Ուտելու ենք որքան հնարավոր է շատ միրգ և/կամ բանջարեղեն:
Շատ մրգեր ու բանջարեղեն ուտելուց հետո քեզ ավելի թեթև կզգաս և ավելի շատ էներգիա կունենաս:
Քայլ 20
Այսօր զգեստապահարանը կամ տան դարակներից որևէ մեկը դասավորելու ժամանակն է: Գուցե կա ինչ-որ դարակ, որը վաղուց ուզում էիր կարգի բերել, բայց չէր ստացվում։ Դարակը դասավորելիս ազատվի՛ր ավելորդ իրերից․․․ գոնե մեկից:
Հիշի՛ր, որ դուրսը կարգավորելով, մենք կարգավորում ենք նաև մեր ներսը:
Քայլ 21
Գործերդ չե՞ս հասցնում, ժամանակը չի՞ հերիքում։ Ուրեմն աջակցություն խնդրելու ժամանակն է։ Աջակցություն խնդրելը ոչ միայն ինքնախնամքի, այլև ինքնահարգանքի կարևոր բաղադրիչներից մեկն է: Արի՛ սովորենք մեկ-մեկ օգնության դիմել:
Եվ այսպես, ու՞մ կարող ես դիմել․ ամուսնուդ, մայրիկիդ-հայրիկիդ, քրոջդ/եղբորդ, ընկերուհուդ, ղեկավարիդ, հարևանիդ և այլն:
Եթե այս պահին որևէ մեկի աջակցությունը ստանալը հնարավոր չէ, մտածի՛ր գործերդ ըստ առաջնահերթությունների դասակարգելու մասին. կարելի է անելիքների ցանկից կրճատել այն ամենը, ինչ հնարավոր է այս պահին չանել և հետաձգել։
Եկել ենք հիշեցնելու, որ մենք ունենք նաև սահմաններ և պարտավոր չենք ներողություն խնդրել
-
հույզեր ունենալու ու դրանք արտահայտելու համար
-
մերժելու ու «ոչ» ասելու համար
-
մեզ անհրաժեշտ ժամանակը մեզ հատկացնելու համար
-
երբեմն ոչ այնքան հիասքանչ տեսք կամ լավ տրամադրություն ունենալու համար։
Քայլ 22
Այսօր հեռախոսը մաքրելու օրն է: Ազատվի՛ր բոլոր այն հավելվածներից, էջերից, որոնք չես օգտագործում, որոնք քեզ խանգարում կամ նյարդայնացնում են։ Թո՛ղ միայն այն էջերը, որոնք ոգեշնչում են և ներբեռնի՛ր մի քանի խիստ անհրաժեշտ հավելվածներ:
SafeYou հավելվածը կօգնի քեզ անվտանգ լինել ամենաբարդ իրավիճակներում, ներբեռնի՛ր հենց այսօր՝ https://bit.ly/3Ol1aDh.
Քայլ 23
Խոսի՛ր քեզ համար հարազատ մեկի հետ․ մեկի, ում հետ վաղուց ուզում ես խոսել, բայց այս կամ այն պատճառով չի ստացվում։ Եթե անմիջականորեն խոսելու հնարավորություն չկա, կարող ես զանգել, հաղորդագրություն ուղարկել կամ նամակ գրել։
Հարազատ ու վստահելի մարդկանց հետ խոսելը միաժամանակ լիցքաթափում ու լիցքավորում է:
Քայլ 24
Պարբերաբար հիշեցրու՛ քեզ այն մասին, որ #չկաքիզինման և դու ունես խրախուսանքի արժանի շատ կողմեր։ Կարող ես գրել դրանք քո նոթատետրում։ Դե, առնվազն 5 կետ։
Ապրես, իսկ հիմա առանց մեկ գրամ խղճի խայթ զգալու մի ամբողջական կտոր խմորեղեն/շոկոլադ/պաղպաղակ վայելի՛ր:
Իմիջիայլոց, բանանը, նուշը, մորին, ելակը նույնպես պարունակում են դոֆամին հորմոն, որն առաջացնում է հաճույքի զգացում:
Քայլ 25
Մտքեր, որոնց վրա չարժե կենտրոնանալ ոչ այսօր, ոչ վաղը, ոչ էլ մյուս օրը.
-
Բոլոր մարդիկ պետք է սիրեն և ընդունեն ինձ։
-
Ես պետք է վերահսկեմ ամեն ինչ։
-
Ես ամեն ինչ պետք է շատ լավ անեմ, թերություններն անընդունելի են։
-
Ես կսխալվեմ, ինձ մոտ չի ստացվի։
-
Պետք չէ արտահայտել հույզերը, դրանից օգուտ չկա...
