تغذیه کودک

یونیسف ایران به دنبال تقویت جمع‌آوری داده‌ برای کمک به سیاست‌گذاری هدفمند و مقابله با سوءتغذیه گسترده، تغذیه کم و تغذیه بیش از حد ناشی از مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده فاقد مواد مغذی است.

Mothers learn how to make nutritious food for their children
UNICEF Iran/Noorani

موضوع پیش رو

افزایش سال‌به‌سال قیمت مواد غذایی همچنان ادامه دارد و از ۵۰ درصد گذشته است. این پدیده باعث می‌شود تغذیه باکیفیت به‌تدریج برای گروه‌های آسیب پذیر جامعه ایران کمتر از قبل قابل دستیابی باشد. در ژانویه ۲۰۲۴، در سراسر ایران سهمیه نان برقرار شد.بیش از ۱۲ درصد از کودکان زیر شش سال (به نسبت قدشان) لاغرند در حالی که ۱۸ درصد از کودکان سن مدرسه دچار اضافه‌وزن یا چاقی هستند. وضعیت بدترشونده اقتصادی که فشار فزاینده‌ای بر زیرساخت‌ها و بافت اجتماعی ایران وارد می‌کند با افزایش شدید تعداد کودکان آسیب‌پذیر از نظر تغذیه‌ای همراه شده است.

در شرایط ایران، داده‌های مهم نظارت بر تغذیه، شناسایی مناطق ناامن از نظر غذایی و هدف‌گیری دقیق گروه‌های آسیب‌پذیر از طریق سیاست‌گذاری آگاهانه تا حدزیادی مغفول مانده یا ناکافی است. آخرین پیمایش انجام‌شده در هشت استان ناامن غذایی در سال‌ ۱۴۰۰، کمبود گسترده زینک و ویتامین D و A را در میان کودکان زیر پنج سال شناسایی کرده است.

An infant in a hospital in Iran
UNICEF/Iran/Asadollahi

اقدامات انجام‌شده

یونیسف از دولت ایران برای نیل به استانداردهای جهانی تغذیه حمایت می‌کند. اقدامات یونیسف در این راستا عبارتند از:

جمع‌آوری و تجزیه‌وتحلیل شواهد واقعی درباره وضعیت تغذیه مادر و کودک (۰ تا ۱۸ سال).

گنجاندن سازوکارهای نظارت بر غذا و تغذیه کودکان زیر پنج سال در سیستم مراقبت‌های بهداشتی اولیه.

سرمایه‌گذاری روی تقویت برنامه‌های تغذیه مادران و کودکان از طریق مداخلات تغذیه‌ای و تغذیه‌محور، با استفاده از رویکرد چندبخشی؛ برای مثال، یونیسف به طراحی و توسعه طرح‌های جدید خط‌مشی اجتماعی کمک خواهد کرد، به ترویج حمایت از خط‌مشی‌ها در بخش مواد غذایی خواهد پرداخت و از توزیع راهبردی مکمل‌ها و مواد مغذی غنی‌سازی‌شده برای گروه‌های آسیب‌پذیر هدف حمایت خواهد کرد.

تدوین دستورالعمل‌های ملی رژیم مبتنی‌برغذا برای کودکان سن مدرسه.

شناسایی موانع شیوه‌های تغذیه سالم برای کودکان زیر دو سال و طراحی راهبردهای ملی برای تغییر اجتماعی و رفتاری.

پیشگیری و درمان کمبود ریزمغذی‌ها از طریق توزیع هدفمند مکمل‌های رژیمی میان گروه‌های در معرض خطر.

توانمندسازی کارشناسان تغذیه و کارکنان بهداشت اجتماعی برای بهبود تغذیه نوزادان و کودکان خردسال (IYCF) از طریق آموزش فنی و حمایت.

شرکای برنامه

شرکای یونیسف در اجرای این برنامه در این حوزه کانونی عبارتند از شامل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.

تاثیر مورد نظر

هدف یونیسف کمک به اطمینان از دسترسی مادر و کودک به رژیم‌های غذایی سالم و خدمات تغذیه باکیفیت، بهبود نتایج بهداشت و تغذیه برای این گروه‌ها و افزایش مزایای گسترده‌تری است که این موارد با خود به ارمغان می‌آورند. کمک به کاهش سوءتغذیه و ایجاد رفاه بیشتر در میان این ذینفعان، زمینه‌ساز افزایش انعطاف‌پذیری در جوامع آنها است. تقویت پایگاه شواهد علمی متناظر و افزایش سواد تغذیه به‌ویژه در آسیب‌پذیرترین جوامع (از جمله پناهجویان) به پایداری این تغییر کمک خواهند کرد.

پایش و پاسخگویی

یونیسف با پایبندی به اصول پاسخگویی، از طریق ارزیابی سیستماتیک و پایش محرومیت‌های کودکان از حقوقشان، محیط عملیاتی، مشارکت‌ها و پیشرفت در راستای نتایج موردنظر، طرح برنامه‌های خود و تطبیق آنها با شرایط را غنی‌تر می‌کند. اجرای «رویکرد هماهنگ به نقل‌وانتقالات نقدی» (HACT) با ترکیب ارزیابی‌های خرد و کلان، بررسی‌های موردی، ممیزی و بازدیدهای برنامه‌ای، رعایت مقررات مالی و برنامه‌ای را تضمین می‌کند. یونیسف با استفاده از پلتفرم‌ها و ابزارهای پیچیده و یکپارچه سازمانی، پایش مستمری بر اجرای برنامه خود دارد و به ارزیابی کیفیت و پوشش برنامه، شناسایی خطرات و چالش‌ها، برجسته‌سازی شیوه‌های کاری برتر و درس‌آموخته‌ها، تقویت مشارکت و تعامل ذینفعان و اجرای پایش اقلام ارائه‌شده به کاربر نهایی می‌پردازد. علاوه بر این، یونیسف به برنامه هزینه ارزیابی خود که دربرگیرنده ارزیابی‌های خارجی پروژه‌ها، مشارکت‌ها و/یا راهبردهایی با هدف اصلی افزایش تناسب، کارایی، اثربخشی، تأثیر و پایداری برنامه‌هاست پایبند می‌ماند.

mother and child
UNICEF/Iran/Andisheh Rad