Փոխարենը՝ ընդունի՛ր քեզ այնպիսին, ինչպիսին կաս։ Շատ երևույթներ դուրս են քո ազդեցությունից, ամեն ինչ վերահսկել և փոխել հնարավոր չէ։ Կենտրոնացի՛ր այն ամենի վրա, ինչը կարող ես փոխել։
Քայլ 26
Արի՛ երազենք: Նոթատետրումդ առանձնացրու՛ մի հատված և սկսի՛ր մտածել ու գրել՝ թե, օրինակ․
-
Հայաստանի որ 5 վայրերում ես ուզում լինել:
-
Աշխարհի որ 5 երկրներն ես ցանկանում այցելել:
Սկսի՛ր պլանավորել այդ ճամփորդությունը (թեկուզ մտովի)՝ երբ կարող ես գնալ, ինչ է պետք դրա համար և այլն…
Քայլ 27
Կարողանալ նկատել և գնահատել այն ամենն, ինչ ունենք, օգնում է բավարարվածություն զգալ և հույս է ներշնչում դժվար պահերին։
Մտածի՛ր 5 բան, որոնց համար շնորհակալ ես. օրինակ՝ արև, ծնողներ, ջուր, կյանքի յուրաքանչյուր րոպե, համեղ սնունդ, բնություն, մեկ բաժակ համե՜ղ սուրճ կամ թեյ, աշխատանք...
Քեզնից գոհ եղի՛ր, անգամ եթե կարծում ես՝ լավ տեսք չունես, անգամ եթե ոչինչ չես հասցնում, անգամ եթե չհասցրեցիր 20 րոպե տրամադրել ինքնախնամքի մեր այս մարաթոնին:
Դու հրաշալի՛ կին ես, հրաշալի՛ մայրիկ: #Չկաքիզինման և դու պարտավոր չես կատարյալ լինել։ Ուղղակի փորձի՛ր ուշադիր լինել քո ներաշխարհի, մտքերի ու հույզերի հանդեպ:
Քայլ 28
Ե՞րբ ես վերջին անգամ ինքդ քեզ նվեր արել: Այսօ՛ր արա:
Թեկուզ փոքրիկ մի նվեր արա՝ տոնելու ձեռքբերումներդ: Կարող է լինել ջրի բազմակի օգտագործման շիշ, գիրք, շարֆ, զարդ, զգեստ, քո սիրած ուտեստը, կոկտեյլը կամ պարզապես երկար սպասված 15 րոպե հանգիստը։
Դու իսկապես արժանի ես դրան: Պարգևատրի՛ր քեզ։
Քայլ 29
«Կյանքը խնջույք է, համապատասխան հագնվի՛ր», - ասում էր Օդրի Հեփբերնը՝ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի բարի կամքի դեսպանը:
Արի՛ այսօր կամ վաղը մի հրաշալի երեկո կազմակերպենք մեզ համար հաճելի մարդկանց հետ՝ տանը կամ այլ վայրում: Կարևորը` մեզ հարազատ մարդիկ են և մեր զգացողությունները։ Գուցե քեզ կօգնեն նաև փոքր-մոքր համովությունները կամ նոր/ տոնական զգեստը։
Հավաքույթը կարող է թեմատիկ լինել․ օրինակ՝ 90-ականներ, սև-սպիտակ և այլն («Google»-ը քեզ օգնական…)
Քայլ 30
Ցանկացած բան, որ անում ես քառասուն օր և արդյունքը դուր է գալիս, դառնում է սովորություն:
Եթե գեթ մեկիդ ոգեշնչեցինք ինքնախնամքի մեր մարաթոնով, եթե գեթ մեկ քայլ կկարողանաս դարձնել սովորություն, մենք անչափ ուրախ կլինենք:
Չմոռանաս այս 30-օրյա արշավի մասին պատմել քեզ մտերիմ կանանց: Ներգրավի՛ր ընկերուհիներիդ, քո մայրիկին, սկեսուրին: Մեկը բոլորի համար, բոլորը՝ մեկի:
Աղջիկներով միշտ էլ հավես է:
Նախաձեռնությունը մշակվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կառավարության ֆինանսական աջակցության շնորհիվ: Արտահայտված տեսակետները պատկանում են հեղինակներին և պարտադիր չէ, որ արտահայտեն ֆինանսավորող կողմի տեսակետներն ու քաղաքականությունը: